SİNEMA POLİTİKA İLİŞKİSİ VE POLİTİK FİLMLER NEDEN ÖNEMLİ?

Sinema, yalnızca bir eğlence aracı ya da sanatsal bir etkinlik değil, aynı zamanda kitleleri harekete geçirme ve toplumsal gerçeklikleri yansıtma kapasitesine sahip ideolojik ve politik bir aygıttır. Sinemaya dair alandaki temel tartışmalar sinemanın üretim ilişkilerinden bağımsız olamayacağını ve özünde politik olmayan bir filmin bulunmadığını vurgular. Politik bir öz barındırmadığı düşünülen klasik Hollywood sinemasının tür filmleri (komediler ya da melodram filmleri) bile egemen kapitalist ideolojiyi yeniden üreterek izleyicinin içinde bulunduğu toplumsal düzene rıza göstermesini ve sistemle bütünleşmesini sağlar. Tarihsel süreç incelendiğinde sinema Sovyetler Birliği’nde toplumu yeniden inşa eden devrimci bir güç ve faşist rejimlerde kitleleri otoriteye koşulsuz bağlayan bir propaganda silahı olarak kullanılmıştır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan İtalyan Yeni Gerçekçiliği, Fransız Yeni Dalgası ve özellikle Latin Amerika’da filizlenen Üçüncü sinema hareketi ise sinemanın hem estetik hem de politik dilini kökten dönüştürmüştür. Bu çalışmanın temel amacı; sinemanın yalnızca boş zamanların tüketildiği edilgen bir etkinlik olduğu yönündeki yerleşik algıyı sorgulamak ve onun toplumsal gerçekliği görünür kılan veya yeniden üreten eleştirel/ideolojik bir alan olduğunu teorik bir temelde ortaya koymaktır. Çalışmanın kapsamı, sinemanın ideolojik yapısı ile politika arasındaki ilişkiyi kapitalist sistem içindeki üretim pratikleri çerçevesinde sınırlandırmaktadır. Bu araştırma, literatür taramasına dayalı betimsel analiz yöntemiyle kurgulanmıştır. Analiz çerçevesi; sinemanın siyasetle kurduğu doğrudan ve dolaylı etkileşim biçimleri ile üretim ilişkileri üzerinden şekillendirilmiştir. Görünüşte apolitik olan filmlerin dahi mevcut düzeni onaylama biçimleriyle sergiledikleri politik konumlar saptanarak, farklı etki düzeylerindeki politik filmler ilgili kuramcıların (Althusser, Benjamin, Zizek, Comolli & Narboni) kavramsal yaklaşımları eşliğinde betimlenmiş ve yorumlanmıştır.