Kamil serisinin Türkçeden Arapçaya yapılan çevirilerinin çocuk edebiyatı bağlamında biçim, içerik ve çeviri yönünden incelenmesi
Öz
Çeviri farklı coğrafyalardaki insanların birbirlerini tanımasına, hiç görmediği kişilerin veya toplumların kültürlerini anlamasına yardımcı olan en önemli faktörlerden biridir. Çocuk edebiyatı da bu bağlamda yaşı küçük bireyler için vazgeçilmez bir araçtır. Küçük bireyler evlerinde, okullarında okudukları çeviri kitaplar sayesinde ötekini anlama, başka kültürleri tanıma fırsatı bulabilmektedir. Bu çalışmada Şebnem Güler Karaca'nın, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2005 yılında “Türk Kültür, Sanat ve Edebiyat Eserlerinin Dışa Açılımını Destekleme Projesi” ismiyle başlatılan ve kısaca TEDA olarak adlandırılan proje kapsamında Türkçeden Arapçaya çevrilen beş kitaplık Kamil serisi biçim, içerik ve çeviri yönlerinden incelenmiştir. Kitapların çevirisi Muhtab Muhammed tarafından 2017 yılında yapılmıştır. Kitapların orijinal ismi Kamil'ken hedef metinde Halid olarak hayat bulmuştur. Her iki dile ait seri biçimsel özellikler bakımından incelendiğinde eserlerin ebat, sayfa sayısı, kağıt kalitesi, mizanpaj, renklendirme ve içerik düzenlemesi olarak aynı olduğu görülmüştür. Ayrıca kaynak metnin konusu, karakterlerin özellikleri, tema, içerik de hedef metinde büyük derecede korunmuştur. Çeviri bağlamında ise çevirmenin özellikle deyimler ve atasözleri, kalıp ifadeler, ikilemelerin çevirisinde birtakım sıkıntılar yaşadığı; bazı şiir, şarkılarda içeriği çevirirken melodi ve ritimden uzaklaştığı, sıkça eksiltmelere başvurduğu ve bunun da yazarın üslubunu hedef metinde zayıflattığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca çevirmenin kaynak metinde bulunan Türkiye'deki birçok yer ismini çıkararak ideolojik bir tutum izlediği kanısına varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktaş, Ş. (2009). “Edebî metin ve özellikleri”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 15(39), 187-200.
- Atayman, V. ve Dilidüzgün, S. ve Kurultay, T. (1993). Yabancı Çocuk Kitaplarına Açılan Bir Pencere. İstanbul: Alman Kültür Merkezi.
- Aytekin, H. (2016). Çocuk Ve Gençlik Edebiyatı. Ankara: Anı.
- Bakkalbaşı, İ. (2009). Johanna Spyri’nin “Heidi” adlı eserinden yola çıkarak yayınevlerinin çeviri çocuk edebiyatı üzerindeki etkisinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
- Barut, E. & Odacıoğlu, M. C. (2019). “Çocuk Edebiyatı Çeviri Eserlerinde Kültürel Aktarım İncelemesi: Oliver Twist Örneği”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(62), 66-70.
- Baş, B. & Biros, Y. (2019). “Çeviri Çocuk Edebiyatı Eserlerinde Yer Alan Değerler Üzerine Bir Araştırma”, Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1095-1114.
- Bütün Ayhan, A. Çocuk Kitaplarında Bulunması Gereken Biçimsel ve İçeriksel Özellikler. (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=156613, Erişim tarihi: 20.01.2023.)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çeviri ve Yorum Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
21 Mart 2024
Gönderilme Tarihi
16 Şubat 2024
Kabul Tarihi
20 Mart 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Sayı: Ö14
APA
Dağbaşı, G., & Cansız, T. (2024). Kamil serisinin Türkçeden Arapçaya yapılan çevirilerinin çocuk edebiyatı bağlamında biçim, içerik ve çeviri yönünden incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö14, 1350-1369. https://doi.org/10.29000/rumelide.1454531