Spor Bilimlerinde Akademik Erteleme Davranışının Yordayıcıları Olarak Denetim Odağı ve Akademik Yükleme Stilleri

Öz

Akademik ertelemenin üniversite öğrencilerinde yaygın görülen bir davranış olduğu bilinmektedir. Bu durumun, öğrencilerin akademik yaşantılarını doğrudan etkilemesi kaçınılmazdır. Akademik erteleme davranışını daha iyi anlamak ve bu davranışın üstesinden gelebilmek için bu araştırmada denetim odağı ve akademik yükleme stilleri ile bağlantısı incelenmiştir. Araştırma, değişkenlerin birbirlerini nasıl etkilediğini tespit edebilmek amacıyla ilişkisel tarama metodu ile gerçekleştirilmiştir (Karasar, 2018). Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında spor eğitimi alan lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem grubu ise Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 332 (124 kadın, 208 erkek) üniversite öğrencisidir. Veri toplamak amacıyla bu çalışmada Rotter İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği, Akademik Erteleme Ölçeği ve Akademik Yükleme Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 21.0 istatistik paket programı kullanılmış, değişkenler arasındaki ilişkinin tespitinde regresyon analizi metodu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin akademik erteleme davranışlarının orta düzeyin altında, denetim odaklarının dıştan denetimli olmaya eğilimli, akademik yükleme stillerinin ise kötümser olduğu söylenebilir. Kontrol odağı inancı arttıkça ve öğrencilerin akademik yükleme stilleri kötümserleştikçe akademik erteleme davranışı artmaktadır; ancak bağımsız değişkenler birlikte değerlendirildiğinde yalnızca kontrol odağının akademik erteleme üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu, akademik yükleme stillerinin önemli bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Akademik erteleme
• denetim odağı
• akademik yükleme stilleri

Locus of Control and Academic Attributional Style as Predictors of Academic Procrastination Behavior in Sports Sciences

Abstract

This research is conducted to examine the academic procrastination behaviors of students studying at the faculty of sports sciences through the locus of control and academic attributional styles. However, the relationship between gender, grade level, sports participation status, age and gender variables with dependent variable also includes the sub-objectives of the research. The universe of the research consists of undergraduate students who is received sports education in the 2021-2022 academic year. The sample of the research consist of 332 (124 female 208 male) university students studying at the faculty of sports sciences of Trabzon University. In order to obtain the data, the personal information form, the Rotter Internal-External Locus of Control Scale, the Academic Procrastination Scale and the Academic Loading Styles Scale is used by the researcher. T-test, Anova, Pearson Correlation test, Manova and regression test is used to expound the data. According to the result which is obtained from the research, the academic procrastination behavior of the students of the Faculty of Sport Sciences is at low level, their locus of control is external locus of control and their academic attributional styles are pessimistic. After all, as the belief in locus of control is increased and the academic attributional styles of the students become pessimistic, the academic procrastination behavior is increased. When the relationship of demographic variables with academic procrastination, locus of control and academic attributional styles is examined, it was seen that male students exhibited more academic procrastination behavior compared to female students. It has been concluded that academic procrastination behavior increases as the overall academic grade point average decreases, female students are more locus of external control than male students, students who remain passive in sports are more locus of external control than active participants and academic attributional styles becomes pessimistic as age progresses.

