Ders kitabı ve bilimsel metin yazarlarının görüşlerine göre uluslararası öğrencilere akademik Türkçe öğretimi

Öz

Akademik Türkçe, Türkçenin bilimsel metinlerde ve akademik ortamlarda kullanılan hâlidir. Bu dersin nihai hedefi öğrencilerin akademik dil becerilerini geliştirmektir. Akademik Türkçe, daha çok uluslararası öğrencilerin lisans düzeyinde kullanılan Türkçeye uyum sağlamaları amacıyla Türkçe dil kursu sonrası almaları gereken bir ders olarak düşünülmektedir. Araştırmanın amacı, ders kitabı ve bilimsel metin yazarlarının uluslararası öğrenciler için yürütülen akademik Türkçe öğretimine (temel hedefler, öğretim programı, dersin verilme zamanı ve süresi, öğretici özellikleri, sözlük ve ders kitabı nitelikleri, disiplin ayrımı ve dersin zorunlu olması/olmaması durumuna) ilişkin görüşlerini incelemektir. Nitel durum çalışması olarak tasarlanan araştırmada akademik Türkçe öğretimine yönelik ders kitabı ve bilimsel metin hazırlayan yirmi bir yazardan yarı yapılandırılmış görüşme formuyla veriler toplanmıştır. İçerik analizi tekniğiyle veriler çözümlenmiştir. Araştırmada; akademik Türkçe dersine yönelik öğretim programı hazırlanmasının gerekliliği, bu öğretim programında temel hedefler ve kazanımların yanı sıra yöntem-teknik, ölçme-değerlendirme ve akademik söz varlığı listelerinin olması, dersin nihai olarak akademik dil becerilerini geliştirmeyi hedeflemesi, dersin ne zaman, kaç saat veya hafta ve kim tarafından verileceğinin kesinleştirilmesi, ders materyallerinin öğretim programının ilke ve kazanımlarına göre hazırlanması, lisans öncesi verilecek genel akademik Türkçe dersinin fen, sosyal, eğitim ve sağlık bilimleri ayrımı gözetilerek, özel akademik Türkçe derslerinin de bölüm tasnifi yapılarak verilmesi, akademik Türkçe dersinin bütün uluslararası öğrencilere zorunlu olması sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akademik dil
• akademik dil becerileri
• akademik Türkçe
• yabancı dil olarak Türkçe öğretimi

Academic Turkish teaching to international students according to the views of textbook and scientific text writers

Öz

Academic Turkish is the Turkish language used in scientific texts and academic environments. The ultimate goal of this course is to develop students' academic language skills. The purpose of this research is to examine the views of textbook and scientific text writers on academic Turkish teaching (basic objectives, curriculum, teaching time and duration of the course, instructional features, dictionary and coursebook qualifications, disciplinary distinction, and compulsory/non-compulsory course). In the research, which was designed as a qualitative case study, data were collected through semi-structured interview form from twenty-one authors who prepared a textbook and scientific text for academic Turkish teaching. Data were evaluated with inductive content analysis. In the research; The necessity of preparing a curriculum for the academic Turkish course, the main objectives and achievements in this curriculum, as well as the list of method-technical, measurement-evaluation and academic vocabulary, the course aims to develop academic language skills, determining when, how many hours or weeks the course will be given and by whom, preparation of course materials according to the principles and achievements of the curriculum, taking into account the distinction between science, social, education and health sciences of the general academic Turkish course to be given before the undergraduate degree, special academic Turkish courses can be classified into departments It has been concluded that the academic Turkish course is compulsory for all international students.

