Kamu Kesimi Büyüklüğü ve Yolsuzluk İlişkisi: Seçilmiş Ülkeler Üzerine Analitik Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, kamu kesimi büyüklüğü ile yolsuzluk arasındaki ilişkiyi 1995–2024 döneminde, farklı gelir gruplarından 13 ülkeyi kapsayan karşılaştırmalı analitik bir değerlendirmeyle incelemektedir. Kamu harcamalarının GSYİH içindeki payı ile Yolsuzluk Algı Endeksi ve Yolsuzluğun Kontrolü göstergeleri bir arada değerlendirildiğinde, bu iki değişken arasındaki ilişkinin ne tek yönlü ne de tüm ülkeler için geçerli bir nitelik taşıdığı anlaşılmaktadır. Aksine bulgular, ilişkinin yönünün ve niteliğinin ülkelerin kurumsal kapasitesi, yönetişim kalitesi ve gelir düzeyine göre belirgin biçimde farklılaştığına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kamu Kesimi Büyüklüğü
• Yolsuzluk
• Yönetişim Kalitesi
• Kamu Harcamaları

The Size of the Public Sector and its Relationship to Corruption: An Analytical Assessment of Selected Countries

Öz

This study examines the relationship between the size of the public sector and corruption through a comparative descriptive analysis covering 13 countries from different income groups over the period 1995–2024. When the share of public expenditures in GDP is evaluated together with the Corruption Perceptions Index and the Control of Corruption indicators, it is understood that the relationship between these two variables is neither unidirectional nor universally valid for all countries. On the contrary, the findings indicate that the direction and nature of the relationship vary significantly depending on countries’ institutional capacity, governance quality, and income level.

Anahtar Kelimeler

• Public sector size
• Corruption
• Governance quality
• Public expenditure

Kaynakça

1. Acemoglu, D., & Verdier, T. (2000). The choice between market failures and corruption. American Economic Review, 90(1), 194–211. https://doi.org/10.1257/aer.90.1.194
2. Afonso, A., Schuknecht, L., & Tanzi, V. (2005). Public sector efficiency: An international comparison. Public Choice, 123(3–4), 321–347. https://doi.org/10.1007/s11127-005-7165-2
3. Aksu, L. (2025). Yolsuzluk Olgusu ile İktisadi Büyüme İlişkisi Analizi. Pearson Journal, 8(33), 279–322. https://doi.org/10.5281/zenodo.17057989
4. Aktan, C. C. (2002). Yolsuzlukla mücadele stratejileri. Hak-İş
5. Arvate, P. R., Curi, A. Z., Rocha, F., & Sanches, F. M. (2010). Corruption and the size of government: Causality tests for OECD and Latin American countries. Applied Economics Letters, 17(10), 1013–1017. https://doi.org/10.1080/13504850802676207
6. Bağdigen, M., & Dökmen, G. (2006). Yolsuzluklarla kamu harcamaları arasındaki ilişkinin ampirik bir analizi: Türkiye örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 2(4), 23–38. https://izlik.org/JA94PM94MH
7. Bayar, G. (2007). Türkiye'de yolsuzluğun nedenleri: Ekonometrik bir inceleme. Türkiye Ekonomi Kurumu, Tartışma Metni 2007/3. https://izlik.org/JA83CH97NP
8. Barro, R. J. (1990). Government spending in a simple model of endogenous growth. Journal of Political Economy, 98(5), S103–S125. https://doi.org/10.1086/261726