Keywords

• Academic Procrastination
• Locus of Control
• Academic Attributional Styles

Kaynakça

1. Akbay, S. E., Gizir, C. A. (2010). Cinsiyete göre üniversite öğrencilerinde akademik erteleme davranışı: akademik güdülenme, akademik özyeterlik ve akademik yükleme stillerinin rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 60–78. https://doi.org/10.17860/efd.38518
2. Akça, F. (2012). An investigation into the self-handicapping behaviors of undergraduates in terms of academic procrastination, the locus of control and academic success. Journal of Education and Learning, 1(2), 288–297. https://doi.org/10.5539/jel.v1n2p288
3. Albayrak, E., Yazıcı, H., Reisoğlu, S. (2016). Üniversite öğrencilerinde kişilik özellikleri, akademik öz-yeterlik, akademik kontrol odağı ve akademik erteleme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 90–102.
4. Balkıs, M. (2007). Öğretmen adaylarının davranışlarındaki erteleme eğiliminin, karar verme stilleri ile ilişkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(21), 67–83.
5. Balkıs, M., Duru, E. (2010). Akademik erteleme eğilimi, akademik başarı ilişkisinde genel ve performans benlik saygısının rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 159–170.
6. Balkıs, M., Duru, E., Buluş, M., Duru, S. (2006). Üniversite öğrencilerinde akademik erteleme eğiliminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 7(2), 57–73. https://dergipark.org.tr/tr/pub/egeefd/issue/4915/67280
7. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı; istatistik, araştırma deseni, spss uygulamaları ve yorum (28th ed.). Pegem Akademi.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2021). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (31st ed.). Pegem Akademi.

