Sosyolojik eksende kültürel diplomasi ve çeviri

Öz

Bu çalışmada kültürel diplomasi, çeviri ve yumuşak güç alanlarının Pierre Bourdieu sosyolojisi ekseninde birleşebilme durum ve olasılıkları üzerinde durulmaktadır. Çevirinin kültürel diplomasi ve yumuşak güç alanlarında kültürel, sosyal ve ekonomik sermaye formuna bürünerek araçsallaştırılabilirliği sorunsalı irdelenmektedir. Söz konusu üç alanın Pierre Bourdieu sosyolojik evreninde konumlanabilmeleri ve birbirleri ile nesnel bağıntılar kurabilme olasılıkları farklı açılardan ele alınmaktadır. Bourdieu’nün geniş sosyoloji evreninden çalışmanın kapsam ve sınırlıklarına uygunluğu açısından simgesel iktidarın siyasal iktisadı kuramı tercih edilmiştir. Siyasal çağrışımın dışında genel olarak iktidar kavramı yeterliliği sembolize eden bir içeriğe sahiptir. Bourdieu kavramın kapsamını genişletmekte ve erk, yeterlilik olarak tanımlamaktadır. Simgesel iktidar, kendi kabulünü sağlamak için yeterince yapılabilen bu dayatmaların sürdürülebilirliği ölçüsünde kabul edilebilir bir iktidar türüdür. Simgesel iktidar gücü olduğu kadar inancı da gerekli kılan bir tür algısal değişim ve dönüşüm yaratan simgesel etki etme becerisidir. Bu yönüyle yumuşak güç ile benzerlik taşımakta, kültürel diplomasi ile özellikle illusio bağlamında bağıntı kurmaktadır. Simgesel iktidar, ilgili alanların habitus oluşumunda da önemli bir etkiye sahiptir. En genel tanımıyla politika ve ekonomi birlikteliği olarak ifade edilebilecek olan siyasal iktisat, her iki alanı da hem sermaye hem illusio hem de araç bağlamında birleştirmektedir. İlgili kuram iki alanın çeviriyi araç ve sermaye olarak kullanabilmesi aynı zamanda mücadele alanlarındaki sermaye döngüsünde çeviriden faydalanabilmesi için gerekli simgesel zemini sunmaktadır. Bu durum çalışmada betimleyici bir anlatımla aktarılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• kültürel diplomasi
• yumuşak güç
• çeviri
• Pierre Bourdieu
• sosyoloji

Cultural diplomacy and translation on the axis sociological as a soft power

Abstract

In this study, the situation and possibilities of combining cultural diplomacy, translation and soft power fields in the axis of Pierre Bourdieu's sociology are emphasized. The question of instrumentalization of translation in cultural diplomacy and soft power fields by taking the form of cultural, social and economic capital is examined. The possibilities of these three fields to be located in Pierre Bourdieu’s sociological universe and to establish objective relations with each other are discussed from different perspectives.Political economy theory of symbolic power was preferred in terms of compatibility with the scope and limitations of our study among Bourdieu's wide sociological universe. Apart from its political connotation, the concept of power in general has a content that symbolizes competence. Bourdieu expands the scope of the concept and defines power as competence. Symbolic power is an acceptable type of power to the extent that these impositions are sustained enough to ensure its own acceptance. Symbolic power is the ability of symbolic influence that creates a kind of perceptual change and transformation that requires belief as well as power. In this respect, it is similar to soft power and relates to cultural diplomacy, especially in the context of illusio. Symbolic power also has an important effect on the formation of habitus of related fields. Political economy, which can be expressed as the union of politics and economy in its most general definition, combines both fields in the context of capital, illusio and instrument. The related theory provides the necessary symbolic ground for the two fields to use translation as a tool and capital, as well as to benefit from translation in the capitalistic cycle in the fields of struggle. This situation is conveyed in a descriptive way in the study.

