YAPAY ZEKÂ VE MUHASEBE OTOMASYONU: VERİ GÜVENLİĞİ AÇMAZI VE ETİK
Öz
Yapay zekâ (YZ) destekli muhasebe otomasyonu, veri güvenliği ve etik sorumluluklar açısından önemli fırsatlar ve riskler barındırmaktadır. Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde, muhasebe süreçlerinin otomasyonla dönüştürülmesi; verimlilik, doğruluk ve şeffaflık sağlarken aynı zamanda gizlilik ihlalleri, algoritmik önyargılar, sorumluluk boşlukları ve manipülasyon riskleri gibi yeni etik sorunları gündeme getirmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden senaryo analizi kullanılmıştır. Muhasebe süreçlerinde karşılaşılabilecek olası etik ikilemleri temsil eden altı kurgu senaryo oluşturulmuş, her bir senaryo faydacılık, deontoloji ve erdem etiği perspektiflerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, YZ’nin muhasebe mesleğinde yalnızca teknik bir yenilik değil, aynı zamanda etik paradigmaların yeniden tartışılmasını gerektiren bir dönüşüm yarattığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu araştırma, herhangi bir insan katılımcı, hayvan deneyi veya kişisel veri toplama süreci içermemektedir. Bu nedenle etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalar arasındadır.
Kaynakça
- Akdoğan, N., & Akdoğan, M. U. (2018). Büyük veri̇-bilişim teknolojisindeki̇ gelişmelerin muhasebe uygulamalarına ve muhasebe mesleğine etkisi̇. Muhasebe ve Denetime Bakış, 18(55), 1-14.
- Aktaş, Z. (2022). John Stuart Mill’in Faydacılık teorisinde “ahlaki yaptırım” problemi. Liberal Düşünce Dergisi, (107), 1-18.
- Bellikli, U. (2024). Muhasebede Yapay Zekâ Kullanım Etiği. Muhasebe Enstitüsü Dergisi, (71), 1-11.
- Benlahcene, A., Zainuddin, R. B., Syakiran, N., & Ismail, A. B. (2018). A narrative review of ethics theories: Teleological & deontological ethics. Journal of Humanities and Social Science (IOSR-JHSS), 23(1), 31-32.
- Bilen, A., & Yılmaz, Y. (2014). Muhasebe mesleğinde etik ve etikle ilgili çalışmalar. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(6), 57-72.
- Brey, P., 2000. Disclosive computer ethics. Comput. Soc., 30: 10-16. DOI: 10.1145/572260.572264.
- Canfer, H., & Özcan, Z. (2019). Nikomakhos’a etik bağlamında Aristoteles’ in erdem etiği. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 29(1), 277-296.
- Cengiz, S. (2025). Muhasebe Meslek Etiğinin Yapay Zeka Uygulamaları Kapsamında İncelenmesi. Journal of Economics, Finance and Sustainability, 3(1), 85-108.
- Chan, S. Y., ve Leung, P. (2006). The effects of accounting students' ethical reasoning and personal factors on their ethical sensitivity. Managerial Auditing Journal, 21(4), 436-457.
- Davenport, T. H., & Ronanki, R. (2018). Artificial intelligence for the real world. Harvard business review, 96(1), 108-116.