Harita Kullanıcılarının Davranışlarının Göz İzleme, Elektroensefalogram ve Dijital Taslak Haritalar Yardımıyla İncelenmesi
Öz
Bu çalışma, uzman ve uzman olmayan harita kullanıcılarının mekânsal bellek yeteneklerini incelemeye yönelik kullanıcı deneylerinin tasarım süreçlerine odaklanmıştır. Deneylerde, farklı harita kullanıcı gruplarının haritaların içeriğini hatırlamaları istendiğinde geliştirdikleri dikkate bağlı bilişsel stratejilerini açığa çıkarmada kullanılan bilişsel yük; taslak haritalar, göz izleme ve elektroensefalogram (EEG) gibi farklı yöntemlerden yararlanılarak ölçülmüştür. Birinci deneyde kullanıcılardan, basitleştirilmiş bir 2B topografik haritanın ana yollar, yerleşim, su ve yeşil alanlar gibi temel yapı elemanlarını, zaman kısıtlaması olmaksızın, ezberleyerek hatırladıklarını serbest elle çizmeleri istenmiştir. Görev sırasında kullanıcıda açığa çıkan bilişsel yük, çizilen taslak haritaların analizinin yanı sıra, sabitleme ve ilgi alanı (AoI) tabanlı göz izleme ve ortalama alfa gücü ve frontal alfa asimetrisi (FAA) gibi EEG metriklerine bağlı olarak değerlendirilmiştir. Karmaşık yapıda tasarlanan ve farklı zorluk seviyelerini içeren ikinci deneyde, çoktan seçmeli grafikler kullanılmış ve denemelerde zaman kısıtlaması uygulanmıştır. Sonuçların değerlendirilmesi aşamasında, ilk deneyden farklı olarak, bilişsel yük tespiti için EEG güç spektral yoğunluk değişimlerinden yararlanılmış; pariyetal alandaki alfa ve frontal alandaki teta frekanslarının olaya bağlı (de)senkronizasyonları dikkate alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anderson, E. W., Potter, K. C., Matzen, L. E., Shepherd, J. F., Preston, G. A., & Silva, C. T. (2011, June). A user study of visualization effectiveness using EEG and cognitive load. In Computer graphics forum (Vol. 30, No. 3, pp. 791-800). Oxford, UK: Blackwell Publishing Ltd.
- Bell, S., & Archibald, J. (2011). Sketch mapping and geographic knowledge: what role for drawing ability? In Workshop of an Interdisciplinary Approach to Understanding and Processing Sketch Maps in Conjunction with COSIT 2011, Belfast, ME, vol. 42, pp. 1–10.
- Benedek, M., Schickel, R. J., Jauk, E., Fink, A., Neubauer, A. C. (2014). Alpha power increases in right parietal cortex reflects focused internal attention. Neuropsychologia, 56, 393–400, doi:10.1016/j.neuropsychologia.2014.02.010.
- Bertin, J. (1967). Semiology of graphics, (W. J. Berg Trans.). Madison, WI, USA: University of Wisconsin Press.
- Bertrand, C., & Thullier, F. (2009). Effects of player position task complexity in visual exploration behavior in soccer. International Journal of Sport Psychology, 40(2), 306-323.
- Billinghurst, M., & Weghorst, S. (1995, March). The use of sketch maps to measure cognitive maps of virtual environments. In Proceedings of Virtual Reality Annual International Symposium, 40-47. 4912223, doi:10.1109/VRAIS.1995.512472.
- Coan, J. A., Allen, J. J. (2003). State and trait of frontal EEG asymmetry in emotion. In The Asymmetrical Brain, Hugdahl, K., Davidson R. J., Eds., MIT Press: Cambridge, Massachusetts, USA, pp. 566-615.
- Çöltekin, A., Fabrikant, S. I., & Lacayo, M. (2010). Exploring the efficiency of users' visual analytics strategies based on sequence analysis of eye movement recordings. International Journal of Geographical Information Science, 24(10), 1559-1575. doi:10.1080/13658816.2010.511718.
- Davidson, R. J. (1984). Affect, cognition, and hemispheric specialization. In Izard, C.E., Kagan, J. & Zajonc, R.B., (Eds.), Emotion, Cognition, and Behavior, Cambridge University Press: Cambridge, UK, pp. 320–365.
- Dickmann, F., Edler, D., Bestgen, A. K., & Kuchinke, L. (2017). Exploiting illusory grid lines for object-location memory performance in urban topographic maps. The Cartographic Journal, 54(3), 242-253. doi:10.1080/00087041.2016.1236509.
