Araştırma Makalesi

Doğmuş Kızıma Mektup ve Uzun Bir Mektup eserlerinin kadın edebiyatı ekseninde karşılaştırmalı incelemesi

Sayı: 36 21 Ekim 2023
  • Fulya Çelik Özkan *
PDF İndir

Doğmuş Kızıma Mektup ve Uzun Bir Mektup eserlerinin kadın edebiyatı ekseninde karşılaştırmalı incelemesi

Öz

Yüzyıllardır insanlığın bir haberleşme aracı olarak kullandığı mektup, günümüz dünyasında çok daha hızlı iletişim kanallarının bulunması sebebiyle doğal olarak eskisi kadar tercih edilmemektedir. Öte yandan mektup, bir edebî tür olarak gücünü hâlen korumaktadır. Sağladığı mahremiyet ve samimiyet sayesinde edindiği bu güç, bilhassa kadın yazarlar tarafından toplum içinde rahatlıkla ifade edemedikleri duygu ve düşüncelerini paylaşmak için önemlidir. Kendine has yazım özellikleri, okuyucuyla doğrudan bağ kurabilmesi ve kaleme alanın dertleşme mecrası olarak mektup, edebiyat dünyasında çok uzun zamandır, özellikle kadın yazarlar için ilgi çekici ve değerli bir yerdedir. Dolayısıyla farklı ülkelerden kadın yazarlar mektup türünde çok sayıda edebî eser vermiştir. Bu çalışmada iki kadın yazarın, Feride Çiçekoğlu’nun Doğmuş Kızıma Mektup’u ile Mariama Bâ’nın Uzun Bir Mektup’u ele alınmış ve bu mektupların yazılış nedenleri, bireysel ve toplumsal anlamda değindikleri sorunlar, başta feminist edebiyat eleştirisi olmak üzere karşılaştırmalı yaklaşımın gerektirdiği diğer yöntemlerden (sosyolojik eleştiri ve söylem çözümlemesi) de faydalanarak incelenmiştir. Farklı coğrafyaların kadın sorunlarını, korku ve kaygılarını yansıtan mektupların benzeştiği noktalar kadar ayrıştığı noktalar da söz konusu olmakla birlikte geçmişten günümüze ataerkin kadınlar üzerinde kurmaya çalıştığı hâkimiyetin doğurduğu iç dökme ve dertleşme ihtiyacı, bu eserlerin ortak zeminini oluşturmaktadır. Bu çalışma, eserlerin buluştuğu ortak zeminden yola çıkarak özellikle mektupların yazılma nedenlerini, toplumsal ve ailevi sorunların kâğıda yansımalarını, düne, bugüne ve yarına dair kadın kaygılarını yorumlamayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ajayi, O. (1997). Negritude, feminism, and the quest for identity: Re-reading Mariama Bâ’s “So Long a Letter.” Women’s Studies Quarterly, 25(3/4), 35–52.
  2. Aşçı, Y. (2020). Letter tradition and epistolary novel in American literature. Journal of International Social Research, 13(74), 5-12.
  3. Atasü, E. (2009). Bilinçle beden arasındaki uzaklık. İstanbul: Everest Yayınları.
  4. Azodo, A. U. (1997). Issues in African feminism: A syllabus. Women’s Studies Quarterly, 25(3/4), 201–207.
  5. Bâ, M. (2016). Uzun bir mektup. Çev. Nagihan Haliloğlu. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
  6. Berktay F. (2014). Tektanrılı dinler karşısında kadın. İstanbul: Metis Yayınları.
  7. Campbell, E. (1995). Re-visions, re-flections, re-creations: Epistolarity in novels by contemporary women. Twentieth Century Literature, 41(3), 332–348.
  8. Cook, E. (1996). Epistolary bodies: Gender and genre in the eighteenth-century republic of letters. Stanford: Stanford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu, Osmanlı, Türkiye Türkçesi)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fulya Çelik Özkan * Bu kişi benim
0000-0003-2328-5427
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Ekim 2023

Gönderilme Tarihi

2 Ağustos 2023

Kabul Tarihi

20 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 36

Kaynak Göster

APA
Çelik Özkan, F. (2023). Doğmuş Kızıma Mektup ve Uzun Bir Mektup eserlerinin kadın edebiyatı ekseninde karşılaştırmalı incelemesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 36, 521-532. https://doi.org/10.29000/rumelide.1369096