The Impact of Compassion Fatigue On Employees Motivation and Job Satisfaction: An Application on Non-Physician Healthcare Workers and A Public-Private Hospital Comparison

Öz

The aim of this study is to determine the effect of compassion fatigue on employees and to determine the relationship between motivation levels and job satisfaction. The population of the study consisted of 410 healthcare professionals working in public and foundation Training and Research Hospital in Istanbul between March and May 2019. The study is comparative and descriptive, and questionnaires were collected by face-to-face interview method with "Introductory Information Form", "Compassion Fatigue Scale", "Job Satisfaction Scale", "Motivation Scale". In statistical analysis; Correlation analysis method was used to determine the relationship between descriptive tests and variables, and regression analysis method was used to determine the effect degree of variables. The level of significance in differences and relationships was accepted as p <0.05. In the study, the total score of Compassion Fatigue Scale was 3.08 ± 0.37, the total score of Motivation Scale was 3.36 ± 0.65 and the Job Satisfaction Scale was 3.23 ± 0.73 points. No statistically significant relationship was found between the Compassion Fatigue Scale and the Motivation Scale and Job Satisfaction Scale (p <0.05). It was determined that there was a statistically significant difference between the levels of compassion fatigue and the education level and total working time of healthcare professionals (p <0.05). The wage factor is a major factor in the development of compassion fatigue. While problems such as high patient demand in public hospitals and unfair approaches in promotion systems come to the forefront, in private hospitals, busy working hours and low wages for healthcare workers pose a big problem.

Anahtar Kelimeler

• Compassion Fatigue,Motivation,Job Satisfaction,Health Care Workers

MERHAMET YORGUNLUĞU DÜZEYİNİN ÇALIŞANLARIN MOTİVASYONU VE İŞ DOYUMLARINA ETKİSİ: SAĞLIK ÇALIŞANLARI ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

Öz

Bu çalışmanın amacı, merhamet yorgunluğunun çalışanlar üzerindeki etkisini belirlemek, motivasyon düzeyleri ve iş doyumları ile olan ilişkisini saptamaktır. Çalışmanın evrenini İstanbul’ da, Mart-Mayıs 2019 tarihleri arasında kamu ve vakıf Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapan 410 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Çalışma karşılaştırmalı ve tanımlayıcı tipte olup, "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Merhamet Yorgunluğu Ölçeği", "İş Doyumu Ölçeği", "Motivasyon Ölçeği" ile yüz-yüze görüşme yöntemi ile anketler toplanmıştır. İstatistiksel analizde; tanımlayıcı testler ve değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon, değişkenlerin etki derecesinin belirlenmesinde ise, regresyon analizi yöntemi kullanılmıştır. Fark ve ilişkilerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmada Merhamet Yorgunluğu Ölçeği toplam puanı 3,08±0,37, Motivasyon Ölçeği toplam puanı 3,36±0,65 ve İş Doyumu Ölçeği 3,23±0,73 puan olarak bulunmuştur. Merhamet Yorgunluğu Ölçeği ile Motivasyon Ölçeği ve İş Doyumu Ölçeği arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p<0,05). Merhamet yorgunluğu puanları ile sağlık çalışanlarının eğitim durumu ve toplam çalışma süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Merhamet yorgunluğu gelişiminde ücret faktörü büyük etkendir. Kamu hastanesinde hasta talebinin fazla olması ve terfi sistemlerinde adil olmayan yaklaşımlar gibi problemler ön plana çıkarken, özel hastanelerde ise yoğun mesai saatleri ve sağlık çalışanına düşük miktarda ücret verilmesi büyük sorun teşkil etmektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Merhamet Yorgunluğu,Motivasyon,İş Doyumu,Sağlık Çalışanları

Kaynakça

1. Agho, A.O., Mueller, C.W. & Price, J.L. (1993). Determinants of Employee Job Satisfaction: An Empirical Test of a Causal Model, Human Relations, 46 (8):1007-1027.
2. Akdeniz, S. & Deniz, M.E. (2016). Merhamet ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, (4):50-61.
3. Alsat Çolak, O. (2016). “Çalışan Motivasyonunu Etkileyen Faktörlerin İş Tatminine Etkisinin Belirlenmesine Yönelik Bir Uygulama”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Konya, ss:19. Aycock, N. & Boyle, D. (2009). “Interventions to Manage Compassion Fatigue in Oncology Nursing”, Clinical Journal of Oncology Nursing, 13 (2), ss: 183-191.
4. Aydın, H. (2013). “Çalışanların Motivasyonunu Etkileyen Faktörler İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakasına Bağlı Sosyal Tesislerde Bir Uygulama”, T.C. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, ss:23-26.
5. Cingi, C.C. & Eroğlu, E. (2019). “Sağlık Çalışanlarında Merhamet Yorgunluğu”, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Osmangazi Tıp Dergisi, 41(1):58 – 71.
6. Coetzee, S.K. & Klopper, H.C. (2010). “Compassion Fatigue within Nursing Practice: A Concept Analysis”, Nursing & Health Sciences, 12 (2):235-243.
7. Çelik, D. A. & Telman, N. (2013). Endüstri/ Örgüt Psikolojisi Alanında Kullanılan Ölçekler El Kitabı, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, ss: 171.
8. Çınarlı, T. (2019). “Acil Hemşirelerinde Merhamet Yorgunluğunu Etkileyen Faktörler”, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Acil Hemşireliği Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, ss:49-119.

