Araştırma Makalesi

Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu

Cilt: 6 Sayı: 1 26 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu

Öz

Ayçiçeği, ülkemiz için önemli bir yağlı tohum kaynağı olup, büyük ve kendine özgü çiçek tablasıyla diğer tarımsal bitkilerden ayrılır. Ayçiçeği tablasının doğru bir şekilde tespit edilmesi, verim tahmini ve sürdürülebilir üretim planlaması açısından çok önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı, derin öğrenme tabanlı Mask R-CNN modelinin RGB ve multispektral İHA ortomozaiklerinden ayçiçeği çiçek tablasını tespit etme performansının değerlendirilmesidir. Bu amaçla, Sakarya'nın Arifiye ilçesindeki çalışma alanı üzerinde İHA hava fotoğrafları toplanmış ve yüksek çözünürlüklü ortomozaikler üretilmiştir. ResNet-50 omurgalı Maske R-CNN modeli, RGB ve multispektral İHA ortomozaiklerinden manuel olarak etiketlenmiş veri kümeleri üzerinde eğitilmiş ve test edilmiştir. Sonuçlar, modelin multispektral verilerle daha yüksek doğruluk elde ettiğini, tahmin edilen ve gerçek tespitler arasındaki örtüşmeyi ölçen 0,50 birleşim üzerinde kesişim eşiğinde %94,74 Ortalama Hassasiyete ve %96,73 F1 Skoruna ulaştığını göstermektedir. RGB verileriyle, model en iyi performansı 0,75 eşiğinde göstererek %78,19 F1 Skoru ve %63,50 Ortalama Hassasiyet elde etmiştir. Bu bulgular, multispektral İHA verilerinin ayçiçeği çiçek tablalarının tespit edilmesinde daha etkili olduğunu, RGB İHA verilerinin ise daha iyi lokalizasyon doğruluğu sağladığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Derin öğrenme, Örnek segmentasyonu, Mask R-CNN, İnsansız hava aracı (İHA), Hassas tarım, Ayçiçeği

Kaynakça

  1. Albahar, M. (2023). A survey on deep learning and its impact on agriculture: Challenges and opportunities. Agriculture, 13(3), Article 540. https://doi.org/10.3390/agriculture13030540
  2. Badrinarayanan, V., Kendall, A., & Cipolla, R. (2017). SegNet: A deep convolutional encoder-decoder architecture for image segmentation. IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, 39(12), 2481–2495.
  3. Bakhshipour, A., Sanaeifar, A., Payman, S. H., & de la Guardia, M. (2018). Evaluation of data mining strategies for classification of black tea based on image-based features. Food Analytical Methods, 11, 1041–1050.
  4. Bouguettaya, A., Zarzour, H., Kechida, A., & Taberkit, A. M. (2022). Deep learning techniques to classify agricultural crops through UAV imagery: A review. Neural Computing and Applications, 34(12), 9511–9536.
  5. Centorame, L., Gasperini, T., Ilari, A., Del Gatto, A., & Foppa Pedretti, E. (2024b). An overview of machine learning applications on plant phenotyping, with a focus on sunflower. Agronomy, 14(4), Article 719. https://doi.org/10.3390/agronomy14040719
  6. Centorame, L., Ilari, A., Del Gatto, A., & Pedretti, E. F. (2024a). A systematic review on precision agriculture applied to sunflowers, the role of hyperspectral imaging. Computers and Electronics in Agriculture, 222, Article 109097. https://doi.org/10.1016/j.compag.2024.109097
  7. Ding, R., Luo, J., Wang, C., Yu, L., Yang, J., Wang, M., Zhong, S., & Gu, R. (2023). Identifying and mapping individual medicinal plant Lamiophlomis rotata at high elevations by using unmanned aerial vehicles and deep learning. Plant Methods, 19, Article 38. https://doi.org/10.1186/s13007-023-01015-z
  8. Food and Agriculture Organization. (2022). Crops and livestock products. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL
  9. Fromm, M., Schubert, M., Castilla, G., Linke, J., & McDermid, G. (2019). Automated detection of conifer seedlings in drone imagery using convolutional neural networks. Remote Sensing, 11(21), Article 2585. https://doi.org/10.3390/rs11212585
  10. Gao, X., Zan, X., Yang, S., Zhang, R., Chen, S., Zhang, X., Liu, Z., Ma, Y., Zhao, Y., & Li, S. (2023). Maize seedling information extraction from UAV images based on semi-automatic sample generation and Mask R-CNN model. European Journal of Agronomy, 147, Article 126845. https://doi.org/10.1016/j.eja.2023.126845

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, E., Çölkesen, İ., & Sefercik, U. G. (2025). Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi, 6(1), 57-72. https://doi.org/10.48123/rsgis.1602369
AMA
1.Yıldırım E, Çölkesen İ, Sefercik UG. Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu. Turk J Remote Sens GIS. 2025;6(1):57-72. doi:10.48123/rsgis.1602369
Chicago
Yıldırım, Esra, İsmail Çölkesen, ve Umut Güneş Sefercik. 2025. “Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu”. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi 6 (1): 57-72. https://doi.org/10.48123/rsgis.1602369.
EndNote
Yıldırım E, Çölkesen İ, Sefercik UG (01 Mart 2025) Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi 6 1 57–72.
IEEE
[1]E. Yıldırım, İ. Çölkesen, ve U. G. Sefercik, “Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu”, Turk J Remote Sens GIS, c. 6, sy 1, ss. 57–72, Mar. 2025, doi: 10.48123/rsgis.1602369.
ISNAD
Yıldırım, Esra - Çölkesen, İsmail - Sefercik, Umut Güneş. “Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu”. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi 6/1 (01 Mart 2025): 57-72. https://doi.org/10.48123/rsgis.1602369.
JAMA
1.Yıldırım E, Çölkesen İ, Sefercik UG. Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu. Turk J Remote Sens GIS. 2025;6:57–72.
MLA
Yıldırım, Esra, vd. “Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu”. Türk Uzaktan Algılama ve CBS Dergisi, c. 6, sy 1, Mart 2025, ss. 57-72, doi:10.48123/rsgis.1602369.
Vancouver
1.Esra Yıldırım, İsmail Çölkesen, Umut Güneş Sefercik. Ayçiçeği Çiçek Tablalarının Mask R-CNN Derin Sinir Ağı ile RGB ve Multispektral İHA Ortomozaiklerinden Örnek Segmentasyonu. Turk J Remote Sens GIS. 01 Mart 2025;6(1):57-72. doi:10.48123/rsgis.1602369