Türkiye'de evlilik ve evlenme kültürü: geleneksel normlara halkbilim perspektifinden bir bakış
Öz
İnsan hayatının üç önemli geçiş dönemi olduğu kabul edilir. Türk kültüründe evlenme, kız isteme ile başlayan, gerdek sonrası uygulamalarla tamamlanan ve başlangıcından bitişine kadar birçok uygulama, inanç ve pratikler açısından zengin bir gelenektir. Toplumsal bir işleve de sahip olan evlenme törenleri etrafında her yaştan bireylerin bir araya getirilmesi suretiyle aralarındaki bağların kuvvetlenmesi, sağlam aile ve toplum yapısının oluşması, birlik ve beraberlik ruhunun kuvvetlenmesi gibi ortak değerler, inançlar, ritler, gelenekler, eğlenceler, müzikler, vb. unsurlarla geçmiş ve bugün arasında bağ oluşturulmaktadır. Kültürel ve folklorik değerler açısından renkli ve zengin örnekler taşıyan, bazı ritüellerin kökleri İslam öncesi Şamanist unsurlara kadar uzanan kimi düğün gelenekleri, günümüzde değişen coğrafya ve inanç sistemine göre farklı ilişkiler, yeni anlamlar üstlenerek varlığını sürdürmektedir. Tarih boyunca Türklerin farklı coğrafyalarda bulunmaları, çeşitli dinî inançları benimsemeleri, onların aile kurumuna karşı sahip olduğu değerleri, duygu ve düşünceleri temel bağlamda değiştirememiştir. Sanayileşme, hızlı şehirleşme ve akabinde sosyal ve kültürel ihtiyaçlar dikkate alınmadan ortaya çıkan kentleşme neticesinde pek çok düğün âdetinin sınırlı sürelere ve salonlara sığdırılmasına sebep olurken zengin ve renkli düğün geleneklerinin de azaldığı gözlemlenmektedir. Anadolu Türk düğünlerinde değişim ve dönüşümlerin olmasına rağmen çağdaş ve geleneksel özellikler birlikte muhafaza edilmeye devam etmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma metotlarından doküman analizi kullanılarak betimsel bir değerlendirme yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akıntürk, T., & Ateş Karaman, D. (2011). Türk Medeni Hukuku Aile Hukuku (Cilt 2.). İstanbul: Beta Yayınları.
- Alpyıldız, E. (2020). Evlenme Geleneğine Müzik Davranışları Açısından Bakış: Gelin Ağlatma-Alma-İndirme Havaları Örneği. KSBD, 12(22), s. 267-277.
- Altun, I. (2004). Kandıra Türkmenlerinde Doğum, Evlenme ve Ölüm. Kocaeli: Yayıncı Yayınları.
- Artun, E. (2011). Türk Halkbilimi. Adana: Karahan Kitabevi.
- Atalay, B. (2103). Divanü Lügâti't-Türk Tercümesi (Cilt I-II-III). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Ataman, S. (1992). Eski Türk Düğünleri ve Evlenme Rit'leri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Atnur, G. (2015). Kız İsteme. Aile Yazıları/8, (Ed. S. Sakaoğlu, M. Aça, & P. Ergun). s. 21-33. Ankara: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Yayınları.
- Boratav, P. N. (1984). 100 Soruda Türk Folkloru. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türk Halk Bilimi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Atila Kartal
*
0000-0002-4706-9940
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Ekim 2023
Gönderilme Tarihi
27 Ağustos 2023
Kabul Tarihi
20 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Sayı: 36
APA
Kartal, A. (2023). Türkiye’de evlilik ve evlenme kültürü: geleneksel normlara halkbilim perspektifinden bir bakış. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 36, 730-753. https://doi.org/10.29000/rumelide.1372403
Cited By
Evlilikte Hayal Kırıklığı Ölçeğinin (EHÖ) Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması
Aile Psikolojik Danışmanlığı Dergisi
https://doi.org/10.58434/apdad.16433024857 Sayılı İş Kanunu Ek Madde 2’ye Göre Mazeret İzni Hakkı
Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1660904TÜRK KÜLTÜRÜNÜN GELİŞİMİNDE GELENEKSEL ÖZBEK MILLÎ TÖRENLERİNİN YERİ
Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi
https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1617756YALOVA İLİ TERMAL İLÇESİNE BAĞLI AKKÖY’DE EVLİLİK ÂDETLERİ
Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.21550/sosbilder.1623006