İstanbul Kent Atmosferindeki Aerosollerin Spektral, Konumsal ve Zamansal Analizi
Öz
Atmosferde akışkan hava içinde sıvı ve/veya katı halde asılı bulunan parçacıklar “Atmosferik Aerosol” olarak tanımlanmaktadır. Aerosol hava, iklim, iklim değişikliği, hava kalitesi, halk sağlığı ve astronomi gibi pek çok disiplini etkileyen önemli bir olgudur. Bu çalışmada uzaktan algılama verileriyle İstanbul ili için atmosferik aerosollerin konumsal, zamansal ve spektral özellikleri incelenmiştir. Bu kapsamda İstanbul’un uzun dönem ortalama Aerosol Optik Derinliği (AOD), Angstrom Katsayısı, spektral AOD ve zamansal (aylık, mevsimlik ve yıllık) haritaları üretilerek konumsal, spektral ve zamansal değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmada Suomi-NPP uydusundaki VIIRS algılayıcısından elde edilen aerosol verileri kullanılmıştır. Bu çalışma ile İstanbul için nispeten fazla detay içeren yüksek çözünürlükte, alansal ve zamansal sürekliliğe sahip, en güncel ve pek çok disiplinde yapılan çalışmalara katkı sağlayacak AOD haritaları sunulmuştur. İstanbul ilinin yüksek AOD değerleri kentin güneyinde Marmara Denizi kıyı şeritleri ve nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu kıyıya yakın yerler ile Kuzeyde Sarıyer kıyıları ve nispeten Karadeniz’in kara ile buluştuğu kıyı kesimleridir. Kara üzerinde kentin nüfus yoğunluğu ve bitki örtüsü ile ilintili bir AOD değişimi vardır.
Anahtar Kelimeler
Aerosol optik derinlik , Mekânsal değişim , Spektral değişim
Kaynakça
- Allen, R. G. D. (1964). Sampling for current economic statistics. Journal of the Royal Statistical Society Series A (General), 127(1), 76-88.
- Coşkun, M., Şahiner, H., & Canbulat, O. (2022). Covid 19 Sürecinde Coğrafi Özellikler ve Atmosfer Kararlılığına Göre Karabük İl Merkezi ve Zonguldak’ın Ereğli İlçesinde Aerosol Optik Derinlik Analizi. lnternational Journal of Geography and Geography Education, 45, 380-403.
- Cryer, J. D. & Chan, K. S. (2008). Time Series Analysis: With Applications in R. Springer.
- Çetin, B., Ozturk, F., Keles, M., & Yurdakul, S. (2017). PAHs and PCBs in an Eastern Mediterranean megacity, Istanbul: Their spatial and temporal distributions, air-soil exchange and toxicological effects. Environmental Pollution, 220, 1322-1332. https://doi.org/10.1016/j.envpol.2016.11.002
- Güllü, G., Ulutaş, F., Belli, D., Erduran, S., Keskin, S., & Tuncel, G. (1998). The Black Sea aerosol a long range atmospheric transport. Turkish Journal of Engineering and Environmental Sciences, 22(4), 289-303.
- Gündoğdu, S., Tuygun, G. T., Li, Z., Wei, J., & Elbir, T. (2022). Estimating daily PM2. 5 concentrations using an extreme gradient boosting model based on VIIRS aerosol products over southeastern Europe. Air Quality, Atmosphere & Health, 15(12), 2185-2198.
- Hatzianastassiou, N., Gkikas, A., Mihalopoulos, N., Torres, O., & Katsoulis, B. D. (2009). Natural versus anthropogenic aerosols in the eastern Mediterranean basin derived from multiyear TOMS and MODIS satellite data. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 114(D24), Article D24202. https://doi.org/10.1029/2009JD011982
- Hinds, W. C. (1999). Aerosol technology: properties, behavior, and measurement of airborne particles (1st Edition). John Wiley & Sons.
- Jensen, J. R. (1996). Introductory Digital Image Processing: A Remote Sensing Perspective (Second Edition). Prentice Hall.
- Kabataş, B., Unal, A., Pierce, R. B., Kindap, T., & Pozzoli, L. (2014). The contribution of Saharan dust in PM10 concentration levels in Anatolian Peninsula of Turkey. Science of the Total Environment, 488, 413-421.