Anahtar Kelimeler

• Academic language
• academic language skills
• academic Turkish
• teaching Turkish as a foreign language

Kaynakça

1. Büyüköztürk, Ş. Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
2. Christison, M. A. & Krahnke, K. J. (1986). Student perceptions of academic language study. TESOL Quarterly, 20(1), 61-81.
3. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. M. Bütün, & S. B. Demir (Çev. Ed.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
4. Çiftler, F. & Aytan, T. (2019). Yabancılar için akademik Türkçe kitapları üzerine bir inceleme. IJLET, 7(4), 75-91.
5. Demir, D. (2017). Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçları. (Yayınlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
6. Demir, D. (2020, Aralık 4). Uluslararası Öğrenciler için Akademik Türkçe I kitabı üzerine bir değerlendirme (Tam metin bildiri). 2. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi, İzmir, Türkiye. https://akademik.yok.gov.tr/AkademikArama/view/viewAuthorProceeding.jsp adresinden 15.05.2021 tarihinde alınmıştır.
7. Demir, N. (2020). Akademik Türkçe ve temel sorunları. B. Tüfekçioğlu (Ed.), Akademik amaçlar için Türkçe öğretimi -kuram ve uygulama- içinde, (s. 1-21). Ankara: Pegem.
8. Demiriz, H. & Okur, A. (2019). Türkçe öğretiminde yazma öğretimine akademik Türkçe aşamasında yabancı öğrenciler üzerinden bir bakış. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(2), 436-449.

