Araştırma Makalesi

Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler

Sayı: Ö12 23 Temmuz 2023
PDF İndir

Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler

Öz

Klasik Türk şiirinin kurucu şairlerinden olan Necâtî Bey, özgün üslubu ile kendisinden sonra gelen pek çok şaire örnek olmuştur. Dîvân’ını hayatının son devrelerinde tertip etmesinden ve kâtipler/ müstensihler ile ilgili yazdığı olumsuz şiirlerden Necâtî Bey’in, şiirlerinin yanlış nakledilmesi endişesi taşıdığı söylenebilir. Müstensihlerin kopyalama esnasında yaptıkları hatalar ve gerçekleştirdikleri bazı tasarruflar şairin bu endişesinde haksız olmadığının göstergesidir. Benzer bir durum günümüzün kâtipleri/ müstensihleri hüviyetindeki yayınevleri için de zikredilebilir. Zira yayınevleri, gelişen basım ve yayın imkânlarına rağmen baskı hatalarında bulunabilmektedir. Ali Nihat Tarlan tarafından 1963 yılında hazırlanan Necâtî Bey Dîvânı’nın, transkripsiyonsuz hali ile 1992 yılında yapılan popüler neşri bu hususa örnek teşkil etmektedir. Mısra, kelime ve ek düzeyinde değişiklikler, beyit atlamaya ve Arapça ifadelerin alelade aktarımına varan özensiz tutumlar neşirde tespit edilen hatalardandır. Ayrıca baskıda yer alan yanlış aktarımlar sonucu bazı araştırmacılar Necâtî Bey’in şiiri ile ilgili bazı hatalı saptamalarda bulunmuştur. Çalışmamızda Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 baskısında yer alan hatalar ortaya konmuş ve bu hatalardan kaynaklı yanlış değerlendirmeler üzerinde durulmuştur. Büyük emeklerle ortaya çıkan tenkitli metin çalışmalarının yayınevleri aracılığıyla tahribatlara uğrayabileceği belirtilmiştir. Aynı yayınevi tarafından 1992 yılında bir dizi halinde çıkarılan popüler metin neşirlerine dikkatle yaklaşılması gereği vurgulanmıştır. Böylece tenkitli metin neşirlerinde olduğu gibi popüler metin neşirlerinde de, bir metodoloji zemininin oluşması lüzumu ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Açıl, B. (2018). Ali Nihat Tarlan’ın Tenkitli Neşir Yöntemi ve Gelişimi. HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi, Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan Özel Sayısı, 86-108.
  2. Arslan, S. (2020). Osmanlı’da Bilginin Dolaşımı, Bilgiyi İstinsahla Çoğaltmak. İstanbul: Ketebe Yayınları.
  3. Ercan, Ö. ve Hocaoğlu Alagöz, K. (2018). Metin Neşri Çalışmalarına Bir Katkı: Müstensihlerin İmlâ Tasarrufları ve Kullandıkları Rumuzlar. Diyalektolog, (19), 149-178.
  4. Erol, T. (2016). Necâtî Bey Dîvânı’nda Günlük Dilden Yansımalar. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(8), 228-245.
  5. İlhan, E. (2021). Dîvân (Necâtî). Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü. http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-necati-bey
  6. İlhan, E. (2023). Necati Bey Divanı: Metin - Bağlamlı Dizin-İşlevsel Sözlük. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  7. Kılınç, A. (2021). Fuzûlî Dîvânı (İnceleme-Tenkitli Metin). İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
  8. Köksal, M. F. & Babaarslan, G. (2017). Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Yapılan Dîvân Neşri Çalışmaları Üzerine Bir Değerlendirme. Eski Türk Edebiyatı Çalışmaları XII, Metin Neşri: Problemler, Tespitler, Öneriler içinde (s. 44-63). İstanbul: Klasik Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

9 Haziran 2023

Kabul Tarihi

20 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: Ö12

Kaynak Göster

APA
İlhan, E. (2023). Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö12, 337-348. https://doi.org/10.29000/rumelide.1330500
AMA
1.İlhan E. Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler. RumeliDE. 2023;(Ö12):337-348. doi:10.29000/rumelide.1330500
Chicago
İlhan, Enes. 2023. “Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sy Ö12: 337-48. https://doi.org/10.29000/rumelide.1330500.
EndNote
İlhan E (01 Temmuz 2023) Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Ö12 337–348.
IEEE
[1]E. İlhan, “Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler”, RumeliDE, sy Ö12, ss. 337–348, Tem. 2023, doi: 10.29000/rumelide.1330500.
ISNAD
İlhan, Enes. “Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. Ö12 (01 Temmuz 2023): 337-348. https://doi.org/10.29000/rumelide.1330500.
JAMA
1.İlhan E. Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler. RumeliDE. 2023;:337–348.
MLA
İlhan, Enes. “Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sy Ö12, Temmuz 2023, ss. 337-48, doi:10.29000/rumelide.1330500.
Vancouver
1.Enes İlhan. Tenkitli Neşirden Popüler Neşre: Necâtî Bey Dîvânı’nın 1992 Baskısında Yer Alan Hatalar ve Bu Baskıdan Hareketle Yapılan Bazı Yanlış Değerlendirmeler. RumeliDE. 01 Temmuz 2023;(Ö12):337-48. doi:10.29000/rumelide.1330500