9. Bel, G. (2022). Beyond government size: Types of government intervention and corruption. Regulation & Governance, 16(4), 1174–1196. https://doi.org/10.1111/rego.12399
10. Buchanan, J. M. (1980). Rent seeking and profit seeking. In J. M. Buchanan, R. D. Tollison, & G. Tullock (Eds.), Toward a theory of the rent-seeking society (pp. 3–15). Texas A&M University Press.
11. Buchanan, J. M., & Tullock, G. (1962). The calculus of consent: Logical foundations of constitutional democracy. University of Michigan Press.
12. Bonanno, G., Errico, L., Fiorino, N., & Ricciuti, R. (2024). The impact of government size on corruption: A meta regression analysis (CESifo Working Paper No. 10956). https://doi.org/10.2139/ssrn.4739905
13. Çağdaş, Y. (2025). Yolsuzluk ve insani gelişme ilişkisi: Gelişmekte olan ülkeler üzerine bir panel nedensellik analizi. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11(2), 39–48. https://izlik.org/JA22GG78BU
14. Çağdaş, Y. (2026a). Yolsuzlukla mücadelede kurumsal faktörlerin ve kamu ekonomisinin rolü: Ampirik bir analiz. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 73, 131–140. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1802741
15. Çağdaş, Y. (2026b). Yapısal reformların orta gelir tuzağı üzerindeki başarısı: Kalkınma için yeni perspektifler. Sosyoekonomi, 34(68), 475–498. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.02.20
16. D'Agostino, G., Dunne, J. P., & Pieroni, L. (2016). Government spending, corruption and economic growth. World Development, 84, 190–205. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2016.03.011
17. Goel, R. K., & Budak, J. (2006). Corruption in transition economies: Effects of government size, country size and economic reforms. Journal of Economics and Finance, 30(2), 240–250. https://doi.org/10.1007/bf02761489
18. Goel, R. K., & Nelson, M. A. (1998). Corruption and government size: A disaggregated analysis. Public Choice, 97(1–2), 107–120. https://doi.org/10.1023/A:1004900603583
19. Kanca, O. C., & Bayrak, M. (2014). Kamu kesiminin ekonomik büyüklüğüne Türkiye ve OECD ülkeleri açısından bir bakış. Sayıştay Dergisi, 95, 29–48. https://izlik.org/JA87BZ34DN
20. Karagöz, K., & Karagöz, M. (2010). Yolsuzluk, ekonomik büyüme ve kamu harcamaları: Türkiye için ampirik bir analiz. Sayıştay Dergisi, 76, 5–22. https://izlik.org/JA43EH63NC
21. Karakaş, E. (2012). Devlet-Ekonomi İlişkileri Üzerine Bazı Düşünceler. Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 36. https://izlik.org/JA38JD33ZY.
22. Kotera, G., Okada, K., & Samreth, S. (2010). A study on the relationship between corruption and government size: The role of democracy (MPRA Paper No. 25015).
23. La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1999). The quality of government. Journal of Law, Economics, and Organization, 15(1), 222–279. https://doi.org/10.1093/jleo/15.1.222
24. Magtulis, P. P., & Poquiz, J. L. S. (2016). Big government, big corruption? International Journal of Public Administration, 40(11), 1–14. https://doi.org/10.1080/01900692.2016.1229676
25. Mauro, P. (1995). Corruption and Growth. The Quarterly Journal of Economics, 110(3), 681–712. https://doi.org/10.2307/2946696.
26. Musgrave, R. A., & Musgrave, P. B. (1989). Public finance in theory and practice (5th ed.). McGraw-Hill.
27. OECD. (2023). Government at a glance 2023. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/3d5c5d31-en
28. Pehlivan, O. (2019). Kamu maliyesi. Trabzon: Celepler Matbaacılık Yayın.
29. Savaşan, F. (2020). Kamu ekonomisi: Piyasa başarısızlığından devletin başarısızlığına. Bursa: Ekin Yayınevi.
30. Şahin, D. (2017). Üst-orta gelirli ülkelerde ekonomik özgürlükler, demokrasi ve yolsuzluk ilişkisinin analizi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute, 9(19), 137-147.
31. Tanzi, V. (1998). Corruption around the world: Causes, consequences, scope, and cures. IMF Staff Papers, 45(4), 559–594. https://doi.org/10.5089/9781451848397.001
32. Tanzi, V., & Schuknecht, L. (2000). Public spending in the 20th century: A global perspective. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/cbo9780511625800
33. Tekdemir, N. (2023). Yolsuzluk ve kamu kesimi büyüklüğü: Panel nedensellik analizi ile bir inceleme. BILTURK Journal, 5(Special), 273–289. https://doi.org/10.47103/bilturk.1324117
34. Themudo, N. S. (2014). Government size, nonprofit sector strength, and corruption: A cross-national examination. American Review of Public Administration, 44(3), 309–323. https://doi.org/10.1177/0275074012465791
35. Transparency International. (2023). What is corruption? https://www.transparency.org/en/what-is-corruption