Araştırma Makalesi

Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi

Sayı: 16 20 Aralık 2019
PDF İndir

Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi

Öz

Devletler, milletlerin yönetim mekanizmalarıdırlar. Hz. Peygamber, peygamberlik görevi yanında Medine İslam Devletinin de başkanıydı. Hz. Peygamber’den sonra Hz. Osman’ın öldürülmesi ile birlikte Müslümanlar arasında siyâsî parçalanmalar yaşandı. Meşrû halife Hz. Ali’ye karşı Muâviye siyâsî bir güç olarak durdu ve elim hadiseler meydana geldi. Muâviye, savaşarak, kan dökerek ve çeşitli siyâsî hamleler yaparak halifeliği ele geçiren ve onu saltanata dönüştüren kişidir. Kendinden sonra oğlu Yezîd’i veliaht tayin etmiş ve Emevî saltanatını sağlamlaştırmıştır. Yezîd, Müslümanların halife olarak görmek istediği bir şahsiyet değildi. Onun dine aykırı hayatı, zevk ve sefa içerisinde bazı haramlara dalması ve halifelik makamına uygun düşmeyen davranışları meşrû bir halife olmasına engel teşkil etmiştir. Zira o, meşrû halifede olması gereken vasıfları taşımıyordu. Kerbelâ’da Hz. Hüseyin’in şehit edilmesi, Harre katliamı, Mekke’nin kuşatılması ve Kâbe’nin taşa tutulması Yezîd’in meşrûiyetini ortadan kaldıran, Müslümanların gönüllerinde derin yaralar açan büyük felaketlerdir. Muâviye ve oğlu Yezîd, İslam ümmetini parçalayan iki karakterdir. Yezîd’in işlediği cürümlerin sonuçları günümüzde de hala etkisini sürdürmektedir. Bu sebeple Yezîd’in ölümünden sonra özellikle Şîa grupları ona lâneti câiz gören bir anlayışa sahip olmuştur. Şîa’dan etkilenen bazı şahıslar da lânet furyasına katılmışlardır. Müslümanların çoğunluğu Yezîd’i haksız bulmakla beraber lânet etme konusunda temkinli davranmışlardır. Elde mevcut kesin deliller olmamasına rağmen aşırı giden bazı kesimler Yezîd’in kâfirliğine hükmetmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdulhâlık Mustafa, Nevin. İslam Siyâsî Düşüncesinde Muhalefet. Trc. Vecdi Akyüz. İstanbul: İz Yayınları, 1990.
  2. Akbulut, Ahmet. Sahabe Dönemi İktidar Kavgası. 5. Baskı. Ankara: Otto Yayınları, 2017.
  3. Arnold, Thomas Walker. The Caliphate. Oxford: Oxford University Press, 1924.
  4. Atvân, Hüseyin. Emeviyyûn ve’l-ḫilâfe. Beyrut: Dâru’l-Cîl, 1986.
  5. Aycan, İrfan. Saltanata Giden Yolda Muâviye b. Ebî Süfyân. Ankara: Fecr Yayınları, 1990.
  6. Azimli, Mehmet. Halifelik Tarihine Giriş. Konya: Öykü Yayınları, 2005.
  7. Bağdâdî, Abdülkâhir. ‘Uṣûlü’d-dîn. Thk. Ahmed Şemsüddin. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
  8. Bâkıllânî, Ebû Bekir. Temhîdü’l-evâil ve telḫîṣu’d-delâil. Thk. İmâdüddin Ahmed Haydar. Beyrut: Müessesetü’l-Kütübi’s-Sekâfiyye, 1987.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

27 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 16

Kaynak Göster

APA
Namlı, A. (2019). Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16, 521-547. https://doi.org/10.32950/rteuifd.603328
AMA
1.Namlı A. Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2019;(16):521-547. doi:10.32950/rteuifd.603328
Chicago
Namlı, Abdullah. 2019. “Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 16: 521-47. https://doi.org/10.32950/rteuifd.603328.
EndNote
Namlı A (01 Aralık 2019) Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16 521–547.
IEEE
[1]A. Namlı, “Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi”, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 16, ss. 521–547, Ara. 2019, doi: 10.32950/rteuifd.603328.
ISNAD
Namlı, Abdullah. “Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 16 (01 Aralık 2019): 521-547. https://doi.org/10.32950/rteuifd.603328.
JAMA
1.Namlı A. Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2019;:521–547.
MLA
Namlı, Abdullah. “Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 16, Aralık 2019, ss. 521-47, doi:10.32950/rteuifd.603328.
Vancouver
1.Abdullah Namlı. Yezîd’in Halifeliğinin Meşrûiyeti Meselesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2019;(16):521-47. doi:10.32950/rteuifd.603328

Cited By