KOSOVA’DA İSLAMÎ ARAŞTIRMALAR SAHASINDAKİ BİLİMSEL DERGİLERDE TEFSİR İLMİNE DAİR ÇALIŞMALAR -“EDUKATA ISLAME” DERGİSİ (1970-2019) ÖZELİNDE-

Öz

Kosovalı Arnavut düşünürlerin Kur’ân-ı Kerim’in yorumlanması konusundaki çabaları, Arnavut halkı için kutsal İslam metninin derinlemesine ve açık bir şekilde anlaşılmasını sağlamayı amaçlayan bir dizi katkıyı içermektedir. Bu çabalar, genellikle Kosova toplumunun özel ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak, farklı tarihi ve sosyal bağlamlarda gerçekleştirilmiştir. Kur’ân aynı zamanda Arnavut halkının en çok tercüme etmek ve kendi dillerinde faydalanmak istedikleri kitap sayılmaktadır. Yıllar boyunca Allah kelamının daha iyi anlaşılması için etkili adımlar atılıp tefsir alanı da dahil olmak üzere birçok alanda tercüme ve yazılarla büyük çalışmalara imza atılmaktadır. Bu araştırmada Kosova’da yayımlanan İslamî ilim dergisi olan “Edukata Islame” (İslamî Eğitim) dergisinin tarihçesi ve tefsir alanına katkıları hakkında bilgi verilecektir. Bu makaleyi hazırlarken, “Edukata Islame” dergisinin ilk sayısından başlayarak 118/2019 sayısına kadar detaylı incelemesi yapılmaya çalışılmıştır. 118 sayısı esas alınarak yapılan incelemede bu derginin tefsir ilmine geniş yer ayırdığı görülmüştür. Araştırmanın temel amacı, bu derginin tefsir ilmine olan katkısını gün yüzüne çıkarmak ve yeni araştırmacıların hizmetine sunmaktır.

Anahtar Kelimeler

• Tefsir
• Kur’ân
• Kosova
• Arnavut
• İslamî Eğitim

TAFSIR STUDIES IN JOURNALS OF ISLAMIC RESEARCHES IN KOSOVO- IN THE CONTEXT OF THE JOURNAL OF “EDUKATA ISLAME” (1970-2019)

Öz

The efforts of Kosovar Albanian thinkers in interpreting the Qur’an include a series of contributions aimed at providing a deep and clear understanding of the sacred Islamic text for the Kosovar Albanian people. These efforts have been made in different historical and social contexts, often taking into account the specific needs of the Kosovar society. The Quran is also the book that Kosovars most desire to translate and benefit from in their own language. Over the years, they have achieved remarkable successes in translating and writing in various fields, including exegesis, by making unforgettable strides in the interpretation of Allah’s word. This research provides information on the history of the Islamic studies journal “Edukata Islame” (Islamic Education) published in Kosovo and its contributions in the field of Tafsir (Quranic exegesis). While preparing this article, a more detailed examination was conducted starting from the first issue of “Edukata Islame” up to issue 118/2019. Accordingly, the research is based on the 118 issues of the journal, and it was found that this journal has devoted considerable space to the science of Tafsir. The main aim of this research is to highlight the contributions of this journal to the field of Tafsir and to make these contributions available to new researchers.

Anahtar Kelimeler

• Qur’an
• Kosovo
• Albanian
• Tafsir
• Islamic Studies

Kaynakça

1. Aliu, Atullah. “Nocioni Fitne në Kur’an dhe Egzegjeza e Tij”. Edukata İslame. 116/12-15. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2016.
2. Aliu, Atullah. “Interpretimi i Nocionit Fitne nga Hafiz Ibrahim Dalliu”. Edukata İslame. 118/2019. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2019.
3. Ahmeti, Sherif. “Komentimi i Sures vel asri”. Edukata Islame. 1/2-6. Priştinee: Kosova İslam Birliği,1971.
4. Ahmeti, Sherif. “Komentimi i Sures Kevther ”. Edukata Islame. 5/3-6. Priştine: Kosova İslam Birliği, 1972.
5. Ahmeti, Sherif. “Komentimi i ajeteve 9-11 të Sures Xhuma”. Edukata Islame. 15-16/5-9. Priştine: Kosova İslam Birliği, 1972.
6. Ahmeti, Sherif. “Komentimi i ajetit 1-4 të sures Bekare”. Edukata Islame. 15-16/17. Priştine: Kosova İslam Birliği 1976.
7. Ahmeti, Sherif. “Komentimi i ajetit 125 të Sures Nahl”. Edukata Islame. 18/7-14.Priştine: Kosova İslam Birliği 1976.
8. Bajgora, Sabri. “Kontributi i myderris Sherif Ahmetit në lëmin e Tefsirit”. 7/18-29. Kosova İslam Birliği, 2016.

