Sağır ve işitme kayıplı öğrencilerin İngilizce öğretimine yönelik bir model önerisi

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de ve dünyada Sağır ve işitme kayıplı öğrenciler ve İngilizce öğrenme durumları ele alınmaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma İngilizce öğrenen Sağır ve işitme kayıplı öğrencilerin karakteristik özellikleri ve farklı iletişim yollarını ve bu gruba yönelik yabancı dil öğretimi yöntem ve/veya tekniklerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada belirlenen amaç çerçevesinde alan yazında kuramsal ve uygulamalı çalışmalar incelenerek Türkiye’de ve dünyada Sağır ve işitme kayıplı öğrencilerin İngilizce öğrenme durumları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Buna göre, ülkemizde bu gruba yönelik olarak yapılan çalışmalar oldukça sınırlıdır ve Sağır ve işitme kayıplı öğrencilerin uygun bir İngilizce öğretimine erişimi yoktur. Dünya genelinde, ilkokuldan yükseköğretime kadar eğitimin farklı kademelerinde öne çıkan uygulamalar incelenerek İngilizce öğrenen Sağır ve işitme kayıplı öğrencilerin özellikleri, kullanılan farklı iletişim yolları ve yöntem ve teknikler üzerine yapılan uygulama önerileri araştırmamızda betimlenmiştir. Toplanan veriler ışığında önerilen model, özetle görselleştirme, teknoloji temelli araçların kullanımı, okuma ve sözcük öğrenimi stratejilerinin öğretimi, işaret dili, ipuçlu konuşma, dudak okuma ve benzeri çok dilli öğrenme ortamı oluşturma, açık İngilizce öğretimi, tekrar ve zenginleştirilmiş geri bildirimi kapsayan bileşenlerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İngilizce öğretimi
• sağır ve işitme kayıplı öğrenciler
• İngilizce öğretimi modeli

English language teaching model proposal for Deaf and Hard of Hearing students

Öz

This study tries to explore English language learning conditions of Deaf and Hard of Hearing (DHH) students in Turkey and worldwide. To this end, descriptive research method was carried out to find out the characteristics of DHH English language learners and their ways of communicationand certain foreign language teaching methods and/or techniques recommended for this group of learners. Within the framework of these objectives, the study investigated English language learning conditions of DHH students in Turkey and worldwide through the literature review of both empirical and theoretical studies concerning DHH English learners. Briefly, the results of the research shows that there have been few studies on DHH English language learners in Turkey and DHH learners do not have access to appropriate English language teaching. Having examined the studies concerning DHH English language learners worldwide, there are some practical implications regarding their characteristics, communication ways/needs, and methods and techniques recommended for this group of learners. In brief, within the scope of the data derived from this study, the proposed model of teaching English to DHH learners basically includes components such as visualisation, using technological tools, teaching strategies of reading and vocabulary, constructing a multilingual learning environment by using national sign language, cued speech, lip reading etc., repetition, explicit teaching, and providing enriched feedback.

Anahtar Kelimeler

• Deaf and Hard of Hearing learners of English
• English language teaching
• English teaching model

Kaynakça

1. Akay, E. (2015). Kaynaştırma ortamındaki işitme engelli öğrencilere destek eğitim odasında uygulanan Türkçe etkinliklerinin incelenmesi. Journal of Education and Special Education Technology, 1 (1), 1-14.
2. American Speech- Language-Hearing Association (ASHA). (2010). Type, degree, and configuration of hearing loss. Retrieved (22.03.2021) http://www.asha.org/.
3. American Speech-Language-Hearing Association (2021). Hearing Loss: Ages 5+ (Practice Portal). Retrieved November, 18, 2021, from /Practice-Portal/Clinical-Topics/Hearing-Loss/
4. Anthony, J. L. & Francis, D. J. (2005). Development of phonological awareness. Current Directions in Psychological Science, 14 (5), 255-259.
5. Arslanoğlu, A. (2015). The impact of computer-assisted language learning on the learning impaired Turkish students’ motivation and their vocabulary development in English. Council of Higher Education.
6. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388.
7. Birinci, F. G. (2014). The Effectiveness of Visual Materials in Teaching Vocabulary to Deaf Students of EFL (Bachelor’s thesis). Retrieved May 9th fromwww.openaccess.hacettepe.edu.tr/handle.
8. Branch, R. M., & Kopcha, T. J. (2014). Instructional design models. In Handbook of research on educational communications and technology (pp. 77-87). Springer New York.

