Kentsel Heyelanlara Bir Örnek: Alkaya Heyelanı (Tekirdağ)
Öz
Bu çalışmada Tekirdağ kentinde 16.12.2023 tarihinde meydana gelmiş Alkaya heyelanının oluşum özelliklerinin ve mekanizmasının yerbilimsel perspektiften ele alınması amaçlanmıştır. Böylece Tekirdağ kentinde gelecekte meydana gelme olasılığı yüksek diğer kentsel heyelanların potansiyel lokasyon özelliklerinin tahminlerine yönelik çıkarımlarda bulunulması hedeflenmiştir. Çalışma verileri, arazi çalışmaları ve İnsansız Hava Aracı (İHA) tabanlı Uzaktan Algılama (UA) tekniklerinden yararlanılarak üretilmiştir. Bunun için Phantom 4 marka otonom bir İHA sistemi kullanılarak kentsel heyelanın dijital hava fotoğrafları çekilmiştir. Elde edilen veriler bilgisayarda Pix4D yazılımıyla işlenmiş ve sahanın Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) ve orto-foto görüntüleri üretilmiştir. Bu görüntüler uzman görüşüne bağlı doğrudan haritalama yöntemi kullanılarak amaç doğrultusunda analiz edilmiştir. Bunun yanında bir taraftan da heyelan oluşumunda etkili rol oynayan faktörlere ait diğer veriler toplanmıştır. Çalışmanın tematik haritaları, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yazılımlarından biri olan ArcGIS Pro (Version 3.0.1) paket programı kullanılarak hazırlanmıştır. Çalışma sonucunda Tekirdağ kentindeki Alkaya heyelanının hazırlayıcı (litoloji, eğim ve yerşekilleri) koşullar ve tetikleyici (yağış ve insan etkinlikleri) faktörlerin denetimi altında meydana geldiği anlaşılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, Tekirdağ kenti özelinde hazırlanacak heyelan risk değerlendirme çalışmalarına önemli katkılar sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler
Kentsel heyelan, İHA, UA, CBS, Tekirdağ
Kaynakça
- Akıncı, H., Dogan, S., Kılıçoğlu, C., & Keçeci, S.B. (2010). Samsun İl Merkezinin Heyelan Duyarlılık Haritasının Üretilmesi. Harita Teknolojileri Elektronik Dergisi, 2(3), 13-27. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/84939
- Akıncı, H., Yavuz Özalp, A., & Temuçin Kılıçer, S. (2015). Coğrafi Bilgi Sistemleri ve AHP Yöntemi Kullanılarak Planlı Alanlarda Heyelan Duyarlılığının Değerlendirilmesi: Artvin Örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 1(1-2), 40-53. https://doi.org/10.21324/dacd.20952
- Alexander, D. (1989). Urban landslides. Progress in Physical Geography: Earth and Environment, 13(2), 157-189. https://doi.org/10.1177/030913338901300201
- Alptekin, A., & Yakar, M. (2020). Heyelan bölgesinin İHA kullanarak modellenmesi. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 2(1), 17-21. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1099110
- Aral, İ. F., & Avcıyener, S. (2011, 1-2 Aralık). Hürriyet Mahallesi (Tekirdağ) yöresi heyelanlarının mühendislik özellikleri [Bildiri Sunumu]. 4. Geoteknik Sempozyumu, Adana, Türkiye.
- Çağıl Mühendislik. (2011). Tekirdağ ili Hürriyet mahallesi 212 ada ve 2247 ada alanları içerisinde gelişen heyelanların Mühendislik jeolojisi araştırması. İstanbul.
- Çakıcı, H., Tüdeş, Ş., & Bulut, F. (2012). Kentsel Kullanım Alanında Gelişen Heyelanlar ve Jeoteknik Analizi: Kırkdeğirmenler (Erzurum) Örneği. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 27(4), 739-751.
- Eker, R., Aydın, A. & Hübl, J. (2018). Unmanned aerial vehicle (UAV)-based monitoring of a landslide: Gallenzerkogel landslide (Ybbs-Lower Austria) case study. Environmental Monitoring and Assessment, 190, Article 28. https://doi.org/10.1007/s10661-017-6402-8
- ESRI. (2023). Sentinel-2 10m Land Use/Land Cover Timeseries Downloader (2017-2023). 9 Temmuz 2024’te https://livingatlas.arcgis.com/landcoverexplorer/ adresinden alındı.
- Gence, E. (2023, Aralık 16). Alkaya sahil yürüyüş yolunun üst kısmında yoğun yağış sonrasında heyelan meydana geldi. 9 Temmuz 2022’te https://www.facebook.com/100008684106014/posts/pfbid02Qf4Rf8XL2wsrJ5g2fQh9MrQiBo V8V917CrEfTZdUMRkXv1vbij4q4eFXd9mbxfkcl/?mibextid=Nif5oz adresinden alındı.
