Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel farkındalık

Öz

Yabancı dil olarak Türkçenin eğitiminde, etkili öğrenmenin önemli bir yolu da kültür aktarımından geçer. Dilbilgisi ve kelime hazinesi, dilin matematiksel ve rasyonel yönünü temsil ederken, kültür aktarımı ise edebî, sanatsal ve soyut yanını temsil eder. Tıpkı kendi kültürüne vâkıf olmanın getirdiği zenginlikte olduğu gibi bir başka toplumun kültürüne hâkim olan öğrenci, dilinin de mantık sistemini, yapısal işleyişini, tarihsel gelişimini, günlük yaşamdaki akışını ve kurallarını kolaylıkla öğrenir. Dil ve kültür, arasındaki güçlü bağı kavrayan bir öğrencinin, dil öğrenmedeki içsel motivasyonu artar, dilin işleyişine dair sorularına yaşamın içinden cevaplar bulur. Kültürün taşıyıcısı olarak dilin, o toplumun sanatı, felsefesi, inanç sistemi ve edebiyatı ile ilgili üretimlerine daha derin bir bakış açısı ile yaklaşır. Tüm bu nedenlerle Türkçe öğrenmek amacıyla ülkemizde bulunan öğrencilere dilini öğrendikleri toplumun yaşamını, tarihsel bir süreçle şekillenen değerlerini, düşünce ve inanç sistemini, sanat ve edebiyat üretimini anlama fırsatı vermek için kültürel farkındalık çalışmaları uygulanmalıdır. Çalışmamızda Türkçe öğrenmek üzere ülkemizde bulunan yabancı öğrencilerin Türk toplumuna ve kültürüne dair farkındalık düzeylerini belirleyerek, sonuçlar doğrultusunda Türkçe öğretim müfredatlarına katkı sağlanması da amaçlanmıştır. Bu amaçla İstanbul Medeniyet Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezinde ve İstanbul Okan Üniversitesi Dil Merkezinde Türkçe eğitimi alan 30 öğrenciye demografik bilgileri de içeren sorular yöneltilmiştir. Türkçe Öğretim Merkezlerinde ders veren 6 öğretim üyesine de ayrıca ders verdikleri öğrencilerin kültürlerine yönelik sorular sorulmuştur. Araştırmamızda nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Durum çalışmalarının amacı, özel bir zaman ve parametrelerle sınırlandırılmış belirli bir durumu, konuyu, problemi en iyi şekilde anlamak, derinlemesine bir anlayış sunmaktır. Veri toplama yöntemi olarak demografik anket, açık uçlu sorular kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kültür aktarımı
• kültürel farkındalık
• dil eğitiminde kültür aktarımı

Cultural awareness in Turkish teaching to foreigners

Öz

In the education of Turkish as a foreign language, an important type of effective learning is cultural transfer. Grammar and vocabulary represent the mathematical and rational aspects of language, while cultural transfer represents its literary, artistic and abstract aspects. Just as with the richness of being familiar with his/her own culture, the student who has mastered the culture of another society easily learns the logical system, structural functioning, historical development, flow and rules of his language in daily life. A student who understands the strong bond between language and culture, increases his/her internal motivation in language learning and finds answers to his/her questions about the functioning of language from within life. As the carrier of culture, language approaches the art, philosophy, belief system and literature of that society with a deeper perspective. For all these reasons, cultural awareness studies should be implemented in order to give the students in our country the opportunity to understand the life of the society in which they learned the language, the values shaped by a historical process, the system of thought and belief, and the production of art and literature in order to learn Turkish. In our study, it is also aimed to contribute to the Turkish teaching curriculum in line with the results by determining the awareness level of the Turkish society and culture of the foreign students who are in our country to learn Turkish. For this purpose, questions including demographic information were asked to 30 students studying Turkish at Istanbul Medeniyet University Turkish Teaching Center and Istanbul Okan University Language Center. Six faculty members who teach at Turkish Teaching Centers were also asked questions about the cultures of the students they teach. Case study, one of the qualitative research methods, was used in our research. The purpose of case studies is to best understand a particular situation, issue, problem, limited to a specific time and parameters, to provide an in-depth understanding. Demographic questionnaire and open-ended questions were used as data collection method.

