Araştırma Makalesi

Sporcularda Bilişsel Kontrol ve Bilişsel Esneklik Becerilerinin Mental İyi Oluş Üzerine Etkisinin İncelenmesi

Cilt: 25 Sayı: 1 15 Mart 2023
  • Deniz Bedir *
PDF İndir
TR EN

Sporcularda Bilişsel Kontrol ve Bilişsel Esneklik Becerilerinin Mental İyi Oluş Üzerine Etkisinin İncelenmesi

Öz

Yapılan araştırmalar mental iyi oluş düzeyi yüksek olan bireylerin, psikolojik ve fiziksel sağlıklarının daha iyi ve yaşam kalitelerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Mental iyi oluşla ilişkili olabilecek bileşenlerin ortaya konulması bireylerin mental iyi oluş düzeylerine katkı yapacak faktörlerin belirlenmesinde önemli rol oynayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda yapılan araştırmanın amacı, bilişsel kontrol ve bilişsel esnekliğin mental iyi oluşu yordama düzeylerinin incelenmesidir. Atatürk Üniversitesi ve Erzurum Teknik Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören ve yaşları 18 ile 37 (X̄= 22,47 ± 2,74) arasında değişen 250 aktif sporcu araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Stresli Durumlarda Bilişsel Kontrol ve Bilişsel Esneklik Ölçeği” ve “Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği” kullanılmıştır. Bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik faktörlerinin mental iyi oluş düzeylerini ne ölçüde yordadığını tespit etmek için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar mental iyi oluş, bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik arasında pozitif yönde bir ilişki olduğunu ve bilişsel kontrol ile bilişsel esnekliğin mental iyi oluş düzeyinin %40,4’ünü yordadığını göstermiştir. Sonuç olarak sporcuların sahip oldukları bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik kapasitelerinin mental iyi oluş düzeyleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu ve bu bilişsel özelliklerin geliştirilmesine yönelik müdahalelerin mental iyi oluş düzeylerine olumlu katkı yapacağı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Chiu, M., Wesson, V., & Sadavoy, J. (2013). Improving caregiving competence, stress coping, and mental well-being in informal dementia carers. World Journal of Psychiatry, 3(3), 65–73.
  2. Demirtaş, A. S. (2019). Stresli durumlarda bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik: Bir ölçek uyarlama çalışması. Psikoloji Çalışmaları / Studies in Psychology, 39(2), 345–368.
  3. Dennis, J. P., & Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34(3), 241–253.
  4. Eschmann, K. C. J., & Mecklinger, A. (2022). Improving cognitive control: Is theta neurofeedback training associated with proactive rather than reactive control enhancement? Psychophysiology, 59(5), e13873.
  5. Fu, F., & Chow, A. (2017). Traumatic exposure and psychological well-being: The moderating role of cognitive flexibility. Journal of Loss and Trauma, 22(1), 24–35.
  6. Gabrys, R. L., Tabri, N., Anisman, H., & Matheson, K. (2018). Cognitive control and flexibility in the context of stress and depressive symptoms: The cognitive control and flexibility questionnaire. Frontiers in Psychology, 9, 2219.
  7. Gross, M., Moore, Z. E., Gardner, F. L., Wolanin, A. T., Pess, R., & Marks, D. R. (2018). An empirical examination comparing the mindfulness-acceptance-commitment approach and psychological skills training for the mental health and sport performance of female student athletes. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 16(4), 431–451.
  8. Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. W., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 44(1), 1–25.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

25 Aralık 2022

Kabul Tarihi

15 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 25 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bedir, D. (2023). Sporcularda Bilişsel Kontrol ve Bilişsel Esneklik Becerilerinin Mental İyi Oluş Üzerine Etkisinin İncelenmesi. Research in Sport Education and Sciences, 25(1), 26-29. https://doi.org/10.5152/JPESS.2023.22063

Cited By

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929                                                                                                    34335