Araştırma Makalesi

Suat Derviş’in “Fosforlu Cevriye” adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi

Sayı: Ö12 23 Temmuz 2023
  • Gül Mükerrem Öztürk *
PDF İndir

Suat Derviş’in “Fosforlu Cevriye” adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi

Öz

Gürcü edebiyat dizgesinden, Türk edebiyat dizgesine yaptığı çevirilerle tanınan Nodar Canaşia çeviri tarihinde önemli bir yere sahiptir. Gürcü dilinden yapmış olduğu çevirilerle Türk kültür ve edebiyat dizgesine büyük katkılar sunan Canaşia, Türk kültür değerleriyle, Gürcü kültürünün değerlerini harmanlayarak ele almıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesini Fosforlu Cevriye adlı eser ve Nodar Canaşia tarafından “ფოსფორიანი ჯევრიე” (Posporiani Cevriye/Fosforlu Cevriye) adlı çevirisi oluşturmaktadır. Bu bağlamda ünlü Türk gazeteci ve yazar Suat Derviş’in 1968 yılında kaleme aldığı “Fosforlu Cevriye” adlı Türkçe özgün roman ile Gürcü dil bilimci, ve Türkolog Nodar Canaşia tarafından Gürcüceye aktarılan eser ele alınarak Toury’nin Erek Odaklı Çeviri Yaklaşımı ışığında eser kuramı bakımından incelenecektir. Bu bağlamda, çalışmamızda çeviri stratejileri açısından yapılan incelemelerde Mona Baker’a ait çeviri stratejilerinden faydalanılmıştır. Aynı zamanda Toury’in ileri sürdüğü süreç öncesi çeviri normları, çeviri süreci normları gibi incelemelere de yer verilmiştir. Kaynak metnin erek metne aktarılmasında çevirmenin uyguladığı yöntemleri etkili yöntemleri, dilbilgisi, sözdizimi ve biçemini incelemek hedeflenmiştir. Bundan dolayı kaynak metinden seçilen ifadeler ve onların Türkçe çevirisi karşılıklı tahlil edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, Canaşia’ya ait çeviri eserde kaynak metne yakın ve uygun çeviri tercihlerinde bulunulduğu ve yazıldığı dönemin tarihsel ve kültürel bağlamının da etkisiyle açımlama ve açıklama stratejisine başvurulduğu, çeviri tercihlerinde yer yer farklılıkların yer aldığı bilgisine ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Baker, M. (2011). In other words: A course book on translation. London: Routledge.
  2. Derviş, S. (1967). ფოსფორიანი ჯევრიე Fosforlu Cevriye. (Çev. N. Canaşia). Tiflis: Sabçota Sakartvelo. (Orijinal tarihi 1944).
  3. Derviş, S. (2000). Fosforlu Cevriye. İstanbul: Doğan Kitap.
  4. Gaçeçiladze G. (1966). Edebi çeviri teorisine giriş მხატვრული თარგმანის თეორიის შესავალი. Tiflis: Ganetleba.
  5. Genç, A. &Yalçın, P. (2012). Jean Cocteau’nun “Dehşet Çocuklar” isimli eserinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından İncelenmesi. International Journal of Language Academy (IJLA), 9(3), 295-309.
  6. Hermans, H.J.M. (1996). Voicing the self: From information processing to dialogical interchange. Psychological Bulletin, 119, 31-50.
  7. Kıran (Eziler), A. (1992). Les Problèmes sémantiques de la traduction. Frankofoni Ortak kitap no:4, 203–214.
  8. Kurultay, T. (1995) “Çevirmen, Çevireceği Metni Nasıl Okursa Okumuş Olur? Ya Da Çeviri Sürecinde Bir Ön Aşama Olarak Çeviri Amaçlı Metin Çözümlemesi Var Mıdır?”, Çeviribilim I, haz. Işın Bengi Öner, Tömer.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kafkas Dilleri, Edebiyatları ve Kültürleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gül Mükerrem Öztürk * Bu kişi benim
0000-0003-1875-4954
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

12 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

20 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: Ö12

Kaynak Göster

APA
Öztürk, G. M. (2023). Suat Derviş’in “Fosforlu Cevriye” adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö12, 657-667. https://doi.org/10.29000/rumelide.1330551
AMA
1.Öztürk GM. Suat Derviş’in “Fosforlu Cevriye” adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi. RumeliDE. 2023;(Ö12):657-667. doi:10.29000/rumelide.1330551
Chicago
Öztürk, Gül Mükerrem. 2023. “Suat Derviş’in ‘Fosforlu Cevriye’ adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sy Ö12: 657-67. https://doi.org/10.29000/rumelide.1330551.
EndNote
Öztürk GM (01 Temmuz 2023) Suat Derviş’in “Fosforlu Cevriye” adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Ö12 657–667.
IEEE
[1]G. M. Öztürk, “Suat Derviş’in ‘Fosforlu Cevriye’ adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi”, RumeliDE, sy Ö12, ss. 657–667, Tem. 2023, doi: 10.29000/rumelide.1330551.
ISNAD
Öztürk, Gül Mükerrem. “Suat Derviş’in ‘Fosforlu Cevriye’ adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. Ö12 (01 Temmuz 2023): 657-667. https://doi.org/10.29000/rumelide.1330551.
JAMA
1.Öztürk GM. Suat Derviş’in “Fosforlu Cevriye” adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi. RumeliDE. 2023;:657–667.
MLA
Öztürk, Gül Mükerrem. “Suat Derviş’in ‘Fosforlu Cevriye’ adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sy Ö12, Temmuz 2023, ss. 657-6, doi:10.29000/rumelide.1330551.
Vancouver
1.Gül Mükerrem Öztürk. Suat Derviş’in “Fosforlu Cevriye” adlı eserinin Gürcüce çevirisinin erek odaklı çeviri kuramı ışığında çeviri stratejileri ve işlemleri açısından incelenmesi. RumeliDE. 01 Temmuz 2023;(Ö12):657-6. doi:10.29000/rumelide.1330551

Cited By