Kaynakça

1. Akgedik, M. (2019). Experiences, problems, and solution offers of international students upon their adaptation year (Unpublished master’s thesis). Yıldırım Beyazıt University, Ankara, Turkey.
2. Alyılmaz, C., & Er, O. (2016). Yabancılara Türkçe öğretimi uygulamalarında öğretmenlerin kültürel farkındalık oluşturmadaki etkisinin değerlendirilmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 5(3), 1392-1413.
3. Briere, J. F. (1986). Cultural understanding through cross-cultural analysis. The French Review, 60(2), 203-208.
4. Demir, D. (2017). Academic Turkish needs of international students (Unpublished doctoral dissertation). Hacettepe University, Ankara, Turkey.
5. Eğinli, A. T. (2011). Kültürlerarası Yeterliliğin Kazanılmasında Kültürel Farklılık Eğitimlerinin Önemi. Öneri Dergisi, 9(35), 215-227.
6. Fantini, A. E. (2007). Exploring and assessing intercultural competence. Global Service Institute
7. Frank, J. (2013). Raising Cultural Awareness in the English Language Classroom. In English teaching forum (Vol. 51, No. 4, p. 2). US Department of State. Bureau of Educational and Cultural Affairs, Office of English Language Programs, SA-5, 2200 C Street NW 4th Floor, Washington, DC 20037.
8. Heppt, B. ve Stanat, P. (2020). Development of academic language comprehension of German monolinguals and dual language learners. Contemporary Educational Psychology, 62,101868. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2020.101868

9. Hou, C., Fan, P., Du, D., Gui, Q., & Duan, D. (2020). Does international student mobility foster scientific collaboration? Evidence from a network analysis. Compare: A Journal of Comparative and International Education. https://doi.org/10.1080/03057925.2020.1765316
10. Kamaşak, R., Sahan, K., ve Rose, H. (2021). Academic language-related challenges at an English-medium university. Journal of English for Academic Purposes, 49,100945. https://doi.org/10.1016/j.jeap.2020.100945
11. Konuk, S. (2021). The ımpressions of ınternational higher education alumni about Turkish language and Turkey in the context of big and small cities / Büyük ve küçük şehir bağlamında uluslararası yükseköğretim mezunlarının Türkiye ve Türkçe İzlenimleri. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(4), 1-19. DOI: 10.19160/e-ijer.924649
12. Knutson, E. (2006). Cross-cultural awareness for second/foreign language learners. Canadian modern language review, 62(4), 591-610.
13. Moralı, G. (2019). Uluslararası öğrencilere yönelik akademik Türkçe okuma metinlerinin ve etkinliklerinin değerlendirilmesi: Bir doküman incelemesi. Aydın TÖMER Dil Dergisi, 4(2), 57-72. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/aydintdd/issue/50736/554414
14. Özdemir, E. (2021). Erciyes üniversitesi ve İstanbul üniversitesi akademik Türkçe kitap setlerinin dinleme ve yazma etkinlikleri açısından incelenmesi (Unpublished masther teshıs). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
15. Seibert, P. S., Stridh-Igo, P., & Zimmerman, C. G. (2002). A checklist to facilitate cultural awareness and sensitivity. Journal of medical ethics, 28(3), 143-146.
16. Schartner, A. ve Young, T. J. (2016). Towards an integrated conceptual model of international student adjustment and adaptation. European Journal of Higher Education 6(4), 372-38. https://doi.org/10.1080/21568235.2016.1201775
17. Shepherd, S. M. (2019). Cultural awareness workshops: limitations and practical consequences. BMC Medical Education, 19(1), 1-10.
18. Temel, B. (2019). Non-Turkish speaking students' opinions about learning Turkish (Unpublished master’s thesis). Yeditepe University, İstanbul, Turkey.
19. UNESCO (2018). Global flow of tertiary-level students. Paris. Retrieved from http://uis.unesco.org/en/uis-student-flow Accessed January 4, 2021.
20. Volodina, A., Heppt, B., Weinert, S. (2021). Effects of socioeconomic status and language use on academic language proficiency in children with a migration background: An evaluation using quantile regressions. Contemporary Educational Psychology, 65, 101973. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2021.101973