OSMANLILARIN SONDÖNEMİNDE RİZE VE BATUM ARASINDA SOSYAL İLİŞKİLER

Öz

Şer’iyye Sicilleri sosyal tarih için olduğu kadar bölge tarihleri için de önemli kaynaklardır. Rize Şeriyye Sicillerinden yararlanarak 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başında Rize ve Batum arasındaki sosyal ilişkiler hakkında bazı tespitlerde bulunulabilir. Kayıtlardan Rize’nin bazı köylerinde Gürcülerin yaşadıkları anlaşılmaktadır. Gürcüoğlu soyadları bunu göstermektedir. Aynı şekilde çok sayıda Rizelinin Batum’da oturduğu görülmektedir. Batum'da oturan Rizelilerin avcılık, gemicilik ve ticaret gibi çeşitli sebeplerle şehirde bulundukları anlaşılmaktadır. Kayıp bulunan Batum ve Erzurum Şer’iyye Sicilleri’nin de bulunması halinde bölgenin sosyal tarihi ile ilgili çok daha kapsamlı ve önemli bilgilere ulaşabiliriz.

Anahtar Kelimeler

• Rize, Batum, sosyal ilişkiler

Social Relations between Rize and Batum in the Last Period of Ottomans

Öz

Sheriyye Registry records are also important sources for social history as well as region history. In this communication we will try to make some determination about the social relations between Rize end Batum in the ends of 19th century and beginnings of 20th century by the using Islamic Court Records of Rize. Records indicate that some Georgians are long lived in the villages of Rize. Gurcuoglu surnames shows it. On the other hand many people from Rize are living in Batum. This situation can be said for Batum in the period of Russian domination as well as to the period of Ottoman rule. Rize residents are living in Batum for hunting, shipping, trade and similar thingIf lost Registry of Batum and Erzurum is discovered we can access much more important informations about region history.

Anahtar Kelimeler

• Rize, Batum, social relations

العصر العشرين باستخدام سجلات المحكمة الشرعية في ريزه

Öz

سجلات المحكمة الشرعية مصادر هامة لتاريخ المنطقة وكذلك للتاريخ الاجتماعي. في هذه الرسالة سنحاول تقديم بعض القرارات حول العلاقات الاجتماعية بين ريزه وباتومي في نهاية العصر التاسع عشر وبداية العصر العشرين باستخدام سجلات المحكمة الشرعية في ريزه. السجلات تشير إلى أنَّ الجورجيين عاشوا في بعض القرى من ريزه مدة طويلة. وتأثير ذلك يظهر في ألقاب كورجي أغلي. وفي المقابل يعيش كثيرٌ من سكان ريزه في باتومي. وحدث هذا الوضع لباتومي في فترة الحكم العثماني، وكذلك في فترة الهيمنة الروسية.  سكان ريزه يعيشون في باتومي لممارسة أشياء مختلفة مثل الصيد، والنقل البحري والتجارة و غير ذلك. وإذا تم اكتشاف سجلات المحكمة الشرعية المفقودة لأرضروم و باتومي يمكننا الوصول إلى معلومات أكثر شاملة وأهمية عن تاريخ المنطقة الاجتماعي. 

Anahtar Kelimeler

• ريزه، باتومي، علاقات اجتماعية

Kaynakça

1. Rize Şer’iyye Sicilleri, 1495, 1501, 1509. Rize Tahrir-i Öşür Envanteri, haz. Muhammet Safi, İstanbul 2007.