Uzaktan öğretim süreçlerinde kullanılan Türkçe dersi materyallerine yönelik öğretmen ve öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi

Öz

Uzaktan öğretim süreçlerinin hedefler, temel alınan müfredat, kazanımlar gibi birçok etken açısından yüz yüze eğitimle eş değer özellikleri bulunmaktadır. Bu özelliklere ek olarak uzaktan ve yüz yüze eğitim süreçleri ders işleniş sırasında kullanılan yöntemler, materyaller, ölçme ve değerlendirme araçları gibi yönlerden farklılaşabilmektedir. Bu durum yürütülen öğretim sürecine uygun yöntem, teknik, materyal, ölçme-değerlendirme aracı vb. geliştirilmesini gerektirmektedir. Sıralanan ögelerden materyal, özellikle öğrencilerin derse ilgisini çekmede ve öğretim sürecinin etkililiğini artırmada önemli konumda bulunmaktadır. Bu nedenle kullanılan öğretim metoduna uygun materyal tasarımı ve bu materyallerin kullanılması, kazanımlara ulaşma açısından önemlidir. Bu doğrultuda araştırma sürecinde, uzaktan öğretim süreçlerinde kullanılan Türkçe dersi materyallerine yönelik Türkçe öğretmenlerinin ve öğrencilerin görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma sürecinde nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Türkçe öğretmenlerinin ve öğrencilerin uzaktan öğretim süreçlerinde kullanılan materyallere yönelik görüşlerinin alınması aşamasında standartlaştırılmış açık uçlu görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarının belirlenmesi aşamasında amaçlı örnekleme yöntemlerinden tipik durum örneklemesinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda araştırmaya toplamda 20 Türkçe öğretmeni ve 90 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırmada görüşme formları vasıtasıyla elde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi aşamasında her görüşme sorusu doğrultusunda bir başlık (tema) oluşturularak değerlendirme yapılmıştır. Araştırma sonuçları Türkçe öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirildiğinde uzaktan öğretim süreçlerinde en çok kullanılan materyaller Türkçe ders kitabı, EBA platformu ve yardımcı kaynaklardır. Araştırmaya katılan öğrencilerin cevapları değerlendirildiğinde ise materyal olarak web araçlarının, Türkçe ders kitabının ve EBA platformunun ön plana çıktığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Uzaktan öğretim
• Türkçe dersi
• materyal tasarımı

Evaluation of teacher and student views on Turkish lesson materials used in distance education processes

Abstract

Distance education processes have features equivalent to face-to-face education in terms of many factors such as objectives, curriculum and achievements. In addition to these features, distance and face-to-face education processes can differ in aspects such as the methods, materials, measurement and evaluation tools used during the lesson. This situation requires the development of methods, techniques, materials, measurement-evaluation tools etc. suitable for the teaching process. Among the items listed, the material has an important position in attracting students' attention to the lesson and increasing the effectiveness of the teaching process. For this reason, material design suitable for the teaching method used and the use of these materials are important in terms of reaching the gains. In this direction, it was aimed to evaluate the opinions of Turkish teachers and students on developing Turkish lesson materials suitable for distance education processes during the research process. Qualitative research methods were used in the research process. Standardized open-ended interview forms were used to obtain the opinions of Turkish teachers and students about the materials used in distance education processes. Typical case sampling, one of the purposive sampling methods, was used in the determination of the participants of the study. In this direction, a total of 20 Turkish teachers and 90 secondary school students participated in the research. In the study, content analysis technique was used in the evaluation of the data obtained through interview forms. In the analysis phase of the data obtained, an evaluation was made by creating a title (theme) in line with each interview question. When the research results are evaluated in line with the opinions of Turkish teachers, the most used materials in distance education processes are Turkish textbook, EBA platform and additional lesson resource. When the answers of the students participating in the research were evaluated, it was determined that web tools, Turkish textbook and EBA platform came to the fore as materials.

Keywords

• Distance education
• Turkish course
• material design

Kaynakça

1. Aydın, E. (2021). Covid-19 döneminde EBA ile yapılan uzaktan eğitim sürecinde canlı Türkçe derslerinin değerlendirilmesi. Journal of History School, 50, 512-540.
2. Avcı, F., Akdeniz, E. C. (2021). Koronavirüs (Covid-19) salgını ve uzaktan eğitim sürecinde karşılaşılan sorunlar konusunda öğretmenlerin değerlendirmeleri. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi – USBED, 3/4, 117-154.
3. Başaran, M., Kılınçarslan, R. (2021). Uzaktan eğitimle ilkokuma yazma öğretiminde Web 2.0 araçlarıyla tasarlanan oyunların etkililiği. Türkiye Eğitim Dergisi, 6/1, 186-199.
4. Bayburtlu, Y.S. (2020). Covid-19 pandemi dönemi uzaktan eğitim sürecinde öğretmen görüşlerine göre Türkçe eğitimi. Turkish Studies, 15/4, 131-151.
5. Bölükbaş Kaya, F., Kahraman, F., Uysal, G. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının uzaktan öğretime uygunluğu: Yeni İstanbul örneği. Turkish Studies, 16/1, 63-84.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
7. Doğan, S., Koçak, E. (2020). EBA sistemi bağlamında uzaktan eğitim faaliyetleri üzerine bir inceleme. Journal of Economics and Social Research - Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7/14, 110-124.
8. Duman, G. B., Yurdakul, Y. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak uzaktan öğretiminde öğreticilerin materyal kullanımı ve teknolojik alt yapıya yönelik tutum ve görüşleri. ZfWT, 13/1, 419-438.

