Albert Camus ’nün Yabancı İsimli Romanındaki Kültürel Unsurların Türkçe ve Arapça Çevirilerinin Erek Odaklı Çeviri Kuramı Doğrultusunda İncelenmesi
Öz
Albert Camus’nün Yabancı (L’Étranger) adlı romanı Batı edebiyatında varoluşçuluk felsefesini ele alan yapıtların başında yer almaktadır. 1942 yılında kaleme alınan bu eser yıllarca birçok çevirmen tarafından farklı dillere çevrilmiştir. Çalışmada romanın özgün metninde (Fransızca) bulunan kültürel unsurların Türkçe ve Arapça çevirilerindeki karşılıklarını incelemek amaçlanmıştır. Fransızcadan Türkçeye Samih Tiryakioğlu, Vedat Günyol, Ayça Sezen ve Fransızcadan Arapçaya Süheyl Eyyüb, Muhammed Ait Hanna tarafından yapılan çeviriler arasında bulunan farklılıklar belirlenerek kaynak metin ile karşılaştırma yapılmıştır. Bu karşılaştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Yabancı isimli romanda ele alınan kültürel unsurlar çeviribilim alanında yapılan araştırmalar neticesinde belirlenmiş, araştırmacı tarafından sınıflandırılmıştır. Yabancı isimli eserin beş çevirisi (Fransızcadan Türkçeye üç ve Fransızcadan Arapçaya iki olmak üzere) ayrı ayrı çeviri stratejileri ışığında analiz edilip çevirilerin her biri Gideon Toury’nin Erek Odaklı Çeviri Kuramı bünyesinde dile getirdiği Yeterlilik ve Kabul Edilebilirlik ekseninde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Türkçe metin çevirmenleri erek okura kendi kültürel değerleri ışığında hitap etmeyi tercih ederken, Arapça metin çevirmenleri ise erek dilin esnek kullanımından yararlanarak kaynak metni erek dile eşdeğer bir şekilde çevirmeyi tercih etmişlerdir. Hem Türkçe hem Arapça metin çevirmenlerinin Toury'nin kabul edilebilirlik ekseni doğrultusunda çeviri anlayışı benimsedikleri sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdülhamid, M. (1978). El-Cahez’ın Çeviri Kuramı. El-Mavared Dergisi. 7(4), 42-50.
- Almaany, Arapça sözlük, https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/ Web sayfasından erişilmiştir.
- Ayan, D. (2011). “Ög”den “Anne”ye: Türkçe Söz Varlığı Anne. Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 12(7), 22-28.
- Aydın, Y. (2019). Albert Camus’nün yabancı adlı eserinin çevirilerine eleştirel bakış. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Brockelmann, K. (1898). Arap Edebiyat Tarihi (Çev: Abdülhelim A.N.). Kahire: Daar Elmaaref.
- Camus, A. (1942), L ‘Étranger, Paris: Gallimard, https://archive.org/details/albertcamus-letranger-1942_20190820/mode/2up, Web sayfasından erişilmiştir.
- Camus, A. (1942). Yabancı (S. Tiryakioğlu, Çev.). İstanbul: Can Yayınları. https://ipfs-library.net/ipns/k51qzi5uqu5dilpz7m5l1k9sq15alyfmh27f352l3nz99j2e7urb77adivvumd/albert-camus-yabanci.pdf Web sayfasından erişilmiştir. 2023.
- Camus, A. (1942). Yabancı (V. Günyol, Çev.). İstanbul: Can yayınevi. https://dokumen.tips/documents/albert-camus-yabanci-5793146a52b69.html, Web adresinden erişilmiştir
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çeviri ve Yorum Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
21 Mart 2024
Gönderilme Tarihi
16 Ocak 2024
Kabul Tarihi
20 Mart 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Sayı: Ö14
APA
Genç, A., & Abdullah, T. (2024). Albert Camus ’nün Yabancı İsimli Romanındaki Kültürel Unsurların Türkçe ve Arapça Çevirilerinin Erek Odaklı Çeviri Kuramı Doğrultusunda İncelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö14, 1370-1392. https://doi.org/10.29000/rumelide.1454527