Araştırma Makalesi

Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi

Cilt: 2 Sayı: 1 2 Temmuz 2021
PDF İndir
TR EN

Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi

Öz

Giriş: Yapay zekâ bir makinenin insan zekâsı gerektiren davranışları taklit etme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Amaç: Bu çalışmada “Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeği”nin Türkçe uyarlamasının aile hekimleri/aile hekimliği uzmanlarında geçerlik ve güvenirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma için Süleyman Demirel Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik kurulundan çalışma onayı alınmıştır (18.01.2021/Sayı:5). Türkiye’den çevirimiçi olarak ulaştığımız aile hekimi ve aile hekimliği uzmanlarından çalışmaya katılmayı kabul edenlere çalışma hakkında kısa bir bilgilendirme yaparak anket sorularını yanıtlamalarını istedik(n=402). Çalışmada veri toplama aracı olarak Wang tarafından geliştirilmiş ve Terzi tarafından Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan “Yapay Zekâ Endişe Ölçeği” tercih edildi. Ölçme aracının geçerlik ve güvenilirliğinin belirlenmesi için uzman görüşleri sonrasında madde kapsam geçerlik analizleri, ölçek tanımlayıcı analizleri, KMO testi, açıklayıcı faktör analizleri, alt boyutlar arası korelasyon analizleri, doğrulayıcı faktör analizleri yapıldı. Güvenirlik için ise klasik test kuramı ve genellenebilirlik kuramı tercih edildi. Bulgular: Çalışma kapsamında ölçeğin popülasyon ile uyumu ve çalışma evrenine genelleme düzeyi değerlendirildi. Ölçeğin geçerlik analizleri için çeviri ve kapsam geçerliliği analizleri Davis tekniğine göre yapıldı. SCVI/Ave ilgililik için 0.97, anlaşılırlık için 0.96 olarak hesaplandı. Yapı geçerliliği analizlerinde Ölçeğin KMO testi sonucu 0.931 olarak hesaplandı ve ölçek “mükemmel” düzeyde faktörlere ayrılabilir olarak değerlendirildi. Açıklayıcı faktör analizinde orjinal ve Türkçe uyarlama çalışmaları ile uyumlu olarak ölçeğin 4 alt boyuta ayrıldığı gösterildi. Doğrulayıcı faktör analizinde uyum indeksleri “kabul edilebilir” ve “mükemmel” düzeyde olarak değerlendirildi. Ölçeğin alt boyutları ile birlikte bütünsel bir model oluşturduğu gösterildi. Ölçeğin klasik test kuramı ile yapılan güvenirlik analizlerinde Cronbach's Alpha 0.95, genellenebilirlik kuramı ile yapılan güvenirlik analizlerinde G-katsayısı 0.95 olarak hesaplandı. Sonuç: Bu çalışmada Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeği Türkçe formunun aile hekimleri/ aile hekimliği uzmanlarında geçerlik ve güvenilirliği değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin aile hekimleri/aile hekimliği uzmanlarında yapay zekâ ile ilgili kaygı düzeyini değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu söylemek olanaklıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Lillehaugand, S.I. & Lajoie, S.P. (1998). AI in medicaleducation-Another grand challenge for medical informatics. Artif. Intell. Med.,12(3), 197–225
  2. [2] Coucke, P.A. (2020). Cybersecurity in the health care sector. Rev. Med. Liege, 75(2),125-9
  3. [3] Sanciprianoand, G.P. & Buttafarro, M. (2018). Artificial intelligence for future MD. Ital. Nefrol., 35(6)
  4. [4] Lopez-Jimenez, F. et al. Artificial Intelligence in Cardiology: Present and Future. Mayo Clin. Proc., 95(5),1015-1039
  5. [5] Casseyand, M.Z. &Savalle‐Dunn, J. “Sketching the Future: Trends Influencing Nursing Informatics. J. Obstet. Gynecol. & NeonatalNurs., 23(2), 175-182
  6. [6 ]Lindqwister, A. L., Hassanpour, Lewis P. J., & Sin, J. M. (2020). AI-RADS: An Artificial Intelligence Curriculum for Residents. Acad. Radiol., (Article in press),1,7
  7. [7] Gillan, C., Milne, E., Harnett, N., Purdie, T. G., Jaffray, D. A. and Hodges, B. (2019). Professional implications of introducing artificial intelligence in healthcare: An evaluation using radiation medicine as a testing ground. J. Radiother. Pract.,18(1),52-4
  8. [8] Barrett, M. et al., (2019). Artificial intelligence supported patient self-care in chronic heart failure: a paradigm shift from reactive to predictive, preventive and personalised care. EPMA Journal, 10(4),445-64

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Biyoinformatik ve Hesaplamalı Biyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

29 Ocak 2021

Kabul Tarihi

22 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kolcu, G., Özceylan, G., Başer, A., & Baktır Altuntaş, S. (2021). Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi. Research Journal of Biomedical and Biotechnology, 2(1), 20-28. https://izlik.org/JA64BA32FE
AMA
1.Kolcu G, Özceylan G, Başer A, Baktır Altuntaş S. Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi. RJBB. 2021;2(1):20-28. https://izlik.org/JA64BA32FE
Chicago
Kolcu, Giray, Gökmen Özceylan, Aysel Başer, ve Sibel Baktır Altuntaş. 2021. “Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi”. Research Journal of Biomedical and Biotechnology 2 (1): 20-28. https://izlik.org/JA64BA32FE.
EndNote
Kolcu G, Özceylan G, Başer A, Baktır Altuntaş S (01 Temmuz 2021) Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi. Research Journal of Biomedical and Biotechnology 2 1 20–28.
IEEE
[1]G. Kolcu, G. Özceylan, A. Başer, ve S. Baktır Altuntaş, “Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi”, RJBB, c. 2, sy 1, ss. 20–28, Tem. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64BA32FE
ISNAD
Kolcu, Giray - Özceylan, Gökmen - Başer, Aysel - Baktır Altuntaş, Sibel. “Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi”. Research Journal of Biomedical and Biotechnology 2/1 (01 Temmuz 2021): 20-28. https://izlik.org/JA64BA32FE.
JAMA
1.Kolcu G, Özceylan G, Başer A, Baktır Altuntaş S. Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi. RJBB. 2021;2:20–28.
MLA
Kolcu, Giray, vd. “Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi”. Research Journal of Biomedical and Biotechnology, c. 2, sy 1, Temmuz 2021, ss. 20-28, https://izlik.org/JA64BA32FE.
Vancouver
1.Giray Kolcu, Gökmen Özceylan, Aysel Başer, Sibel Baktır Altuntaş. Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeğinin Aile Hekimlerinde Geçerlik ve Güvenirliğinin Değerlendirilmesi. RJBB [Internet]. 01 Temmuz 2021;2(1):20-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64BA32FE