9. Deniz, K. & Karagöl, E. (2019, Ekim 16-18). Akademik yazma açısından akademik Türkçe ders kitapları. (Tam metin bildiri). XI. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Samsun, Türkiye. https://drive.google.com/file/d/1H2WO07ZmKYKLC2vg4_wGzBzUZz8VpK-j/view adresinden 15.05.2021 tarihinde alınmıştır.
10. Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Çerçevesi. (2020). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. https://rm.coe.int/common-european-framework-of-reference-for-languages-learning-teaching/16809ea0d4 adresinden 05.02.2021 tarihinde alınmıştır.
11. Dolmacı, M. (2015). A corpus study of academic Turkish vocabulary: Implications for Teaching Turkish as a foreign language, (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
12. Ekmekçi, V. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde akademik okuryazarlık öğretimine yönelik bir eylem araştırması, (Yayımlanmamış doktora tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
13. Er, M. & Uslu Üstten, A. (2017). Akademik Türkçe öğretiminde yabancı öğrencilerin yazılı anlatım yanlışları üzerine bir değerlendirme (Özet bildiri). Resscongress-Uluslararası Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Sempozyumu, Balıkesir, Türkiye. https://avesis.gazi.edu.tr/yayin/40a4bfb1-4294-4193-a090-e1747af86e11/akademik-turkce-ogretiminde-yabanci-ogrencilerin-yazili-anlatim-yanlislari-uzerine-bir-degerlendirme adresinden 15.05.2021 tarihinde alınmıştır.
14. Feller, Rebekah R. (2015). Academic language acquisition. (Master's theses). The College at Brockport: State University of New York.
15. Global scale of English learning objectives for academic English. (2015). Pearson Education. https://online.flippingbook.com/view/990489/11/ adresinden 09.12.2020 tarihinde alınmıştır.
16. Göçen, G. (2020). Akademik Türkçe öğretiminde konuşma eğitimi. B. Tüfekçioğlu (Ed.), Akademik amaçlar için Türkçe öğretimi -kuram ve uygulama- içinde, (s. 225-269). Ankara: Pegem.
17. Göçen, G. (2021). Uluslararası öğrenciler için hazırlanan akademik Türkçe ders kitaplarındaki konuşma görevleri ve yeterlilikleri. Aydın Tömer Dil Dergisi, 6(1), 43-84.
18. Gürata, E. K. & Durmuş, M. (2020). Özel amaçlı yabancı/ikinci dil öğretimi kapsamında akademik amaçlı Türkçenin yeri. B. Tüfekçioğlu (Ed.), Akademik amaçlar için Türkçe öğretimi -kuram ve uygulama- içinde, (s. 41-68). Ankara: Pegem.
19. Hasırcı Aksoy, S. (2021). Lisansüstü öğrenim gören yabancı öğrencilerin akademik Türkçe özyeterliklerine ilişkin görüşleri. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(35), 1705-1728.
20. İltar, L. (2021). Türkçeyi Yabancı dil olarak öğrenenlerin C1 yazma sınavındaki dil bilgisi hatalarının düzeylere göre dağılımı. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Özel Sayısı, 129-147.
21. Karagöl, E. (2018). Akademik yazma açısından lisansüstü tezler. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
22. Kızıltepe, Z. (2015). İçerik analizi nedir? Nasıl oluşmuştur? F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları (s. 253-266). Ankara: Anı.
23. Konyar, M. (2019). Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaç analizi ve örnek ders içeriği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat.
24. Memiş, M. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminin güncel sorunları. Ankara: Pegem.
25. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (2015). Nitel veri analizi (S. Akbaba Altun, & A. Ersoy, Çev. Ed.). Ankara: Pegem.
26. Moralı, G. (2019). Uluslararası öğrencilere yönelik akademik Türkçe okuma metinlerinin ve etkinliklerinin değerlendirilmesi: bir doküman incelemesi. Aydın Tömer Dil Dergisi, 4(2), 57-72.
27. Özcan, E., Eroğlu, S. & Demirdöven, G. H. (2018). Akademik Türkçe dersi alan yabancı öğrencilerin okuduğunu özetleme becerilerinin incelenmesi (Özet bildiri). 4th ICPESS, Venedik, İtalya. http://www.registericpess.org/index.php/ICPESS/article/view/1581 adresinden 15.05.2021 tarihinde alınmıştır.
28. Patton, Q. M. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. M. Bütün & S. B. Demir (Çev. Ed.). Ankara. Pegem.
29. Saban, A. & Ersoy, A. (2019). Eğitimde nitel araştırma desenleri. Ankara: Anı.
30. Sallabaş, M. E. & Korkmaz, C. B. (2019, Ekim 24-26). Uluslararası öğrenciler için akademik Türkçe-sosyal bilimler ders kitabının tematik yaklaşım bağlamında incelenmesi (Tam metin bildiri). II. Ders Kitapları Uluslararası Sempozyumu, İstanbul, Türkiye. https://avesis.yildiz.edu.tr/yayin/fda3d9c2-4b24-4dfc-8d8c-013794444ab7/uluslararasi-ogrenciler-icin-akademik-turkce-sosyal-bilimler-derskitabinin-tematik-yaklasim-baglaminda-incelenmesi adresinden 15.05.2021 tarihinde alınmıştır.
31. Seggie, N. F. & Bayyurt, Y. (2015). Nitel araştırma yöntemi. F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları içinde (s. 11-22). Ankara: Anı Yayıncılık.
32. Seyedi, G. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akademik yazma öğretimi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
33. Seyedi, G. (2020). Akademik dilin yapısı ve genel tanımı. B. Tüfekçioğlu (Ed.), Akademik amaçlar için Türkçe öğretimi -kuram ve uygulama- içinde, (s. 23-39). Ankara: Pegem.
34. Tavşancıl, E. & Aslan, A. E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon.
35. Tüfekçioğlu, B. (2018). Yabancı dil olarak akademik Türkçe: Sosyal bilimlerde akademik ve teknik söz varlığı, (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
36. Uslu Üstten, A. & Yılmaz, H. (2020). An evaluation of the mistakes made by native Arabic speakers in their writing assignments of academic Turkish course. International Journal of Curriculum and Instruction, 12(2), 815-832.
37. Ülper, H. (2019). Okuma ve anlamlandırma becerilerinin kazandırılması. Ankara: Nobel.
38. Yahşi Cevher, Ö. & Güngör, C. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akademik Türkçenin önemine ilişkin uygulamalı bir araştırma: türk dili öğretimi uygulama ve araştırma merkezi örneği. IJLET (UDES 2015), 2267-2274.
39. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
40. Yüksek Öğretim Kurulu. (2019). Seçmeli akademik Türkçe dersi. 22.03.2019 tarihli ve 75850160-302.01.02-E.20764 sayılı yazı.