9. Csizér, K. & Kontra, E. H. (2020). Foreign language learning characteristics of Deaf and Severely Hard-of-Hearing student. The Modern Language Journal, 104, 1, (2020) DOI: 10.1111/modl.12630
10. Csizér, K., Kontra, E. H., & Piniel, K. (2015). An investigation of the self-related concepts and foreign language motivation of young Deaf and Hard of Hearing learners in Hungary. Studies in Second Language Learning and Teaching 5(2), 229–249.doi: 10.14746/ssllt.2015.5.2.3.
11. Domagała-Zyśk, E. (2013). Using Technology to Teach English as a Foreign Language to the Deaf and Hard of Hearing, In Inclusive Language Education and Digital Technology Beltran, Elina Vilar, Ed.; Abbott, Chris, Ed.; Jones, Jane, Ed., Multilingual Matters, 84-102.
12. Domagała-Zyśk, E. (2015). Learning and teaching strategies in English as a foreign language cClasses for the Deaf and Hard-Of- Hearing students. John Paul II Catholic University of Lublin, Institute of Pedagogy, Centre of Education of the Deaf and Hard-of-hearing.
13. Efe, A. (2016). Kaynaştırma eğitimine devam eden işitme engelli öğrencilerin yazdıkları öykülerin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı İşitme Engelliler Öğretmenliği Programı, Eskişehir.
14. Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni, (2020, April 12). https://www.aile.gov.tr/media/42250/istatistik-bulteni-2020-mart.pdf
15. Erdoğan, Ö. (2012). İlköğretim Birinci Sınıf Öğrencilerinin Fonolojik Farkındalık Becerileri ile Okuma Becerileri Arasındaki İlişki, Eğitim ve Bilim, 37 (166).
16. Falkowska, J. (2016).Monolingual, bilingual, trilingual? Using different languages in an EFL class for the D/deaf. In E. Domagala-Zysk& E. H. Kontra (Eds.), English as a foreign language for Deaf and Hard of Hearing persons: Challenges and strategies (pp. 55–72). Cambridge, UK: Cambridge Scholars Publishing.
17. Genç, T., Girgin, Ü. & Karasu, H. P. (2020). İşitme engelli kaynaştırma öğrencilerinın okuma becerilerinin formel olmayan okuma envanteri ile değerlendirilmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20 (1), 507-526.
18. Girgin, Ü. (1987). Doğal-işitsel sözel yöntemle eğitim gören işitme engelli çocuklarda okuma-anlama davranışlarının irdelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.2279).
19. Girgin,Ü.; Yaman,F.; Dönmez, P.; Avcı,E.; Akay,E.; Girgin,M.C.; Yurdakul, I.K.; Odabaşı,H.F.; Şahin, Y. L.; Dönmez, O. (2012-2016). İşitme engelli bireylerin okuma yazma eğitimine yönelik mobil bir uygulamanın geliştirilmesi ve değerlendirilmesi Tübitak 1001.
20. Goswami, U., ve Bryant, P. (1990). Phonological Skills and Learning to Read. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
21. Gulati, B. (2016). Visualizing—The most effective way to teach EFL to deaf and hard of hearing students. In E. Domagała-Zyśk& E. H. Kontra (Eds.), English as a foreign language for Deaf and Hard of Hearing persons: Challenges and strategies (pp. 153–167). Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars.
22. Hatcher, P.J., Hulme, C. & Snowling, M.J. (2004) Explicit phoneme training combined with phonic reading instruction helps young children at risk of reading failure. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 45(2), 338–358. doi:10.1111/j.1469-7610.2004.00225.x
