OSMANLININ SON DÖNEMİNDE RİZE’DE SOSYAL HAYAT (1911-1913)

Öz

Bu çalışma, hicrî 1911-1913 yıllarına ait kayıtları ihtiva eden 1509 nolu Rize Şer’iyye Sicili ışığında Osmanlı Devleti’nin son döneminde Rize’de sosyal hayat ile alâkalı bazı konulara temas etmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başında Rize’de aile hayatı, Müslüman toplum ile gayrimüslim kesimler arasındaki ilişkiler, ticari hayat ve miras taksiminin yanı sıra güvenlik sorunları gibi konular üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Rize, Şer’iyye Sicilleri, Tarih, Osmanlı, Aile, Hukuk

Social Life in Rize at the Last Period of Ottomans (1911-1913)

Öz

This study aims to thefindings about Rize’s social life, relations between Muslim and thenon-muslims, commercial life, the distribution of heritage and securityproblems in the light of Sharia Court Records numbered 1509 in the last period ofthe Ottoman Empire, which covers the dates between 1911 and 1913.

Anahtar Kelimeler

• Rize, Sharia Court Records, History, Ottoman, Family, Law

(الحياة الاجتماعية في العهد العثماني الأخير في مدينة ريزة (1911-1913)

Öz

هذه الدراسة تهدف إلى التطرق لبعض الموضوعات المتعلقة بالحياة الاجتماعية  في العهد العثماني الأخير في مدينة ريزة على ضوء السجلات الشرعية الشاملة ما بين 1911-1913للهجرة .

وقد ارتكزت الدراسة على  بعض العناوين في هذا الإطار مثل الحياة الزوجية  والحياة التجارية  والتقسيمات الإرثية والمعاملات بين المسلمين و غير المسلمين  بالإضافة إلى المشكلات الأمنية ما بين أواخر القرن التاسع عشر و أوائل القرن العشرين في مدينة ريزة.

Anahtar Kelimeler

• ريزة,السجلات الشرعية,التأريخ,العثمانيون,الأسرة,الحقوق

Kaynakça

1. 1509 No’lu Rize Şer’iyye Sicili-Rize İl Halk Kütüphanesi. 1874 Yılı Trabzon Vilayet Salnâmesi, 1995. 1876 Yılı Trabzon Vilayet Salnâmesi, 1995. Ak, Orhan Naci, Rize Tarihi, Rize 2000. Akgündüz, Ahmet, Şer’iye Sicilleri, Mahiyeti, Toplu Kataloğu, ve Seçme Hükümler, c. I, İstanbul 1988. Albayrak, Haşim, Tarih Boyunca Doğu Karadeniz’de Etnik Yapılanma-lar ve Pontus, İstanbul 2003. Bostan, M. Hanefi, XV-XVI. Asırlarda Trabzon Sancağında Sosyal ve İktisadî Hayat, Ankara 2002. Brendemoen, Bernt, “Some Remarks on the Copula in a Micro-Dialect on the Eastrn Black Sea Coast”, Türk Kültürü Araştırmala-rı, XXXII/1-2 (1966), s. 111-113. Çiçek, Kemal, “Şer’iyye Sicillerine Göre Trabzon’da Müslim-Gayrimüslim İlişkileri”, Trabzon Tarihi Sempozyumu, Trabzon 1999, s. 235-243. Çiftçi, Cafer, “Osmanlı Döneminde Bursa’da Eytam Keseleri”, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, sy. 5 (2003/2), s. 81-96. Erkan, Ümit, Rize Şer’iyye Sicilleri 1, 1509 No’lu Sicil Metin ve Tahlil, Dergâh Yayınları, İstanbul 2011. Goloğlu, M., Trabzon Tarihi, Ankara 1975. Gümüş, Nebi, XVI. Asır Osmanlı-Gürcistan İlişkileri, Marmara Üniversitesi SBE, İstanbul 2000. ------, “Osmanlıların Son Döneminde Rize ve Batum Arasındaki Sos-yal İlişkiler”, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1 (2012), ss. 65-71. Günay, Turgut, Rize İli Ağızları, Ankara 1978. İnalcık, Halil, “Eyüp Sultan Tarihi Ön Araştırma Projesi”, 18. Yüzyıl Kadı Sicilleri Işığında Eyüp’te Sosyal Yaşam, ed. Tülay Artan, İstanbul 1998, s. 1-23.