Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği

İhsan Arslan

doi:10.34086/rteusbe.1271591

Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği

Öz

Bu araştırmada Hz. Osman’ın yönetim anlayışına muhalif olan Ebû Zer’in eylemleri temel İslâm Tarihi kaynakları çerçevesinde bilimsel araştırmalara özgü metodolojik bakış açısıyla işlendi. Yapılan incelemede ilk Müslümanlardan olan ve kabilesinin İslâm’a girmesinde önemli rol oynayan Ebû Zer’in Medine’ye hicret ettikten sonra Hz. Peygamber’in burada kendisine verdiği görevleri başarıyla yerine getirdiği, Resûlullah’ın vefatından sonra Hz. Ali’nin halife olmasını istemesine rağmen ilk üç halifeye biat ettiği, ilk iki halife döneminde ise yönetimi eleştirmediği ve sakin bir hayat yaşamayı tercih ettiği belirtildi. Ancak onun, Hz. Osman döneminde idarenin gereksiz harcamaları ve bazı insanların mal biriktirme eğiliminde olmalarından dolayı Tevbe sûresinin 34. ve 35. âyetlerini merkeze alarak sistemi eleştirmeye başladığı, bu eleştirileri iktidarı için tehdit olarak algılayan Şam valisi Muâviye b. Ebî Süfyân’ın onu Medine’ye sürgüne gönderdiği, fakat Halife’nin uyarılarına rağmen burada da yönetimi eleştirmeye devam ettiği için Rebeze’ye sürgüne gönderildiği neticesine ulaşıldı.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

TEŞEKKÜRLER

Kaynakça

Ahmed b. Hanbel. Müsned. 6 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.
Ayar, Kenan. Dört Halîfe Dönemi Siyasî Olaylarında Kur’ân’ın Rolü. Samsun: Etüt Yayınları, 2011.
Aydınlı, Abdullah. ‘‘Ebû Zer el-Gıfârî’’. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 10/266-269. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
Balcı, İsrafil, ‘‘Bir Yalnız Sahâbî Ebû Zer el-Gıfârî’’. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10 (1998), 351-386.
Belâzürî, Ahmed b. Yahya b. Câbir. Ensâbü’l-Eşrâf. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, 2011.
Belâzürî, Ebü’l-Hasen Ahmed b. Yahya b. Câbir, Futûhu’l-Büldân. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, 2014.
Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail. Sahîhu Buhârî. 8 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.
Ebû Dâvud, Suleyman b. Eş’as. Sünenü Ebî Dâvud. 5 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.

