مقاربة نقديّة في العلاقة بين التّفسير والحديث
Öz
العلاقة بين التفسير والحديث علاقةٌ كبيرة ووثيقة منذ النّشأة التاريخيّة الأولى في العهد النبويّ ووصولا ًإلى القرنين الأوّل والثاني الهجري، وقد عُني الصّحابة والتّابعون وأتباع التّابعين بما نُقل عن النبيّ ﷺ عنايةً فائقة لاسيّما فيما يخصّ المرويات التفسيرية والحديثيّة؛ لأنّ حياتهم كلّها كانت تدور في فلك الوحيين: الكتاب والسنّة، وقد نشأ عن ذلك تسابق الصّحابة، ومن بعدهم للحفاظ على ذلك الموروث العظيم؛ فظهرت الصّحف التي خطّتها يدُ الصّحابة منذ العصر النبويّ، وأهمّها الصّحيفة الصّادقة التي دوّنها عبد الله بن عمرو بن العاص، وغيرها ممّا سنجده في هذا البحث، وذلك رغم ما ورد من نهي عن تدوين بعضها إلا أنّها دوّنت ضمن ظروفٍ معيّنة، وبإذنٍ من الرسول ﷺ ، ومن خلال هذا المقال حرص الباحث على استقراء الفترة التاريخيّة للقرنين الأوّل والثاني الهجريين، وتحليلها من حيث العلاقة بين علمي التّفسير والحديث، وقد توصّل الباحث إلى أنّه قد تمّت كتابة المرويات التفسيريّة والحديثيّة منذ عهد النبيّ ﷺ ، ولكنّ تدوين التّفسير ظهر كأوّل علمٍ مستقلٍ في عهد الصّحابة بشكل كامل، خلافاً لما درج عليه كثير من الباحثين في تقديم تدوين الحديث على التّفسير ثمّ تبعه بعد ذلك الحديث، وهذا ما سنعرفه من خلال هذا البحث.
Anahtar Kelimeler
A CRITICAL APPROACH TO THE RELATIONSHIP BETWEEN THE EXEGESIS OF THE QURAN AND HADITH
Öz
The relationship between exegesis (Tafsir) and Hadith is a great and close relationship from the earliest historical establishment in the Prophetic era and until the first and second centuries of Hijra.
The companions, the successors, and the followers of the successors were concerned with what was transmitted from the Prophet, peace and blessings of Allah be upon him, especially with regard to exegesis (tafsir) and hadith narratives; Because their entire lives revolves around the circuit of the revelations: the Qur'an and the Sunnah, and the striving companions had emerged as a result and after them came some who preserve that great heritage;
And Manuscripts appeared, which were written by the hand of the Companions since the Prophet’s era, and the most important genuine manuscripts written by Abdullah bin Amr bin Al-Aas, and others among what we shall find in this research, despite what was reported about the prohibition of some of the documentations,except that Some of them were written down under certain conditions, and with the permission of the Messenger of Allah , may the peace and blessings of Allah be upon him, and in this article the researcher was keen to study the period and history for the first and second centuries After Hijra, and its analysis in terms of the relationship between the sciences of exegesis(tafsir) and hadith, the researcher concluded that Qur'an exegesis and Hadith narratives have been written since the time of the Prophet, peace and blessings of Allah be upon him, but the codification of the exegesis appeared as the first independent study in the era of the Companions In a Complete form, contrary to what many researchers used to do by providing codification of the hadith on exegesis and then followed by that of hadith, and this what we shall be knowing through this research.
Anahtar Kelimeler
Tefsir ve Hadis Arasındaki İlişkiye Eleştirel Bir Yaklaşım
Öz
Tefsir ve hadis ilimleri arasında Peygamberimizin döneminden başlayarak hicri ilk iki yüzyılda kuvetli bir bağ bulunmaktadır. Ashâb, Tâbiʽûn ve Etbâʽu’t-Tâbiʽûn Rasulullah’tan özellikle hadis ve tefsir ile ilgili olarak nakillerde bulunanlara çok önem vermiştir. Çünkü onlar hayatlarını Kur’an-ı Kerim ve sünnete göre tanzim etmekteydi. Ashâb’ın bu iki kaynağı anlama çaba ve gayretleri ile sonra gelenlerin onlardan miras olarak kalanları koruma çalışmalarının sebebi budur. Bu çabalar sebebiyle Rasulullah döneminde Ashâb tarafından yazılmış olan hadislerin bulunduğu sahifeler ortaya çıkmıştır. Bu sahifelerden en önemlileri bu makalede ele aldığımız Abdullâh b. Amr b. el-ʽÂs’ın ve diğer bazı sahabilerin yazdığı sahifeleridir. Bu durum hadislerin tedvininin yasaklanmasına rağmen birtakım şartlar ve Rasulullah’ın izni dâhilinde vuku bulmuştur. Bu makaledeki bilgiler hicri ilk iki yüzyıl tefsir ve hadis ilimleri arasındaki ilişki açısından tümevarım yöntemiyle elde edilmiştir. Tefsir ve hadis rivayetlerinin yazılması işleminin Rasulullah döneminden itibaren başladığı belirlenen bu çalışmada hadis ilminin tefsir ilminden önce tedvin edildiğini iddia eden birçok âlimin aksine tefsir ilminin hadis ilminden önce müstakil bir ilim gibi ortaya çıktığı savunulmuştur. Hadis ilmi de daha sonraki dönemlerde tefsir ilmini takip ederek disiplin haline gelmiştir. Bu makalede bu konu ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
SAYIN EDİTÖR BY ÇOK TEŞEKKÜREDİYORUM