9. ¬¬Bajgora, Sabri. “Tefsiri i Kur’anit në kohën e Resulullahut s.a.v.s”. Edukata İslame. 68- 69/20-27. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2002.
10. Bajgora, Sabri. “Tefsiri në kohën e sahabëve ”. Edukata İslame. 71/23-29. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2003.
11. Bajgora, Sabri. “Imam Maturidi dhe tefsiri i Tij Te’vilatu Ehli’s-Sunnet”. Edukata İslame. 112/ 17-22. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2018.
12. ¬¬¬¬Bajgora, Sabri. “Muhammed Tahir Ibn Ashur dhe Tefsiri i Tij et-Tahriru ve’t-Tenviru”. Edukata İslame. 113/3-9. Priştine: Kosova İslam Birliğ, 2018.
13. ¬¬¬Bajgora, Sabri. “Vehbe Zuhajli dhe Tefsiri i Tij et-Tefsiru’l-Munir”. Edukata İslame. 114/3-9. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2018.
14. Bajgora, Sabri. “Muhammed Tahir Ibn Ashur dhe Tefsiri i Tij et-Tahriru ve’t-Tenviru”. Edukata İslame. 115/23-29.Priştine: Kosova İslam Birliği, 2019.
15. Bardhi, Ismail. “The Sayfahs of the Translation and Tafseer of the Noble Qur’an into Albanian Language”. Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi -Journal of the Near East University Faculty of Theology. cilt: IV, 2/174. Istanbul: Yakın Doğu Üniversitesi, 2018.
16. Carlson, C. Lennart. “The First Magazine a History of the Gentleman's Magazine”. Brown University Studies. 4/8-103. Amerika Birleşik Devletleri,1938.
17. Çetin, Dikbaş. “A Research Study on Car Magazins in Turkey and Magazine Industry”, Izmir University of Economics, Faculty of Fine Arts and Design Department of Visual Communication Dasign. 3-16. Izmir, 2009. Erişim: www2.uncp.edu (25.04.2024).
18. Esati, Lulzim. “El-Bejan- Dhuntia e të Shprehurit Qartë Elekuenca”. Edukata İslame. 116/12-15. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2019.
19. Gönenç, Aslı Yapar. “Türkiye’de Dergiciliğin Tarihsel Gelişimi”. İletişim Fakültesi Dergisi. 29/63-84. Istanbul, 2009.
20. Hamiti, Xhabir. “Zanafilla e studimit të njohurive kuranore”. Edukata İslame. 70/30-37. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2023.
21. Hoxha, Hajrullah. Fillimet e Shtypit Islam në Kosovë dhe Zhvillimi i Tij. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2005.
22. İljazi, Ali F. “Fakte Shkencore Për Meditimin nga Kurani i Madhërishëm”. Edukata İslame. 108/3-6. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2022.
23. Karic, Enes. “Koha në Kur’an”. Edukata İslame. 108/20-24. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2015.
24. Karic, Enes. “Koha e Bashkësive ose Epoka e Popujve ”, Edukata İslame. 109/30-39. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2015.
25. Kudret, Emiroğlu. “Osmanlı Dünyasından Cumhuriyete Arnavutça Süreli Yayınlar”. Kebikeç 50. 332-367. Ankara: 2022.
26. Muslim, El-Haxhxhaxh En-Nejsaburi. El-Xhami‘u’s-Sahih (Sahih Muslim), Kitab “Salatu’l-Musafirin”. Riad: Daru’s-Selâm li’n-Neshri ve’t-Tevzi‘,1998.
27. Qazimi, Muslim. “Nga mrekullitë e Kur’anit”. Edukata İslame. 71/23-29. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2023.
28. Qazim, Qazimi. “Figurat stilistike si veçanti e vlerave artistike të Kur’anit”. Edukata Islame. 63-64/10-15. Priştine: Kosova İslam Birliği, 1996.
29. Teki, Selenica. “Pasqyrat e Fletoreve dhe të Revistave që Janë Botuar ”. Zani i Naltë. 4/114-117. Tiran: 2013.
30. Shabani, Fation. “Kosova’da Yayınlanan İslami Bilimsel-Akademik Dergilerin İçeriği ve Kritiği”. Balkan Araştırmaları Dergisi - The Journal of Balkan Studies. 2/45-46. Edirne: Trakya Üniversitesi, 2015.
31. Sharofi, Haki. “Tefsiri i Kur’anit”. Edukata Islame. 55/17-22. Priştine: Kosova İslam Birliği, 1992.
32. Shocic, Xhevat. “Historiku i kiraaeteve”. Edukata İslame. 109/33-39. Priştine: Kosova İslam Birliği, 2016.