9. Çakıcı, D. Ç. (2003). Lise ve üniversite öğrencilerinde genel erteleme ve akademik erteleme davranışının ı̇ncelenmesi̇. 151.
10. Carden, R., Bryant, C., Moss, R. (2004). Locus of control, test anxiety, academic procrastination, and achievement among college students. Psychological Reports, 95(2), 581–582. https://doi.org/10.2466/pr0.95.6.581-582
11. Certel, Z., Kozak, M. (2017). The Examination of Relationships between academic self-efficacy, academic procrastination, and locus of academic control of athletes in different sports. Sport Journal, 19, 1–10.
12. Deniz, M. E., Traş, Z., Aydoǧan, D. (2009). An investigation of academic procrastination, locus of control, and emotional intelligence. Educational Sciences: Theory& Practice, 9(2), 623–632.
13. Doğan, T., Kürüm, A., Kazak, M. (2014). Kişilik özelliklerinin erteleme davranışını yordayıcılığı. Başket University Journal of Education, 1(1), 1–8.
14. Ekşi, H., Dilmaç, B. (2010). Üniversite öğrencilerinin genel erteleme, karar vermeyi erteleme ve akademik erteleme düzeylerinin sürekli kaygı açısından incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 433–450.
15. Ferrari, J. R., Johnson, J. I., McCown, W. G. (1995). Procrastination and task avoidance theory, research and treatment (C.R. Snyder (ed.). Plenum Press. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-0227-6
16. Findley, M. J., Cooper, H. M. (1983). Locus of control and academic achievement: A literature review. Journal of Personality and Social Psychology, 44(2), 419–427. https://doi.org/10.1037/0022-3514.44.2.419
17. Gargari, R. B., Sabouri, H., Norzad, F. (2011). Academic procrastination: The relationship between causal attribution styles and behavioral postponement. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 5(2), 76–82.
18. İhsan, D. (1991). Rotter’ın iç-dış kontrol odağı ölçeği (ridkoö)nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği. Psikoloji Dergisi, 7(26), 10–17. http://www.ihsandag.gen.tr/index_dosyalar/Dag1991Rotter.pdf
19. Jesse, H., Ferrari, J. R. (1996). Prevalence of procrastination among samples of adults. Psychological Reports, 78(2), 611–616.
20. Kandemir, M. (2014). The Predictors of Academic Procrastination: Responsibility, attributional styles regarding success /failure, and beliefs in academic self-efficacy. Education and Science, 39(171), 99–114.
21. Kaplan, M. (2017). Hemşirelik öğrencilerinde akademik erteleme davranışı: akademik güdülenme, akademik özyeterlik ve akademik yükleme stillerinin rolü. Gaziantep Üniversitesi.
22. Karasar, N. (2018). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, teknikler (33. basım). Nobel Yayın Grubu.
23. Knaus, W., Ellis, A. (1977). Overcoming procrastination: or how to think and act rationally in spite of life’s ınevitable hassles. Institute for Rational Living.
24. Lay, C. H. (1997). Conscientiousness, procrastination, and person-task characteristics in job searching by unemployed adults. Current Psychology, 16(l), 83–96.
25. Milgram, N. A., Sroloff, B., Rosenbaum, M. (1988). The procrastination of everyday life. Journal of Research in Personality, 22(2), 197–212. https://doi.org/10.1016/0092-6566(88)90015-3
26. Milgram, N., Mey-Tal, G., Levison, Y. (1998). Procrastination, generalized or specific, in college students and their parents. Personality and Individual Differences, 25(2), 297–316. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(98)00044-0
27. Owens, A. M., Newbegin, I. (1997). Procrastination in high school achievement: a causal structural model. Journal of social Behavior and Personality, 12(4), 869–887.
28. Özer, A., Altun, E. (2011). Üniversite öğrencilerinin akademik erteleme nedenleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(21), 45–72.
29. Öznur, Ö. T., Selin, M. C., İrem, M. (2010). Akademik atıf tarzı : Türkiye ve İngiltere karşılaştırması. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(1), 17–26.
30. Peterson, C., Barrett, L. C. (1987). Explanatory style and academic performance among university freshmen. Journal of Personality and Social Psychology, 53(3), 603–607. https://doi.org/10.1037/0022-3514.53.3.603
31. Peterson, C., Seligman, M. E. P. (1984). Causal explanations as a risk factor for depression. Psychological Review, 91(3), 347–374. https://pdfs.semanticscholar.org/f9d1/0fb31c2726a4d92a12339f3e2b480be25ae2.pdf
32. Peterson, C., Semmel, A., Carl, von B., Lyn, A., Gerald, M., Martin, S. (1982). The attributional style questionnaire. Cognitive Therapy and Research, 6(3), 287–300.
33. Rotter, J. B. (1966). Generalized expectancies for ınternal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied, 80(1), 1–28. https://doi.org/https://doi.org/10.1037/h0092976
34. Rotter, J. B. (1975). Some problems and misconceptions related to the construct of internal versus external control of reinforcement. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 43(1), 56–67. https://doi.org/10.1037/h0076301
35. Sarıçam, H., Duran, A., Çardak, M., Halmatov, M. (2012). The examination of pre-school teacher candidates’ academic locus of control levels according to gender and grade. Mevlana International Journal of Education (MIJE), 2(2), 67–74. http://mije.mevlana.edu.tr/
36. Solomon, L. J., Rothblum, E. D. (1984). Academic procrastination: Frequency and cognitive-behavioral correlates. Journal of Counseling Psychology, 31(4), 503–509. https://doi.org/10.1037//0022-0167.31.4.503
37. Türküm, A. S. (2002). Stresle başa çıkma ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 11(18), 25–34.
38. Ulukaya, S., Bilge, F. (2014). Üniversite öğrencilerinde akademik ertelemenin yordayıcıları olarak aile bağlamında benlik ve ana-baba tutumları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(41), 89–102.
39. Varol, S. R., Sacaloğlu, A. S., Certel, Z. (2021). Beden eğitimi öğretmen adaylarının akademik ertelemeleri ile akademik kontrol odakları arasındaki ilişki. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15(35), 74–94. https://doi.org/https://doi.org/10.29329/mjer.2021.340.4
40. Yeşil, R., Şahan, E. (2012). Öğretmen adaylarının akademik işlerini erteleme nedenleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 219–236.
41. Yeşilyaprak, B. (2020). Denetim Odağı. In Y. Kuzgun, D. Deryakulu (Eds.), Eğitimde bireysel farklılıklar (5.Baskı, pp. 233–252). Nobel Yayın Grubu.
42. Yıldırım Yavuzer, N. N. (2014). Üniversite Öğrencilerinde Erteleme Davranışının Mükemmeliyetçilik ve Denetim Odağı İle İlişkisi. Necmettin Erbakan Üniversitesi.