Eve Açılan Kapı: Türk sinemasında kapı temsili
Öz
Mekân denilince akla gelen ilk yer olan“ev” bir hafıza alanı olarak her odasına anlar ve anıların yerleştirildiği yerdir. Ev, hem mekânsal hem de sosyal olarak ait olma duygusunu hissettiğimiz köklerimizle bağlantı kurabildiğimiz ve dünyadaki konumumuz ne olursa olsun geri dönmeyi özlediğimiz yerdir. Dış dünyaya karşı iç dünyamızı temsil eden ev, kapı gibi bir boşluk üzerinden dışa açılır. Evin kapısını anahtarla açıp içeriye adım attığımızda, hafıza ve aidiyet duygusuyla dolu bir mekânda buluruz kendimizi. Kapıyı kapattığımızda, dış dünya ve her şey geride kalır. Kapının dışı güvensiz ve ürkütücü olabilir, ancak içerisi güvenli bir sığınaktır. Kapıyı anahtarla kilitlediğimizde, kendimizi daha da güvende hissederiz. Kapının sağlam olması, içerdeki güvenliği simgeler. Dünyaya bakış ve dünyadaki konumlanışı şekillendiren ev simgesel bir evren olarak alındığında, evin uzantısı olarak yurt, memleket, ülke, vatan gibi kavramlar karşımıza çıkmaktadır. Göç olgusuyla beraber evini yitiren birisi, dolayısıyla vatanını da yitirir. Yerinden edilen toplumlar, kimliklerini koruyamama, yeni yerlerde aidiyet duygusu geliştirememe gibi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Araştırma nitel bir tasarımla hazırlanmış olup öncelikle göç, kimlik ve aidiyet üzerine odaklanmış ve çalışmanın amacına yönelik kapının insan hayatındaki önemi irdelenerek insanın geçmişiyle ve yaşamla kurduğu ilişki kapı bağlamında incelenmiştir. Son olarak, sinematografik özellikler dâhilinde Kapı (Nihat Durak, 2019) filminde anlatı üzerinden kapının temsilinde anlatımın nasıl inşa edildiği analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akdağlı, S. ve Pelikoğlu, F. (2018). Plastik Sanatlarda Kapı İmgesi, İnönü Üniversitesi Kültür ve Sanat Dergisi, 4 (2) , 75-85. DOI: 10.22252/ijca.530666.
- Aslan-Karakul, S. (2014). Kapının Dili: Göstergebilimsel Bir Yaklaşım. Journal of International Social Research . 2014, Vol. 7 Issue 35, p7-14. 8p.
- Bachelard, G. (1996). Mekânın Poetikası (çev: Aykut Derman). İstanbul: Kesit Yayıncılık.
- Çam, A. (2016). Sinemasal Mekânlar ve Sinemasal Mekânların Çözümlenmesi, Sinecine, 7/2, 7–37.
- Çakmak, F. (2018). Zorunlu Göç Sürecinde Mekânın Kaybı ve Evin Yitimiyle Başlayan Yersiz Yurtsuzluğun Ürettiği Bir Travma Olarak “Kimliğin Anonimleşmesi”. Turkish Studies, 18(13), 349-364.
- Durak, N. (Yönetmen). (2019). Kapı [Film]. Türkiye: TAFF, Durak Film.
- Ercanlı, Ç. (2019). Mimarlıkta sınırları kaldırmak: göç, mekân ve aidiyet ilişkisini yeni(den) düşünmek. Global Transformation and Differentiations International Migration, Urbanization and Belonging, April, 25-27, 2019 congress book, Antalya. 195-198. (Tam Metin Bildiri/Sözlü Sunum). ISBN: 978-605-6935-90-9.
- Girgin, Figen. Sanatta Göç Teması, International Journal of Social and Humanities Sciences IJSHS, 2017; 1 (1): 54-75, 2017.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sinema (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
23 Ekim 2023
Gönderilme Tarihi
30 Ağustos 2023
Kabul Tarihi
23 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Sayı: Ö13