9. Denk, T. (2018). “Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerde Mesleki Yaşam Kalitesi, Merhamet Memnuniyeti, Merhamet Yorgunluğu”, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, ss:12.
10. Durmuş, S. & Günay, O. (2007). “Hemşirelerde İş Doyumu ve Anksiyete Düzeyini Etkileyen Faktörler”, Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal), 29(2), ss:144-145. Fındıkçı, İ. (2000). “İnsan Kaynakları Yönetimi”, Alfa Yayınları, İstanbul, ss:373.
11. Figley, C. R. (1995). “Compassion Fatigue: Coping With Secondary Traumatic Stress Disorder in Those Who Treat the Traumatized”, New York: Brunner-Routledge.
12. Figley, C. R. (2002). Compassion Fatigue: Psychotherapists Chronic Lack of Self Care, Journal of Clinical Psychology, 58 (11), p:1433-1441.
13. Freudenberger, H. J. (1974). “Staff Burn-Out”, Journal of Social Issues, Vol.30, Number 1, p:159-165.
14. Genç, N. (2007). “Yönetim ve Organizasyon -Çağdaş Sistemler ve Yaklaşımlar”, Gözden Geçirilmiş 3. Baskı, Seçkin Yayınları, Ankara, ss: 256.
15. Güçlü, H. & Güney, S. (2017). The Effect of the Motivation Techniques Used by Managers to Increase the Productivity of their Workers and an Application, Business Management Dynamics, 6(7), p: 1-18.
16. Hooper, C., Craig, J., Janvrin, D.R., Wetsel, M.A. & Reimels, E. (2019). Compassion Satisfaction, Burnout and Compassion Fatigue among Emergency Nurses Compared with Nurses in Other Selected Inpatient Specialties, Journal of Emergency Nursing, 36(5), p:420-427.
17. https://www.research-advisors.com/tools/SampleSize.htm (Erişim Tarihi: 10.05.2019).
18. Hür Sevgi, (2018). “Yoğun Bakım Hemşirelerine Verilen Stres Yönetimi Eğitiminin Merhamet Yorgunluğuna Etkisi”, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Erzurum, ss:19.
19. İrge, T. (2016). “The Role Of Leader-Member Interactıon Regardıng The Effect Of Trust In Manager On Motıvatıon Of The Staff: An Applıed Example Wıth Dıfferent Analysıs Technıques”, IIB Internatıonal Refereed Academıc Socıal Scıences Journal , (21), p:55.
20. Jenkins, B. & Warren, N.A. (2012). Concept Analysis: Compassion Fatigue and Effects Upon Critical Care Nurses, Critical Care Nursing Quarterly, (35), p:388-395.
21. Joinson, C. (1992). Coping With Compassion Fatigue, Nursing, 22 (4), p:116-121.
22. Karaköse, T. & Kocabaş, İ. (2006). “Özel ve Devlet Okullarında Öğretmenlerin Beklentilerinin İş Doyumu ve Motivasyon Üzerine Etkileri”, Eğitimde Kuram ve Uygulama Dergisi, 2 (1), ss:3-14.
23. Kılıç, R. & Keklik, B. (2012). ‘Sağlık Çalışanlarında İş Yaşam Kalitesi ve Motivasyona Etkisi Üzerine Bir Araştırma’, Afyon Kocatepe Üniversitesi, İİBF Dergisi, C.XIV, S II, ss:157-158.
24. Kök Bayrak, S. (2006). İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılığın İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma, Pamukkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, (20):1, ss:294.
25. Köroğlu, Ö. (2011). “İş Doyumu ve Motivasyon Düzeylerini Etkileyen Faktörlerin Performansla İlişkisi: Turist Rehberleri Üzerine Bir Araştırma”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Balıkesir. ss:140-144.
26. Lahad, M. (2012). Dipsiz Kuyunun Üzerindeki Karanlık, Afetin Ardından Kriz Müdahale Ekiplerine Süpervizyon Sağlamak, (Çev. F. Kurter) http://www.Arkabahcepsikoloji.Com.Tr/İpanel/Article/Afetinardindan.Pdf), ss:2.
27. Mcholm, F. (2006). Rx For Compassion Fatigue, Journal of Christian Nursing: A Quarterly Publication of Nurses Christian Fellowship, 23(4), p:12-19.
28. Meyer, R.M., Li, A., Klaristenfeld, J. & Gold, JI. (2015). Pediatric Novice Nurses: Examining Compassion Fatigue As A Mediator Between Stress Exposure And Compassion Satisfaction, Burnout, And Job Satisfaction. J Pediatr Nurs, 30(1), p:174-183.
29. Oflaz, F. (2008). Felaketlerin Psikolojik Etkileri ve Hemşirelik Uygulaması, C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 12(3), ss:70-6.
30. Pehlivan, T. (2019). “Onkoloji-Hematoloji Hemşirelerine Uygulanan Kısa Ve Uzun Süreli Merhamet Yorgunluğu Dayanıklılık Programı'nın Yaşam Kalitesi, Algılanan Stres Ve Psikolojik Dayanıklılık Üzerine Etkisi”, Koç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Programı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul, ss:42.