23. Herman, R., Hulme, C., Roy, P. and Kyle, F. E. (2020). A pilot study to evaluate an integrated phonics and language programme for the teaching of reading to Deaf and Hearing children. London, UK: Nuffield Foundation.
24. Herman, R., Kyle, F. Roy, P. (2019) Literacy and phonological skills in hearing dyslexic and deaf children. DOI: 10.1002/rrq.244
25. Güldenoğlu, B., Kargın, T. ve Miller, P. (2012). İyi ve zayıf okuyucuların kelime işlemleme ve okuduğunu anlama becerilerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri (KUYEB), 12(4), 2807-2828.
26. Johnson, C. & Seaton, J. (2012). Educational Audiology Handbook, 2nd Edition. Boston, MA: Cengage Learning.
27. Karasu, P. (2011). İşitme engelli öğrenciler ve normal işiten öğrencilerin okuma becerilerinin formel olmayan okuma envanteri ile değerlendirilmesi (Doktora Tezi). Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. (Tez No.296604).
28. Kemaloğlu, Y.K. (2012). Türkiye‟de İşitme Kayıplarının ve İşitme Engelinin Genel Görünümü. Turkiye Klinikleri J E.N.T. – Special Topics, 5(2), 1 -10.
29. Kemaloğlu, Y.K. (2014). Engellilik, kulak burun boğaz (kbb) hekimliği ve İşaret dili. Bozok Tıp Dergisi, 1 (1): 38-53.
30. Kemaloğlu, Y.K. (2016). Türkiye’de Sağırların Görünürlüğü ve Toplumsal ve Eğitimsel Sorunları Üzerine Demografik Bir İnceleme. E. Arık (Haz.), Ellerle Konuşmak: Türk İşaret Dili Araştırmaları, 51-85. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
31. Kimmel, K. L. (2001). “Interactive Journal Writing with Deaf and Hard-of-hearing College Students.” Proceedings 2000: International Seminar on Teaching English to Deaf and Hard-of-hearing students at Secondary and Tertiary Levels of Education, Prague, Czech Republic, 2-4 November 2000. Ed. Daniela Janáková. Prague: Charles University, 104-120.
32. Ladd P. (2003). Understanding Deaf culture: In Search of Deafhood. Clevendon: Multilingual Matters Ltd.
33. Marschark, M. (2003). Cognitive functioning in deaf adults and children. In M. Marschark & P.E. Spencer (Eds.), Oxford handbook of deaf studies, language and education. (pp. 464-477). New York: Oxford University Press.
34. Marschark, M. (2007). Raising and educating a deaf child: A comprehensive guide to the choices, controversies, and decisions faced by parents and educators. New York: Oxford University Press.
35. Mayberry, R.I. (2002). Cognitive development in deaf children: the interface of language and perception in neuropsychology. Handbook of neuropsychology (2nd ed.), Vol. 8, Part II (pp. 71107). Amsterdam: Elsevier.
36. Milli Eğitim Bakanlığı. (2006). Özel eğitim hizmetleri yönetmeliği, 31.05.2006 tarih ve 26184 sayılı Resmi Gazete
37. Milli Eğitim Bakanlığı. (2012). Özel eğitim hizmetleri yönetmeliği, 21.07.2012 tarih ve 26184 sayılı Resmi Gazete
38. Mole, J., McColl, H., & Vale, M. (2006). Deaf and multilingual- a practical guide to teaching and supporting deaf learners in foreign language classes. Norbury, Shropshire: Direct Learn Services.
39. Morávková, V. (2011). Deaf students and their motivation to learn English, unpublished Bachelor Thesis, Masaryk University, Brno.
40. Moritz, N. (2016).Oral communication and intelligibility in Deaf speech. In Domagaɫa-Zyśk, Ewa and Kontra, Edit H (Eds.). English as foreign language for Deaf and Hard-of-Hearing persons: challenges and strategies (pp. 9-22). Cambridge: Cambridge Scholars Publishing
