EBELİK ÖĞRENCİLERİNİN AFETE HAZIR BULUNUŞLUK DÜZEYLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ
Öz
Afet, doğal ya da insan kaynaklı olayların can ve mal kaybına, çevreye zarar vermesine ve toplumların normal yaşam düzeninin bozulmasına neden olan durumlardır. Bu çalışma, ebelik öğrencilerinin afete hazır olma düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı desende yürütülen araştırmanın örneklemini bir kamu üniversitesinin Ebelik bölümünde öğrenim gören 207 öğrenci oluşturmuştur. Veriler; “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Afete Hazır Bulunuşluk Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %48,8’inin afetler ve afetlerden korunma yöntemleri ile ilgili eğitim aldığı ve %72’sinin ise bir afet tatbikatına katıldığı belirlenmiştir. Öğrencilerin Afete Hazır Bulunuşluk Ölçeği toplam puan ortalamaları 28,85±5,40 olarak bulunmuştur. Bölümü isteyerek tercih etme ile afet ve afetlerden korunma yöntemleri ile ilgili eğitim alma durumunun ölçek puan ortalamalarının anlamlı olarak farklılaştığı belirlenirken; sınıf düzeyi, geçmişte afete maruz kalma ve afet kaynaklı can veya maddi kayıp yaşama durumu değişkenlerinin ise ölçek puan ortalamalarının anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Çalışma bulguları doğrultusunda, ebelik öğrencilerinin afet hazır bulunuşluklarının ölçek toplam puanına göre orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Afet ve afetlerden korunma yöntemleri ile ilgili eğitim alan ve ebelik bölümünü isteyerek seçen öğrencilerin afete hazır bulunuşluk düzeylerinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucuna göre, simüle ortamlarda veya gerçek tatbikatlar yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdelaliem, S. M. F., Baghdadı, N. A., & Al Anızı, A. S. (2022). A cross-sectional study about nurses’ and physicians’ experience of disaster management preparedness throughout COVID-19. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 1-7.
- AFAD. (2018). Türkiye'de afet yönetimi ve doğa kaynaklı afet istatistikleri. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/35429/xfiles/turkiye_de_afetler.pdf
- AFAD. (2019). Açıklamalı afet yönetimi terimleri. https://www.afad.gov.tr/tr/23792/Aciklamali-Afet-Yonetimi-Terimleri-Sozlugu?kelime=afet
- AFAD. (2023). 06 ŞUBAT 2023 PAZARCIK-ELBİSTAN KAHRAMANMARAŞ (Mw: 7.7 –Mw: 7.6) DEPREMLERİ RAPORU. https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmara%C5%9F%20Depremi%20%20Raporu_02.06.2023.pdf
- Ağahan, M., & Demirbilek, Ö. (2023). Öğretmenlerin afet hazırbulunuşluklarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 735-744.
- Aker, S., & Aydın Kartal, Y. (2023, May). Afet yönetiminde ebelerin rol ve sorumlulukları ve afet ebeliği kavramının geliştirilmesi. ACADEMY 1st International Conference on Earthquake Studies, İstanbul, Türkiye. Tam Metin Bildiri.
- Baykal, D. Ç., Özdemir, F. K., & Beydağ, K. D. (2023). Hemşirelik ve ebelik eğitimi alan üniversite öğrencilerinin afete hazırbulunuşluğu ve etkileyen faktörler. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 12(3), 401-411.
- Davis, C. N., Weber, M. C., Schulenberg, S. E., & Green, J. J. (2019). University students' disaster preparedness: A focus group study. Best Practices in Mental Health, 15(2), 29-47.
- Demirci, C. (2023). İlk yardım eğitimi alan bireylerin ilk yardım becerileri ve afet hazırbulunuşluk düzeyleri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(2), 92-101.
- Ersoy, S. & Kocak, A. (2015). Disasters and Earthquake Preparedness of Children and Schools in Istanbul, Turkey. Geomatics, Natural Hazards and Risks, 7(4). 1307-1336.