DİLDE ANLAM VE KARİNE İLİŞKİSİ

Öz

Anlam, diğer alanlarda olduğu gibi dilbilimde de çok önemli bir kavramdır. Anlamla birlikte anlama eyleminin de mahiyetini belirleyen dil-içi ve dil-dışı öğeler araç olmaları itibariyle karine hükmündedir. Anlamı belirlediği ölçüde önem kazanan ve işlevi azaldığı ölçüde ihmal edilebilir olan, anlamın ve anlama eyleminin selameti için araçsallaştırılan her şey karine olabilir. Bu çalışmamızda anlam ve karine arasındaki irtibatı irdelemeye çalışacağız.

Anahtar Kelimeler

• Arap Dili, Anlam, Karine, Ruhsat

العلاقة بين القرينة والمعنى

Öz

 المعنى من مصطلحات ذات أهمية كبيرة في اللسانيات كما هو في مجالات أخرى. يمكننا اعتبار العناصر

اللغوية وغير اللغوية التي تؤثر في تشكل المعنى قرائن على أنها أوساط ولاأهداف. كل شيئ زادت أو نقصت أهميته

وفق وظيفته في إبراز المعنى يمكن توظيفه قرينة في اللغة. سندرس في هذا البحث العلاقة بين القرينة وبين المعنى.

Anahtar Kelimeler

• المعنى,الفهم,القرينة,الوظيفة,الرخصة

The Relation Between Kareena (Evidence) and Meaning

Öz

Meaning is of great importance in linguistics as it is in different fields. The linguistic and non-linguistics elements that determine the conception of meaning, and understanding at the same time, can be considered evidential on the grounds that they are mediums. Anything that becomes important or negligible due to its function in creating the meaning, and plays role for safety of meaning, can be evidence. In this paper, we will study the relation between evidence and meaning

