Araştırma Makalesi

Türkiye'nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü

Cilt: 12 Sayı: 2 1 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye'nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye ile Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ülkeleri arasındaki ticareti kurumsal kalitenin rolünü dikkate alacak şekilde araştırmaktır. Türkiye’nin teşkilata üye ve gözlemci ülkelerle ticareti 1996–2023 dönemi için genişletilmiş panel çekim modeli ile analiz edilmiştir. Panel en küçük kareler (EKK) ve sabit etkilerin dâhil edilmediği Poisson pseudo maksimum olabilirlik (PPML) sonuçlarına göre, Türkiye ile TDT ülkeleri arasındaki ticaret ülkelerin ekonomik büyüklüklerinden olumlu ve coğrafi mesafeden olumsuz etkilenmektedir. Teşkilata üyelik ise ticareti artırıcı etkide bulunmaktadır. Bununla birlikte, kurumsal kalitenin ve kurumsal mesafenin ticareti azaltıcı yönde etki gösterdiği görülmüştür. Sabit etkili PPML sonuçlarına göre ithalatçı ülke kurumlarının ve kurumsal mesafenin ticareti artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar, kurumsal kalitenin Türkiye’nin TDT ülkeleriyle ticaretinde önemli bir faktör olduğunu göstermektedir. Sabit etkilerin analizde dikkate alınmasıyla farklılaşan sonuçlar, kurumsal kalitenin ticaret üzerindeki etkisinin yöntemsel tercihlere duyarlı olabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, Türkiye ve TDT ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerde kurumların rolünün göz ardı edilmemesi gerektiğini göstermektedir. Teşkilat bünyesinde kurumsal kaliteyi önceleyen politikaların tartışılmasının ticareti güçlendireceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acemoglu, D., Antràs, P., & Helpman, E. (2007). Contracts and technology adoption. American Economic Review, 97(3), 916–943. https://doi.org/10.1257/aer.97.3.916.
  2. Acemoglu, D., Johnson, S., & Robinson, J. A. (2001). The colonial origins of comparative development: An empirical investigation. American Economic Review, 91(5), 1369–1401. https://doi.org/10.1257/aer.91.5.1369.
  3. Acemoglu, D., Johnson, S. & Robinson, J.A. (2005). Institutions as a fundamental cause of long-run growth. In P. Aghion, & S.N. Durlauf (Eds.). Handbook of economic growth, Vol.1A. (pp. 386-472). North-Holland.
  4. Akça, E. (2025). Economic, geographical, institutional, and political determinants of bilateral manufacturing exports: A structural gravity model approach for Türkiye. Panoeconomicus, 72(4), 605–622. https://doi.org/10.2298/pan210719004a.
  5. Akça, E. E., & Bal, H. (2020). Türkiye’nin ihracatında Linder Hipotezi’nin geçerliliği üzerine ampirik bir inceleme: Genişletilmiş çekim modeli’nden bulgular. Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 29-49.
  6. Akgül, M. S. (2013). Çekim modeli bulguları ışığında Türkiye’nin İslam İşbirliği Teşkilatı ile ilişkileri ve ticari potansiyeli. Adam Academy Journal of Social Sciences, 3(2), 83-110.
  7. Álvarez, I. C., Barbero, J., Rodríguez-Pose, A., & Zofío, J. L. (2017). Does institutional quality matter for trade? Institutional conditions in a sectoral trade framework. World Development, 103, 72–87. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2017.10.010.
  8. Anderson, J. E. (1979). A theoretical foundation for the gravity equation. American Economic Review, 69(1), 106-116.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2025

Kabul Tarihi

24 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Keşap, D., & Sandalcılar, A. R. (2026). Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 425-440. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1825471
AMA
1.Keşap D, Sandalcılar AR. Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü. RTEÜSBD. 2026;12(2):425-440. doi:10.34086/rteusbe.1825471
Chicago
Keşap, Doğan, ve Ali Rıza Sandalcılar. 2026. “Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12 (2): 425-40. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1825471.
EndNote
Keşap D, Sandalcılar AR (01 Ocak 2026) Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12 2 425–440.
IEEE
[1]D. Keşap ve A. R. Sandalcılar, “Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü”, RTEÜSBD, c. 12, sy 2, ss. 425–440, Oca. 2026, doi: 10.34086/rteusbe.1825471.
ISNAD
Keşap, Doğan - Sandalcılar, Ali Rıza. “Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12/2 (01 Ocak 2026): 425-440. https://doi.org/10.34086/rteusbe.1825471.
JAMA
1.Keşap D, Sandalcılar AR. Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü. RTEÜSBD. 2026;12:425–440.
MLA
Keşap, Doğan, ve Ali Rıza Sandalcılar. “Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 2, Ocak 2026, ss. 425-40, doi:10.34086/rteusbe.1825471.
Vancouver
1.Doğan Keşap, Ali Rıza Sandalcılar. Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü. RTEÜSBD. 01 Ocak 2026;12(2):425-40. doi:10.34086/rteusbe.1825471

32674 Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi © 2015 Commons Atıf-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC-BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.