41. Nabiałek, A. (2016). Immersion in the English language for Deaf students. In E. Domagała-Zyśk& E. H. Kontra (Eds.), English as a foreign language for Deaf and Hard-of-hearing persons: Challenges and strategies (pp. 169–181). Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars.
42. Özel Eğitim Hizmetleri (2021, February 19). https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_06/24163215_ozel_eYitim_yonetmeliYi_son_hali.pdf
43. Piniel, K.,Kontra, E. H.&Csizér, K. (2016). Foreign language teachers at schools for Deaf and Hard-of-Hearing students. In E. Domagala-Zysk& E. H. Kontra (Eds.), English as a foreign language for Deaf and Hard of Hearing persons: Challenges and strategies (pp. 73–90). Cambridge, UK: Cambridge Scholars Publishing.
44. Podlewska, A. (2016). The Use of cued speech to support the development of verbal language skills in English language instruction for Deaf and Hard-Of-Hearing students.” In English as a foreign language for Deaf and Hard of Hearing persons: Challenges and strategies, edited by E. Domagała-Zyśk and E. H. Kontra, 23–40. London: Cambridge Scholars Publishing.
45. Pritchard, P. (2016). Experiences in teaching English to Deaf and Severely Hard-of-Hearing pupils in Norway. In English as a foreign language for Deaf and Hard of Hearing persons: Challenges and strategies, ed. By EvaDomagalaZysk, and Edit H. Kontra, 41–54. Cambridge Scholars Publishing.
46. Sedláčková, J. (2016). Challenges of reading comprehension development of deaf learners in the foreign language classroom: putting theory into practice. In E. Kontra& E. Domagala-Zysk (Eds.), English as a foreign language for Deaf and Hard of Hearing persons – challenges and strategies. Newcastle-upon-Tyne, England: Cambridge Scholars Publishing Ltd.
47. Spencer, P.E., & Marschark, M. (2010). Evidence-based practice in educating deaf and hard-of-hearing students. Oxford: Oxford University Press.
48. Szymanski, C., Lutz, L., Shahan, C., & Gala, N. (2013, May). Critical needs of students who are Deaf and Hard of Hearing: A public input summary. Washington, DC: Gallaudet University, Laurent Clerc National Deaf Education Center.
49. Turan, A. Ç., Özel, C. ve Dayı, Ş. (2016). Engelli üniversite öğrencilerinin yabancı dil öğreniminde karşılaştığı güçlükler hakkında rapor, https://www.eged.org/node/419
50. Turna,C. & Güldenoğlu, İ B. (2019). Sesbilgisel çözümleme becerileri ile sözcük okuma hızı ve doğruluğu arasındaki ilişkinin gelişimsel bakış açısıyla incelenmesi, Eğitim ve Bilim 44 (198), 413-433.
51. Ünal Gezer, M. & Dixon, L. Q. (2017). The role of phonology, morphology, and orthography in English word and pseudoword spelling performances of Turkish students across grades 6, 7, and 8. International Online Journal of Education and Teaching (IOJET), 4 (2). 137-160. http://iojet.org/index.php/IOJET/article/view/177/157
52. Vanderplank, R. (2019) ‘Gist watching can only take you so far’: attitudes, strategies and changes in behaviour in watching films with captions, The Language Learning Journal, 47:4, 407-423, DOI: 10.1080/09571736.2019.1610033
53. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Massachusetts: Harvard University Press.
54. Yang, (2020, February 10). https://www.children-learning-reading-review.com
55. Yükseköğretim Kurumu, (2021, September 20). https://engelsiz.yok.gov.tr/kararlar
56. Yükseköğretim Kurumu, (2021, September 20). https://engelsiz.yok.gov.tr/toplantilar