Anahtar Kelimeler

• Meaning, Understanding, Evidence, Function, Permission

Kaynakça

1. Başkan, Özcan, Lengüistik Metodu, İstanbul: Çağlayan Kitabevi, 1967.Ebu Hayyan, Esiruddîn Muhammed b. Yûsuf el-Endelüsî, el-Bahru'l- Muhît, thk. Adil Ahmed Abdulmevcûd – Ali Muhammed Muʿavvaz – Zekeriyya Abdulmecîd en-Nûtî – Ahmed en-Nacûlî el-Cemel, Beyrut: Dâru'l-Kütubi'l-ʿİlmiyye, I-IX, 2010. Ebu ʿUbeyde Maʿmer el-Müsennâ, Mecâzu'l-Kur’ân, thk. Ahmed Ferîd el-Mezîdî, Beyrut: Dâru'l-Kütubi'l-ʿİlmiyye, 2002. el-Ferra, Ebu Zekeriyya Yahya b. Zeyad b. Abdullah, Meʿâni'l-Kur’ân, dzn. İbrahîm Şemseddîn, Beyrut: Dâru'l-Kütubil-ʿİlmiyye, I-III, 2002. Göka, Erol, Topçuoğlu, Abdullah, Aktay, Yasin, Önce Söz Vardı, Yorumsamacılık Üzerine Bir Deneme, Ankara: Vadi Yayınları, 1999. Grünberg, Teo, Anlam, Belirsizlik ve Çokanlamlılık, Ankara: Gündoğan Yayınları, 1999. Hançerlioğlu, Orhan, Felsefe Ansiklopedisi, Kavramlar ve Akımlar, İstanbul: Remzi Kitabevi, I-IX, 2012. Hurşîd, Bekir Abdullah, Emnü’l-Lebs fi’n-Nahvi’l- ‘Arabî, Dirasel- Karain, (Basılmamış Doktora Tezi), Musul Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Irak, 2006, s. 108. İlişkisi 17 İbn Malik, Cemaluddîn Muhammed b. Abdullah b. Abdullah, Şerhu’t- Teshîl, Teshîlül-Fevaid ve Tekmîlül-Mekasıt, thk. Muhammed Abdulkadir ʿAta – Tarık Fethi es-Seyyid, Beyrut: Dârul-Kütubil- ʿİlmiyye, I-III, 2001. İbn Manzûr, Ebul-Fadl Cemaluddîn Muhammed b. Mukerrem b. Ali b. Ahmed el-Ensârî er-Rüveyfî, Lisânul-ʿArab, Beyrut: Dâru Sâdır, I- XV, 1990. İbn Yaʿîş, Muvaffakuddîn Ebul-Beka Yaʿîş b. Ali el-Mevsilî, Şerhul- Mufassal liz-Zemahşerî, Beyrut: Dârul-Kütubil-ʿİlmiyye, I-VI, 2001. İbnül-Enbârî, Ebu Berekât, el-Beyan fî Garîbi İʿrabil-Kur’ân, thk. Mahmûd Refet el-Cemal, İran: Süleymanzade Matbaası, I-II, 1816 el-Lebedî, Muhammed Semîr Necîb, Muʿcemu’l-Mustalahat en- Nahviyye ve’s-Sarfiyye, Beyrut: Müessesetür-Risale, 1985. Mekkî b. Ebî Talib, Ebu Muhammed, Müşkilü İʿrabil-Kur’ân, thk. Hatim Salih ed-Dâmin, İran: Süleymanzade Matbaası, I-II, 1816. el-Müberred, Ebul-ʿAbbas Muhammed b. Yezîd, Mâ İttefeka Lafzuhu ve İhtelefe Manâh minel-Kur’ânil- Mecîd, thk. Abdulazîz el-Meymenî Rackûtî, el-Kâhire: el-Mataatüs- Selefiyye, 1931. en-Nahhas, Ebu Caʿfer Ahmed b. Muhammed b. İsmail, İʿrabul-Kur’ân, thk. Muhammed Muhammed Tamir – Muhammed Ravzan – Muhammed Abdulmunim, el-Kâhire: Dârul-Hadîs, I-III, 2007. es-Samerrâî, Fâdıl Sâlih, el-Cümletül-ʿArabiyye vel-Maʿnâ, el-Ürdün: Dârul-Fikr, 2009. Sîbeveyh, Ebu Bişr Amr b. Osman b. Kanber, el-Kitâb, thk. ʿAbdusselâm Harûn, Beyrut: Dâruc-Cîl, I-V, 1966. es-Suyûtî, Abdurrahman Celâleddîn, Hemʿu’l-Hevâmiʿ fî Şerhi Cemʿil- Cevamiʿ, thk. Ahmed Şemseddîn, Beyrut: Dârul-Kütubil-ʿİlmiyye, I- IV, 1998. Temmâm Hassân, “el-Karâinü’l- Lafziyye ve Ittırahu’l-ʿAmil ve’l-İ’rabeyn et-Takdîrî ve’l-Mahallî”, el-Lisânü’l-ʿArabî, c. XI/sy. I, Rabat: Mektebetüt-Tensîk lit-Taʿrîb fil-Vatanil-ʿArabî, 1973. _______________, el-Beyân fî Revaiʿi’l-Kur’ân, Dirase Lüğaviyye ve Uslübiyye lin-Nassil- Kur’ânî, el-Kâhire: ʿAlemul-Kütub, 1993. _______________, el-Lüğaül- ‘Arabiyye Maʿnâhâ ve Mebnâhâ, Fas: Dârus-Sekâfe, 1994. el-Ukberî, Ebul-Bekâ Abdullah b. el-Hüseyn, et-Tibyan fî İʿrabil-Kur’ân, el-Kâhire: Şeriketul-Kuds, I-II, 2008. ez-Zemahşerî, Ebul-Kasım Carullah Muhammed b. ʿÖmer b. Muhammed, el-Keşşâf ʿan Hakaiki Gavamizit-Tenzîl ve ʿUyûnil- Ekavîl fî Vücûhit-Tevîl, tsh. Muhammed ʿAbdusselâm Şahîn, Beyrut: Dârul-Kütubil-ʿİlmiyye, I-IV, 2006. ez-Zeytûnî, Kemâl, Bahs fit-Tevîlid- Dilâlî vet-Tedâvülî li Nahvil- ʿArabiyyeti ve Muʿcemihâ, el-Ürdün: ʿAlemul-Kütubil- Hadîs lin-Neşr vet-Tevzîʿ, 2013.