Fığlalı, Ethem Ruhî. İmâmiyye Şîası. İstanbul: Ağaç Kitabevi Yayınları, 2008.
Güneş, Adem. Ebû Zer. İstanbul: Beyan Yayınları, 2016.
Hamidullah, Muhammed. İslâm Peygamberi. çev. Salih Tuğ. İstanbul: İrfan Yayımcılık ve Ticaret, 1993.
İbn A’sem, Ebû Muhammed Ahmed b. A’sem. Kitâbü’l-Fütûh. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, 1986.
İbn Abdilber, Ebû Ömer Ysuf b. Abdilber. el-İstîâb fî Ma’rifeti’l-Ashâb. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 2006.
İbn Hacer, Şihâbüddin Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalânî. el-İsâbe fî Temyîzi’s-Sahâbe. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 2001.
İbn Hişâm, Abdülmelik. es-Sîratü’n-Nebeviyye. 4 Cilt. Kahire: Dâru İbn Kesîr, ts.
İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ. el-Bidâye ve’n-Nihâye. Kahire: 15 Cilt. Dâru’l-Hadîs, 1994.
İbn Sa’d, Muhammed. et-Tabkâtü’l-Kübrâ. 9 Cilt. Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, Beyrut 1990.
İbnü’l-Cevzî, Ebu’l-Ferec Abdurrahman. Telbîsü İblis. Beyrut: el-Mektebetü’l-İslâmî, 1994.
İbnü’l-Esîr, Izzüddin Ebü’l-Hasen Ali b. Ebi’l-Kerem Muhammed b. Muhammed. el-Kâmil fi’t-TârÎh. 13 Cilt. Beyrut: Dâru Sâdır, 1979.
İbnü’l-Esîr, Izzüddin Ebü’l-Hasen Ali b. Ebi’l-Kerem Muhammed b. Muhammed. Üsdü’l-Ğâbe fî Ma’rifeti’s-Sahâbe. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 2009.
İsfehânî, Ebû Nuaym Ahmed b. Abdullah. Hilyetü’l-Evliyâ. 10 Cilt. Mısır: Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye Mısır ts.
Korkmaz, Sıddık. Tarihin Tahrifi İbn Sebe Meselesi. Ankara: Araştırma Yayınları, 2012.
Mes’ûdî, Ebu’l-Hasen Ali b. Hüseyin b. Ali. Mürûcü’z-Zeheb ve Meâdinü’l-Cevher. 4 Cilt. Mısır: es-Seâde, 1964.
Müslim, Ebü’l-Hüseyin Müslim b. Haccâc. Sahîhu Müslim. 3 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.
Nesâî, Ebû Abdurrahman Ahmed b. Şuayb. Sünenü Nesâî. 8 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.
Okumuş, Namık Kemal. Nifakın Kıyam Hali. Anakara: Araştırma Yayınları, 2014.
Okumuş, Namık Kemal. Algı ya da Gerçek/Hz. Peygamber'i Anmak veya Anlamak Üzerine. Ankara: Araştırma yayınları, 2019.
Okumuş, Namık Kemal. Mescit, Mescitler ve Dırâr Mescidi. Ankara: Araştırma yayınları, 2019.
Sarıtaş, Adem. Ebû Zer el-Ğıfârî. Konya: Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisan Tezi, 1997.
Şulul, Kasım. İlk Kaynaklara Göre Hz. Peygamber Devri Kronolojisi. İstanbul: İnsan Yayınları, 2011.
Taberî, Ebû Ca’fer Muhammed b. Cerîr. Târîhu’l-Ümem ve’l-Mülûk. 5 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-Ilmiyye, 1997.
Tirmizî, Ebû Isa Muhammed b. Isa b. Sevre. Sünenü’t-Tirmizî. 5 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1992.
Vâkıdî, Muhammed b. Ömer. Kitâbü’l-Meğâzî. 3 Cilt. Beyrut: Âlemü’l-Kütüp, 1984.
Ya’kûbî, Ahmed b. Ebî Ya’kûb b. Ca’fer b. Vehb. Târîhu’l-Ya’kûbî. 2 Cilt. Beyrut: Müesesetü’l-A’lemî, 1993.
Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Ahmed b. Osman. Siyeru A’lâmi’n-Nübelâ. 25 Cilt. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1985.
Zehebî, Şemsüddin Muhammed b. Ahmed b. Osman. Târîhu’l-İslâm (Hulefâi Râşidîn). Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-Arabî, 1987.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İhsan Arslan ^*
0000-0003-4790-0711
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

24 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

24 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

27 Mart 2023

Kabul Tarihi

19 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.34086/rteusbe.1271591

IZ

https://izlik.org/JA92GN89UE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Arslan, İ. (2023). Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 89-110. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1271591

AMA

1.Arslan İ. Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği. RTEÜSBD. 2023;10(1):89-110. doi:10.34086/rteusbe.1271591

Chicago

Arslan, İhsan. 2023. “Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 (1): 89-110. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1271591.

EndNote

Arslan İ (01 Haziran 2023) Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 1 89–110.

IEEE

[1]İ. Arslan, “Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği”, RTEÜSBD, c. 10, sy 1, ss. 89–110, Haz. 2023, doi: 10.34086/rteusbe.1271591.

ISNAD

Arslan, İhsan. “Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10/1 (01 Haziran 2023): 89-110. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1271591.

JAMA

1.Arslan İ. Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği. RTEÜSBD. 2023;10:89–110.

MLA

Arslan, İhsan. “Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2023, ss. 89-110, doi:10.34086/rteusbe.1271591.

Vancouver

1.İhsan Arslan. Hz. Osman Yönetiminin Muhaliflere Karşı Tavrı: Ebû Zer Örneği. RTEÜSBD. 01 Haziran 2023;10(1):89-110. doi:10.34086/rteusbe.1271591