Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma
Öz
Bu çalışma, “أنّى / ennâ” lafzının anlamını ve işlevini açıklamak amacındadır. Çalışmada lügatler ile Tefsîr ve Nahiv kitaplarından yararlanılmış ve aşağıdakileri sonuçlara ulaşılmıştır:
1. Bu kelimenin farklı sözlüklerde üç anlamı vardır.
2. Bu lafız, Kur’ân-ı Kerîm’de yirmi sekiz yerde geçmekte olup lafzın beş anlamı vardır. Bunlar; “كيف؟ / nasıl?”, “من أين؟ / nereden?”, “متى؟ / ne zaman?”, “حَيْثُ؟ / nerede?” ve “وَجْهٍ؟ أَيِّ مِنْ / hangi taraftan?” anlamlarıdır. Bunlar yakın anlamlardır ancak “أنّى / ennâ” lafzı bunlardan farklıdır.
3. Müfessirler bu lafzı istifhâm ismi veya mekân zarfı olarak kabul ederler.
4. Bu kelime Kur’ân-ı Kerîm’de hâl olarak mahallen mansûb, zarf ya da haber olarak nasb konumunda i’râb edilir.
5. Nahivcilere göre “أنّى / ennâ”, şart ifade eden mekân zarflarından kabul edilir ve onun dört anlamı vardır.
6. “أنّى / Ennâ” kelimesi nahivciler tarafından, “إنْ / in” şart zarfı anlamında kullanılır, sonra(sında) gelen fiil de merfû’ olur.
7. Nahivcilere göre “أنّى / ennânın” i’râbında iki vecih vardır:
a) “إنْ / İn” şart zarfı anlamını içeren cezmeden şart ismi.
b) İstifhâm hemzesi anlamını içeren istifhâm ismi.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alevî, Yahyâ b. Hamza (749/1348). el-Minhâc fi Şerhi Cümeli’z-Zeccâc. Thk. Hâdî b. Abdullah Nâci Şemsân, Doktora Tezi, Bağdat Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, 1999.
- Alkame b. Abede (3/625). Dîvân: Şerh ve Ta’lîk Saîd Nüseyb Mekârim. Beyrut: Dâru Sâdır, 1.Basım, 1996.
- Bağdâdî, Abdülkādir b. Ömer (1093/1682). Hızânetü’I-Edeb. Thk. Abdüsselâm M. Harûn. Kahire, 1979.
- Begavî, Ebû Muhammed el-Hüseyn b. Mes’ûd (516/1122). Me‘âlimü’t-Tenzîl. Thk. Hâlid el ‘Âk, Mervan Suver. Beyrut: Dâru Ma’rife, 2. Basım, 1987.
- Cevherî, İsmâîl b. Hammâd (400/1009’dan önce). es-Sıhâh. Thk. Ahmed ‘Îd Abdülgafûr Attâr. Beyrut: Dâru’I-İlmi li’l-Melâyîn, 3. Basım, 1984.
- Cürcânî, Abdülkāhir (471/1078-79). Kitâbü’l-Muktesad fî Şerhi’l-Îzâh. Thk. Kâzım Bahr el-Mercân. Bağdat: Dâru’r-Râşid, 1982.
- Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf (745/1354). el-Bahru’l-Muhît. Beyrut: Dâru İhyâi-t Türâsi’l-Arabî, 2. Basım, 1411/1990.
- Ebû Ubeyde, Ma’mer b. el-Müsennâ (209/824). Mecâzü’I-Kur’ân. Thk. Muhammet Fuat Sezgin. Mısır: Mektebetü’l-Hancî.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Araştırmaları
Bölüm
Çeviri
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
7 Nisan 2022
Kabul Tarihi
17 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 21
APA
Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma (M. Şentürk & T. İrci, çev.). (2022). Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21, 321-348. https://doi.org/10.32950/rteuifd.1099951
AMA
1.Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2022;(21):321-348. doi:10.32950/rteuifd.1099951
Chicago
Mustafa Şentürk, Tahreer İrci. 2022. “Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 21: 321-48. https://doi.org/10.32950/rteuifd.1099951.
EndNote
(01 Haziran 2022) Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 21 321–348.
IEEE
[1]M. Şentürk ve T. İrci, çev., “Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma”, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 21, ss. 321–348, Haz. 2022, doi: 10.32950/rteuifd.1099951.
ISNAD
Şentürk, Mustafa - Tahreer İrci, trc. “Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 21 (01 Haziran 2022): 321-348. https://doi.org/10.32950/rteuifd.1099951.
JAMA
1.Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2022;:321–348.
MLA
Şentürk, Mustafa, ve Tahreer İrci, çevirenler. “Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 21, Haziran 2022, ss. 321-48, doi:10.32950/rteuifd.1099951.
Vancouver
1.Mustafa Şentürk, Tahreer İrci. Kur’ân-ı Kerîm’de أنّى / Ennâ [Zarfı] Semantik ve Gramatik Bir Çalışma. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 01 Haziran 2022;(21):321-48. doi:10.32950/rteuifd.1099951