Evet, ich will! (2009) Film afişlerindeki kültürel kodların göstergebilimsel çözümlemesi

Öz

Günümüzde sıklıkla karşılaştığımız kültürel olgulardan biri olan film afişleri, belli bir filmi tanıtmak amacıyla üretilen anlatım araçlarıdır. Film ve potansiyel izleyicilerin ilk karşılaşması afişler üzerinden gerçekleştiği için her afişte filmin konusuna dair bazı ön bilgiler yer almaktadır. Dolayısıyla bireyler afişe bakarak filmin türünü, içeriğini ve oyuncuların kimler olduğunu anlayabilir ve bu ipuçları üzerinden film hakkında genel bir değerlendirme yapabilir. Film afişleri ilk bakışta fark edilen genel bir anlamın yanı sıra, anlatıdaki iletinin içine gizlenmiş olan daha derin ikincil bir anlam içerirler. Kültürel boyutu olan bu derin anlam, afişte bulunan görsel ve dilsel kodlara eklemlenmiştir. Bireyler bu ikincil anlam üzerinden afişte gördükleriyle kendi deneyimleri ve kültürlerini özdeşleştirerek filmi izlemeye karar verirler. Tam da bu nedenle film afişlerinde aktarılmak istenen anlam daima gerçek hayatla ilişkilendirilerek üretilir. Bu çalışmanın amacı Evet, ich will! (2009) adlı Alman komedi filmi için hazırlanan afişlerdeki kültürel kodların hangi göstergeler üzerinden nasıl temsil edildiğini ortaya çıkarmaktır. İncelemede anlamlandırmanın düzanlam ve yananlam olmak üzere iki farklı düzeyi bulunduğunu varsayan Roland Barthes (1979) tarafından geliştirilen göstergebilimsel çözümleme yönteminden yararlanılacaktır. Düzanlam, anlamlandırmanın birinci düzeyidir ve bir göstergenin belirttiği anlamın öznel olmayan, değişmez, evrensel öğesidir. Yananlam ise bir göstergenin bağlamlara göre değişen kültürel değerlerin ön planda olduğu çağrışım boyutlarına sahip ikincil bir düzeydir. Afişlerin çözümlemesinde kullanılacak olan yöntemin ilk aşaması dilsel kodların incelemelerine ayrılmıştır. İkinci aşama afişlerde yer alan görsel kodların analizini kapsamaktadır. Üçüncü aşamada dilsel ve görsel kodların çözümlemesinden elde edilen bulguların genel değerlendirmesi yapılarak kültürel kodlara değinilecektir.

Anahtar Kelimeler

• film afişi
• göstergebilim
• kültürel kodlar
• dilsel kodlar
• görsel kodlar

Semiotic analysis of the cultural codes in movie posters of Evet, ich will! (2009)

Öz

Movie posters are narrative tools, that are produced to promote a particular film. The first encounter between the promoted film and its potential audience takes place through the posters, thus each movie poster contains basic preliminary information about the subject of the movie. Therefore, individuals can get a clue about the type and theme of the film as well as the actors playing in, and they can make an overall assessment about the film based on these clues. Movie posters include a common meaning, which can be noticed at first sight and a secondary connotative meaning that is hidden within the narrative structure of them. The cultural aspect of the secondary deeper meaning is created with the visual and verbal codes of the poster. Individuals decide to watch the movie by identifying their own experiences and cultures with the codes that they see on the poster through this secondary meaning. For this reason, the meaning is always made by associating it with the real life. The aim of this study is to analyze the cultural codes in the posters of the German comedy movie Evet, ich will! (2009). The selected posters are analyzed with Roland Barthes’s (1979) semiotics approach, which considers signification as a process of denotative and connotative meaning. Denotation is to the primary signification, and it refers to the obvious meaning of the sign. Connotation is the second order of signification, that refers to the cultural associations of the sign. The first two steps of the analysis contain the examination of denotative and connotative meanings of the verbal and visual codes. The third step is devoted to the interpretation of the results obtained from the semiotic analysis and the representation of the cultural codes in the examined movie posters.

Anahtar Kelimeler

• movie posters
• semiotics
• cultural codes
• verbal codes
• visual codes

Kaynakça

1. Badstübner-Kizik, C. (2013). Die Text-Bild-Kombination Filmplakat, Convivium. Germanistisches Jahrbuch Polen, 55-84.
2. Barthes, R. (1979). Göstergebilim İlkeleri (çev. B. Vardar, M. Rifat). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
3. Barthes, R. (2010). Myhten des Alltags (çev. H. Brühmann). Berlin: Suhrkamp Verlag.
4. Becer, E. (2011). İletişim ve Grafik Tasarım. Ankara: Dost Kitabevi.
5. Fagerholm, C. (2009). The use of colour in movie poster design: An analysis of four genres. Helsinki: Metropolita.
6. Fiske, J. (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş (çev. S. İrvan). Ankara: Ajans Türk Yayınları.
7. Münch, V. (2017). Filmplakate als Gattung. Eine kleinere Einführung in die Geschichte des modernen Plakats. In Keazor, H. (Ed.) Film Plakat Kunst. Dietrich Lehmann und der Heidelberger Filmclub der 50er Jahre. Heidelberg: Arthistoricum.net Verlag.
8. Schmitz, U. (2011). Sehflächenforschung. Eine Einführung. In Diekmannshenke, H. et. al. (Eds.) Bildlinguistik. Theorien – Methoden – Fallbeispiele. Berlin: Erich Schmidt Verlag, 23–42.

9. Stöckl, H. (2004). Werbekommunikation – Linguistische Analyse und Textoptimierung. In Knapp, K. et al. (Eds.) Angewandte Linguistik-Ein Lehrbuch. Tübingen: UTB Francke, 233–254.
10. Stöckl, H. (2011). Sprache-Bild-Texte lesen. Bausteine zur Methodik einer Grundkompetenz. In: Diekmannshenke, H. et. al (Eds.) Bildlinguistik. Theorien – Methoden – Fallbeispiele, Berlin: Erich Schmidt Verlag, 45-70.
11. Tığlı, İ. (2012). Film Afişleri Tasarımında Göstergeler; Prof. Yurdaer Altıntaş'In Film Afişleri Çözüm Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. Evet, ich will! https://www.filmposter-archiv.de/filmplakat.php?id=12833. Son erişim tarihi [16.07.2022].