Keywords

• cultural diplomacy
• soft power
• translation
• Pierre Bourdieu
• sociology

Kaynakça

1. Aydemir, Ö. K. (2011). Günümüz Kültür ve İktidar ilişkisini Dil Bilimi ile Felsefe Ekseninde Okumak. Türkiz, Temmuz-Ağustos 2011, Yıl 2, Sayı:10, ss:57-64, Ankara: Güntülü Eğitim Yayıncılık ve Tic. Ltd.Şti.
2. Bassnett, S. (2017). Translation Studies (3. Baskı). London: Routledge.
3. Bassnett, S., &Lefevere, A. (1995). Translation, History and Culture. London: Cassell.
4. Berman, A. (1984). L’épreuve de l’étranger. Culture et Traduction dans I'Allemagne Romantiąue, Paris: Gallimard.
5. Berman, A. (1985). Translation and the Trials of the Foreign. L. Venuti (ed.) in: The Translation Studies Reader. (pp. 284-298.) London: Routledge.
6. Berman, A. (2004). Translation and the Trials of the Foreign. Venuti, Lawrence (ed. & çeviri:) in: The Translation Studies. (4. Baskı). Reader New York and London: Routledge.
7. Berman, A. (2012). Jacques Amyot. Paris: Belin.
8. Bourdıeu, P. (1977). Outline of a Theory of Practice. Cambridge: Cambridge University Press.

9. Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital, G. Richardson (ed.). In: Handbook of Theory ami Research for the Sociology of Education. (s. 241-258). New York: Greenwood Press.
10. Bourdieu, P. (1989a). The Social Space and the Symbolic Power. Social Theory Vol 7, No 1 (Spring), 14-25.
11. Bourdieu, P. (1989b). La Noblesse d'Etat: Grands Corps et Grandes Écoles. Paris: Editions de Minuit.
12. Bourdieu, P., Wacquant, L. (1992). Réponses Pour une Antropologie Reflexive. Paris: Seuil.
13. Calhoun, C. (2007) Bourdieu Sosyolojisinin ana hatları, Çev: G. Çeğin, Ocak ve Zanaat, Ed: G.Çeğin, E.Göker, A. Arlı, Ü. Tatlıcan. 1.Baskı 77-129, İstanbul:İletişim Yayınları
14. Çeğin, G. (2015). Bourdieu ve Tarihsel Analiz, Philip S. GORSKI, (ed.). Çev: Özlem Akkaya. “Bilinçdışı, tarihtir” Sözü Hakkında Birkaç Kelam içinde (s.7-15). Ankara: Heretik Yayıncılık.
15. Clarke, D. (2016). Theorising the Role of Cultural Products in Cultural Diplomacy from a Cultural Studies Perspective. International Journal of Cultural Policy, 22(2), 147-163.
16. Cordonnier, J.-L. (2002). Aspects culturels de la traduction : quelques notions clés. Meta, 47(1), 38–50. https://doi.org/10.7202/007990ar
17. Dursun, O. (2018). Toplumu Pierre Bourdieu ile Düşünmek. Global Media Journal Tr Edition 8(16), 68-123.
18. Erdemir, A. (2019). Dikey İktidarın Sembolleştirilmesinde Babanın Adı: Kapıcılar Kralı Filminin Lacancı Analizi. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
19. Erkan, Ü. (2019). Lacan’da Öznenin Kurulumu ve Ötekinin İnşası: Psikanaliz ve Oryantalizm. Turkish Studies Volume:14, Issue:3, 1425-1445.
20. Farrokhı, M. (2009). Les oeuvres complètes d’Antoine Berman. Étude bibliographique. In: Équivalences, 36e année-n°1-2, 183-197.
21. Freud, S. (2010), Düşlerin Yorumu II. (Çev: Emre Kapkın), İstanbul: Payel Yayınları.
22. Göker, E. (2010). Ekonomik İndirgemeci mi Dediniz?, Ocak ve Zanaat, Der: Güney Çeğin-Emrah Göker- Alim Arlı-Ümit Tatlıcan, İstanbul: İletişim Yayınları.
23. Hasanov, A. (2012) Jeopolitik Teorileri Metodolojisi Aktörleri Tarihi Karakteristiği Kavramları. (Çev: Azad Ağaoğlu,
24. Karavin, H. (2016). Çeviri Kuramları Bağlamında Eşdeğerlik Kavramının İzini Sürmek. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 6, Sayı: 12, 125‐144.
25. Lacan, J. (1966). Écrits. Paris: Éditions du Seuil
26. Lefevere, A. (1991). Translation and Comparative Literature: The Search for the Center. Languages and Cultures in Translation Theories Volume 4, Number 1.
27. Lefevere, A. (1992). Translation/History/Culture A Source Book. London and New York: Routledge
28. Nida, E. A. (2001). An Encyclopaedia of Translation: Chinese-English, English-Chinese, Editör: Sin-wai Chan, David E. Pollard, Hong Kong. The Chinese University Press, ss:223-242
29. Nye, J. S. (2004). Soft Power and American Foreign Policy. Political Science Quarterly; 119, Research Library Core.
30. Ölçer, H. (2019). Pierre Bourdieu Sosyolojisinde Simgesel Şiddet Sorunsalı ve Biçimleri. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 2, 34-49.
31. Papilloud, C. (2003). Bourdieu lesen. Bielefeld: Transcript.
32. Roselle, L., Miskimmon A., O’loughlin, B. (2014). Strategic Narrative: A new means to understand soft power. Media, War & Conflict Vol. 7(1), 70–84.
33. Rougé, D. (2015). Introduction À L’œuvre Théorique D’antoine Berman, Traductologue Français. Synergies Pologne, n° 12, 11-17.
34. Sapir, E. (1949) Culture, Language And Personality. Ed.: David G. Mandelbaum, Los Angeles, London: Unıversıty Of Calıfornıa Press Berkeley.
35. Saussure, F. (1985) Genel Dilbilim Dersleri. Çev: Berke Vardar, İstanbul: Multilingual.
36. Savran, S. (2012). Siyasal İktisadın Eleştirisi, İçinde: İktisat Kapitalin İzinde, İstanbul: Yordam Kitap, ss:68-88
37. Smith, P., Riley, A. (2014). Kültürel Kurama Giriş. Ankara: Dipnot Yayınları.
38. Steinmetz, G. (2015). Sosyo-Analize Doğru: Psikoanalizin “Travmatik Çekirdeği” ve Neo-Bourdieucü Teori. Philip S. GORSKI (ed.), Bourdieu ve Tarihsel Analiz içinde, (s.167-199). Ankara: Heretik Yayıncılık.
39. Swartz, D. L. (2015), Bourdieu Perspektifinden Sosyolojik Analiz İçin Meta-İlkeler. Philip S. GORSKI (ed.), Bourdieu ve Tarihsel Analiz içinde, (s. 41-64). Ankara: Heretik Yayıncılık.
40. Swartz, D. L. (2011), Kültür ve İktidar, Pierre Bourdieu’nün Sosyolojisi. İstanbul: İletişim Yayınları.
41. Şan, M. K., Şimşek, R. (2011). Sosyal Sermaye Kavramının Tarihsel ve Sosyolojik Arkaplanı. Akademik İncelemeler Dergisi, Cilt:6 Sayı:1, 88-110.
42. Tüylüoğlu, Ş. (2006). Sosyal Sermaye, İktisadi Performans ve Kalkınma: Bir Yazın Taraması. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, (12) 2006, 14-60.
43. Venuti, L. (1995). The Translator’s Invisibility: A History of Translation. London and New York: Routledge.
44. Venuti, L. (2004). Translation, Community, Utopia. Venuti, L. (ed.), The Translation Studies Reader içinde. (5. Baskı). New York and London: Routledge.
45. Venuti, L. (2017). The Translator's Invisibility A History of Translation. London: Routledge.
46. Wallersteın, I. (1993). Jeopolitik ve Jeokültür Değişmekte Olan Dünya-Sistem Üzerine Denemeler. Çev.: Mustafa Özel, İstanbul: İz Yayıncılık
47. Yağmurlu, A. (2019). Kültürel Diplomasi: Kuram ve Pratikteki Çerçevesi, Selçuk İletişim, Cilt 12, Sayı 2, 1210- 1238
48. https://www.researchgate.net/profile/Anna_Leander/publication/267255002_Habitus_and_Field/links/5645722008aef646e6cc3c69.pdf Erişim Tarihi: 7.10.2020 Saat: 21:00
49. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/200564 Erişim Tarihi 28. 10. 2020 Saat: 23:00
50. https://www.researchgate.net/profile/Anthony-Pym3/publication/262887373_Venuti's_Visibility/links/53fdf3200cf2dca80003c35f/Venutis-Visibility.pdf Erişim: 21.08.2021 Saat :18:00