31. Pines, A. & Aronson, E. (1988). Career Burnout. Causes And Cures, The Free Press, 3 (1), p:17-28.
32. Polat, F. N. (2016). “Merhamet Yorgunluğu Düzeyinin Çalışma Yaşam Kalitesi İle İlişkisi: Sağlık Profesyonelleri Örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Isparta, ss:71-75.
33. Polat, F. N., & Erdem, R. (2017). “Merhamet Yorgunluğu Düzeyinin Çalışma Yaşam Kalitesi İle İlişkisi: Sağlık Profesyonelleri Örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (26), ss:291-312.
34. Pommier, E. A. (2011). The compassion scale. Dissertation Abstracts International Section A: Humanities and Social Sciences;(72), p:1174. Portoghese, I., Galletta, M., Coppola, R.C., Finco, G. & Campagna, M. (2014). Burnout and workload among health care workers: The moderating role of job control, Safety and Health at Work, 5, p:152-157.
35. Romeo-Ratlif, A. (2014). An Investigation into the Prevalence of and Relationships Among Compassion Fatigue, Burnout, Compassion Satisfaction, and SelfTranscendence in Oncology Nurses, Seton Hall University Dissertations and Theses, Spring, p:5-20. Sacco, T.L., Ciurzynski, S.M., Harvey, M.E., Ingersoll G.L. (2015). Compassion Satisfaction and Compassion Fatigue Among Critical Care Nurses, CriticalCareNurse, 35(4), p:32-44.
36. Sağlam Arı, G. & Çına Bal, E. (2008). “Tükenmişlik Kavramı: Birey ve Örgütler Açısından Önemi” Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F., Yönetim ve Ekonomi Cilt:15 Sayı:1 ss: 131-148.
37. Sayan, İ. (2018). ‘Kurumsal Liderlik Tarzlarını Algılamanın Örgütsel Bağlılık ve Vatandaşlığa Etkisinde Çalışanların Motivasyon Seviyelerinin Rolü ve Bir Araştırma’, TC İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Doktora Tezi, İstanbul, ss: 216
38. Semerci, A. S. (2005). “İş Motivasyonu ve Sonuçları: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nda Bir Uygulama”, T.C. Merkez Bankası İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü, Uzmanlık Yeterlilik Tezi, Ankara, ss: 9.
39. Showalter Sherry, E. (2010). “Compassion Fatigue: What is it? Why Does It Matter? Recognizing The Symptoms, Acknowledging The Impact, Developing the Tools to Prevent Compassion Fatigue, and Strengthen the Professional Already Suffering from the Effects”, The American Journal of Hospice & Palliative Care, 27(4), p:239-242.
40. Silah, M. (2001). “Çalışma Psikolojisi”, 1. Baskı. Selim Kitabevi, Ankara, ss:12-24.
41. Stamm, B. H. (2002). “Measuring compassion satisfaction as well as fatigue: developing history of the compassion satisfaction and fatigue test”, Figley CR, editor. Treating Compassion Fatigue. New York: Brunner-Routledge, p:107-119.
42. Sunter, A.T, Canbaz, S., Dabak, Ş., Öz, H. & Pekşen, Y. (2006). Pratisyen Hekimlerde Tükenmişlik, İşe Bağlı Gerginlik ve İş Doyumu Düzeyleri, Genel Tıp Dergisi, 16(1), s: 9-14.
43. Şirin, M., & Yurttaş, A. (2015). Hemşirelik Bakımının Bedeli: Merhamet Yorgunluğu, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, (8), ss:123-130.
44. Türk Dil Kurumu, (Erişim), 02 Nisan 2019, (http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5cc6f7d17410a1.59005890).
45. Türk Dil Kurumu, (Erişim), 02 Nisan 2019, http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5cc6f7d17410a1.59005890.
46. Uslu, Y. & Korkmaz Demir, F. (2017). “Hemşirenin Hissi Tarafı: Şefkat Yorgunluğu”, Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 33(1), ss:103-113.
47. Ünsar, A.S., İnan, A. & Yürük, P. (2010). ‘Çalışma Hayatında Motivasyon ve Kişiyi Motive Eden Faktörler: Bir Alan Araştırması’, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), ss:248-262.
48. Wagner, D., Heinrichs, M. & Ehlert, U. (1998). Prevalence of Symptoms of Post Traumatic Stress Disorder in German Professional Fire Fighters, The American Journal of Psychiarty, 155(12), p:1727-1732.
49. Yüksel, Ö. (2003). “İnsan Kaynakları Yönetimi”, Gazi Kitabevi, Ankara, ss:139.