Kültür aktarımı bağlamında yabancı dil olarak Arapça öğretimi ders kitapları örneği (B1-B2 Düzeyi)

Öz

Yabancı dil öğretiminde hedef yalnızca dilin temel becerilerini ya da dil bilgisini anlatıp kazandırmak değil, aynı zamanda o dilin kültürünün öğretimidir. Çünkü, yabancı dil öğretimi aynı anda yabancı bir kültürü de getirir. Aynı zamanda kültürel unsurların öğretiminin önemi ders kitaplarındaki kültür aktarımı bağlamında araştırılırken Arapçanın yabancı dil olarak öğretimindeki ders kitapları değerlendirerek konu biraz daha açıklığa kavuşturulmak istenmektedir. Bu çalışmada dil öğretiminin aynı zamanda kültür öğretimi olduğu düşüncesinden yola çıkarak yabancı dil olarak Arapça öğretiminde kültür aktarım araçlarından olan ders kitaplarının bu süreçteki yeri ve önemi sorgulanmıştır. Arapça öğretimi bağlamında ders kitaplarında kültür aktarımı konusu, yabancı dil olarak Arapça öğretiminde kullanılan Arapça öğretim seti B1 ve B2 orta düzeyi ders kitapları esas alınarak doküman incelemesi yöntemine göre araştırılmıştır. Yabancılara Arapça öğretiminde öğretim seti B1 ve B2 orta düzeyi ders kitapları kültür aktarımı açısından incelendiğinde, hedef kültür olan Arap kültürünün yanı sıra Arap kültürü dışında farklı kültürel unsurlarında yer aldığı görülmüştür. Ders kitaplarında yer alan ünitelerde ve konularda hangi dilbilgisi ve hangi kültürün aktarımı verileceği önceden belirlenmiştir. Bu yüzden kullanımda olan yabancılara Arapça öğretimi ders kitaplarının kültür aktarımının, pratikteki ve gelenekteki Arap kültürü ile uyumlu olup olmadığının ortaya konmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı Arapçanın yabancı dil olarak öğretildiği ortamlarda, kullanılmakta olan ders kitaplarını kültür aktarımı bağlamında araştırmaktır. Böylece bir dilin yabancılara öğretimi esnasında o dile ait kültürün de öğretilmesinin o dilin öğretimine yarar sağlayacağı ve yabancılara dil öğretimi amacıyla yazılmış kitapların o dile ait kültür unsurlarının tanıtıldığı metinlerle donatılmasının kültür aktarıcısı olan dilin daha iyi öğretilmesini ve anlaşılmasını sağlayacağı belirtilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil olarak Arapça öğretimi
• ders kitapları
• kültür aktarımı
• kültürel unsurlar

Course books example of Arabic teaching as a foreign language in the context of cultural transfer (B1-B2 Level)

Abstract

The goal in foreign language teaching is not only to explain and gain basic language skills or grammar, but also to teach the culture of that language. Because teaching a foreign language brings a foreign culture at the same time. At the same time, while the importance of teaching cultural elements is investigated in the context of cultural transfer in the textbooks, it is desired to clarify the subject a little more by evaluating the textbooks in the teaching of Arabic as a foreign language. In this study, based on the idea that language teaching is also cultural teaching, the place and importance of textbooks, which are cultural transfer tools in teaching Arabic as a foreign language, in this process was questioned. In the context of teaching Arabic, the subject of cultural transfer in textbooks was investigated according to the document analysis method, based on the Arabic teaching set B1 and B2 intermediate level textbooks used in teaching Arabic as a foreign language. When the B1 and B2 intermediate level textbooks in teaching Arabic to foreigners are examined in terms of cultural transfer, it is seen that besides the target culture, Arab culture, it has different cultural elements other than Arab culture. It was determined in advance which grammar and which culture would be transferred in the units and subjects in the textbooks. Therefore, it is necessary to reveal whether the cultural transfer of the Arabic teaching textbooks to foreigners in use is compatible with the practice and tradition of Arabic culture. The aim of this study is to investigate the textbooks used in environments where Arabic is taught as a foreign language in the context of cultural transfer. Thus, it will be stated that while teaching a language to foreigners, teaching the culture of that language will also benefit the teaching of that language, and equipping the books written for the purpose of language teaching to foreigners with texts in which the cultural elements of that language are introduced will enable the language, which is a cultural transmitter, to be taught and understood better.

Keywords

• Teaching Arabic as a foreign language
• textbooks
• cultural transfer
• cultural elements

Kaynakça

1. Brooks, N. (1986). Culture in the classroom. In J.M. Valdes (ed.), Culture Bound. Bridging the cultural gap in language teaching. Cambridge: Cambridge University Press, 123-128.
2. Cortazzi, M., Lixian, J. (1999), ‚Cultural Mirrors‛, Culture in Second Language Teachingand Learning, Ed. by. Eli Hinkel, Cambridge, Cambridge UniversityPress, pp. 196-219.
3. Demir, A., Açık, F. (2011). Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kültürlerarası Yaklaşım ve Seçilecek Metinlerde Bulunması Gereken Özellikler. Tübar–XXX, s.52-72
4. DUNNETT, S. C.; DUBIN F.; LEZBERG A. (1986). “English Language Teaching from an Intercultural Perspective”, İçinde: Culture Bound (Ed. Joyce Merrill Valdes), Cambridge University Press, pp. 148-160.
5. Ergin, M. (2000). Türk Dil Bilgisi. (3. Baskı). İstanbul: Bayrak Basım Yayım Dağıtım.
6. Günay, V. Doğan (2016), Kültür bilime Giriş Dil, Kültür ve Ötesi… Papatya Yayıncılık: İstanbul.
7. Haley, M. Hall, A., Theresa Y.: (2004), Content-Based Second Language.
8. İşci, Cenan (2012), Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kullanılan “Yeni Hitit” Ders Kitabının Dört Temel Dil Becerisi ve Kültür Açısından İncelenmesi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.

9. Kılıçkaya, F. (2004). Guidelines to evaluate cultural content in textbooks. The Internet TESL Journal, 10(12), 38-48.
10. Kongar, Emre (1999), Kültür Üzerine, 6.bs. İstanbul: Remzi Kitapevi.
11. Peck, D. (1998). Teaching culture: Beyond language. Yale: New Haven Teachers Institute.
12. Soyşekerci, G. (2015). İngilizce ve Türkçe Ders Kitaplarında Kültürel Ögelerinin İncelemesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
13. Ülker, N. (2007). Hitit Ders Kitapları Örneğinde Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kültür Aktarımı Sürecine Çözümleyici ve Değerlendirici Bir Bakış. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.