Alevi-Bektaşi Şiir Geleneğinin Bilinmeyen Bir Temsilcisi: Samsunlu Âşık Hulusî

Öz

Samsunlu Âşık Hulusî, Alevi toplumunun bir temsilcisi olarak hem mürşitlik makamında oturmakta hem de irticalen söylediği şiirlerle Âşık edebiyatı geleneğini yaşatmaktadır. Ayrıca badeli bir âşık olması onu geleneğe sıkıca bağlamaktadır. Fakat şiirlerinde kullandığı hece vezninde bazı tutarsızlıklar göze çarpmaktadır. Saz çalmayı bilmemesi gelenek açısından büyük bir kayıptır. Fakat kendisinden önce yaşamış Alevi şairlerin şiirlerinden ilham alarak orijinal şiirler söylemesi, kendi inanç sistemine büyük bir aşkla bağlılığı, diğer Alevi şairlere göre Ehlibeyt, Hz. Ali ve Hz. Hüseyin hakkında yoğun olarak şiirler ortaya koyması, onun geleneği yaşatan bir âşık olarak değerlendirilebileceği izlenimi vermektedir.

Çalışmamızda şiirlerinin neşriyatından başka hakkında daha önce bir çalışma yapılmayan Âşık Hulusî konu edilecektir. Âşığın hayatı, sanatı ve şiirlerindeki temalar örneklerle açıklandıktan sonra bazı şiirlerine yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Âşık edebiyatı,gelenek,Alevi-Bektaşi şiiri

An Unknown Representative of Alevi-Bektaşi Poetry Tradition: Âşık Hulusî of Samsun

Öz

As a representative of Alevi society, Âşık Hulusî of Samsun both sits in his master's office and keeps the tradition of Âşık literature with poems he has spoken. In addition, being Âşık with bade connects him to the tradition firmly. But there are some inconsistencies in the syllable meter used in his poems. His not knowing how to play saz is a great loss for the tradition. However he can be regarded as an Âşık who keeps tradition alive due to his saying original poems inspired by the Alevi poets who lived before him, his devotion to their belief system with a great love, and his intense performance of producing poems about Ehlibeyt, Hz. Ali and Hz. Hüseyin when compared to other Alevi poets. In our study, Âşık Hulusî about whom there exists no study except for the publication of his poems will be discussed. After explaining the life, art and themes of the poet with examples, some of his poems will be included. 

Anahtar Kelimeler

• Minstrel literature,tradition,Alevi-Bektashi poetry

Kaynakça

1. ABDURRAHMAN, Güzel. (2009). Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı El Kitabı, Ankara: Akçağ Yayınları.
2. ÇELİK, Ali. (2008) Türk Halk Şiiri Antolojisi, İstanbul: Timaş Yayınları.
3. GÜL, İbrahim. (2018). Aleviliğin Temel Esasları ve Alevi Erkanı. Samsun: Ceylan Ofset.
4. GÜNAY, Umay. (2005). Türkiye’de Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifi. Ankara: Akçağ Yayınları.
5. GÖNGÜR, Zeki (1969). 12 İmam Övgüsü. İstanbul: Dilek Matbaası.
6. TATCI, Mustafa (2008). Yunus Emre Divân, Risâletü’n-Nushiyye, İstanbul: H Yayınları.