9. Fidan, M. (2020). Türkçe ders kitaplarındaki araştırma yönergelerinin niteliksel yönlerinin karşılaştırmalı analizi. Turkish Studies, 15/7, 2923-2941.
10. Geçgel, H., Kana, F., Eren, D. (2020). Türkçe eğitiminde dijital yetkinlik kavramının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8/3, 886-904.
11. Göçen Kabaran, G., Uşun, S. (2021). Dijital materyal tasarımı yeterlikleri ölçeği (dmtyö): bir ölçek geliştirme çalışması. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 11/2, 281-307. DOI: 10.17943/etku.864296
12. Günaydın, Y. (2021). Türkçe öğretmenlerinin uzaktan eğitimde yazma becerisinin geliştirilmesine ilişkin yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 71, 703- 724.
13. Güngör, H., Çangal, Ö., Demir, T. (2020). Türkçenin yabancı dil olarak uzaktan öğretimine ilişkin öğrenici ve öğretici görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40/3, 1163-1191.
14. Gürdamar, T. N., Şehirli, A. Ş., Topçuoğlu Ünal, F. (2020). Uzaktan eğitim sürecinde kullanılan EBA’da yer alan Türkçe dersi okuma becerisi ile ilgili öğretmen görüşleri. International Journal of Language Academy, 8/4, 168-186.
15. İskender, M. E. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uzaktan eğitim derslerine ilişkin deneyimler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (22), 96-117. DOI: 10.29000/rumelide.885523.
16. Kaplan, K., Gülden, B. (2021). Öğretmen görüşlerine göre salgın (COVID-19) dönemi uzaktan eğitim ortamında Türkçe eğitimi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (24), 233-258. DOI: 10.29000/rumelide.995291.
17. Karacaoğlu, M. Ö., Karakuş, N., Esendemir, N., Ucuzsatar, N. (2021). Uzaktan eğitim üzerine bir araştırma: “Türkçe öğretmenleriyle mülakatlar”. International Journal of Language Academy, 9/1, 124-144.
18. Karagöl, E. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarına yönelik öğretici görüşleri. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 6/2, 121-159. Karakuş, N., Esendemir, N., Ucuzsatar, N., Karacaoğlu, M. Ö. (2021). Türkçe dersleri özelinde uzaktan eğitim hakkında veli görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9/3, 993-1011.
19. Kavan, N., Adıgüzel, A. (2021). Türkçe öğretmenlerinin salgın süreci eğitim faaliyetlerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 10/19, 138-155.
20. Koç, E. S. (2021). İlkokul öğretim programlarının COVID-19 sonrası yaygınlaşan uzaktan eğitime uygunluğunun incelenmesi. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 7/1, 24-36.
21. Kuloğlu, M. E. (2020). Uzaktan eğitim öğrencilerinin akademik başarıları, başarı motivasyonları ve can sıkıntıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Academic Platform Journal of Education and Change, 3/1, 48-60.
22. MEB (2019). Türkçe dersi öğretim programı. Ankara: MEB Yayınları.
23. Mete, G., Demir, T. (2021). Alan uzmanlarının Türkçe dersi dijital içerik geliştirme sürecine yönelik görüşleri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9/116, 202-224.
24. Özer, Ö., Çekici, Y. E. (2020). Uzaktan eğitim yoluyla yürütülen Türk dili derslerinin değerlendirilmesi: nitel bir araştırma. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö7), 92- 110. DOI: 10.29000/rumelide.808251.
25. Özgül, E., Ceran, D., Yıldız, D. (2020). Uzaktan eğitimle yapılan Türkçe dersinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49/1, 395-412.
26. Pilancı, H., Saltık, O., Çalışır Zenci, S. (2020). Açık ve uzaktan yabancı dil olarak Türkçe öğreticileri için temel ilkeler. Uluslararası Beşerî Bilimler ve Eğitim Dergisi, 6/14, 516-529.
27. Sarıkaya, B. (2021). Açık öğretim ortaokulu Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin değerlendirilmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 6/1, 244-261.
28. Şengül, K. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (24), 174-222. DOI: 10.29000/rumelide.995482.
29. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.