Hız, ÜreTüketici ve Sonsuz Kaydırma Kavramları Ekseninde Sosyal Medya Kültürü

Öz

Toplumsal deneyimlerin bir ürünü olan kültür, belirli dönemler ve koşullar altında dönüşebilmektedir. Birçok araştırma kitle iletişim araçlarının kültür ve onun dönüşümü üzerindeki etkilerini açık biçimde göstermektedir. Kitle iletişim araçlarının kültür üzerindeki etkileri, kültürün bir endüstri olarak gelişiminden sosyal medya kültürünün oluşumuna değin geniş bir yelpazede tartışılmaktadır. Dünya nüfusunun önemli bir oranı tarafından kullanılan sosyal medya platformlarının toplum üzerindeki etkisini anlamak açısından büyük önem taşıyan bu tartışmalar bir arada değerlendirildiğinde, sosyal medya kültürüne yönelik bütünlüklü bir bakış açısı sunabilme olanağı taşımaktadır. Bu bağlamda araştırmada, sosyal medya kültürünün oluşumunda etkili olan temel bileşenlerden “hız”, “üretüketici” ve “sonsuz kaydırma” kavramları çerçevesinde literatür taraması yapılarak sosyal medya kültürüne ilişkin değerlendirmelerde bulunmak amaçlanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, öncelikle hız olgusunun hayatımızın temel amaçlarından biri haline geldiğini gösteren çok sayıda araştırma, bu olgunun sosyal medya ortamlarının işleyiş biçimi ve içerikleri ile sürekli ön plana çıkarıldığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte tüm kullanıcıların potansiyel bir içerik üreticisi haline geldiği sosyal medya ortamları, sunduğu bu özellikle tüm kullanıcıları bir üretüketici haline getirmiştir. Sosyal medyanın yarattığı kültürün bir diğer bileşimi ise “infinite scrolling” ya da “doomscrolling” olarak ifade edilen sonsuz kaydırma pratiğidir. Bu üç önemli özelliğin sosyal medya kullanıcıları için belirli kültürel dönüşümlere işaret ettiğinden hareketle tüm bu özelliklerin olumlu ve olumsuz olmak üzere çeşitli sonuçlarının olduğu araştırma bulgularından bir diğeridir.

Anahtar Kelimeler

• Hız
• Üretüketici
• Sonsuz Kaydırma
• Sosyal Medya
• Sosyal Medya Kültürü

Social Media Culture in the Axis of Speed, Prosumer and Infinite Scrolling

Abstract

Culture, as a product of social experiences, can transform under certain periods and conditions. Many studies clearly show the effects of mass media on culture and its transformation. The effects of mass media on culture are discussed in a wide range of topics, from the development of culture as an industry to the formation of social media culture. When these discussions, which are of great importance in terms of understanding the impact of social media platforms used by a significant proportion of the world's population on society, are evaluated together, it is possible to offer a holistic perspective on social media culture. In this context, the study aims to make evaluations on social media culture by reviewing the literature within the framework of the concepts of "speed", "prosumer" and "infinite scrolling", which are among the main components that are effective in the formation of social media culture. According to the findings of the study, first of all, a large number of studies showing that the phenomenon of speed has become one of the main purposes of our lives reveals that this phenomenon is constantly brought to the forefront with the way social media environments function and their content. In addition, social media environments, where all users become potential content producers, have turned all users into producers and consumers with this feature. Another combination of the culture created by social media is the practice of infinite scrolling, which is expressed as "infinite scrolling" or "doomscrolling". Since these three important features point to certain cultural transformations for social media users, another finding of the research is that all these features have various positive and negative consequences.

Keywords

• Speed
• Prosumer
• Infinite Scrolling
• Social Media
• Social Media Culture

Kaynakça

1. Adorno, T. W., & Horkheimer, M. (2007). Kültür Endüstrisi. İletişim Yayınları.
2. Akram, W., & Kumar, R. (2017). A study on positive and negative effects of social media on society. International Journal of Computer Sciences and Engineering, 5(10), 351-354.
3. Al, E. (2022). İletişim Araçlarında Hızlanma Olgusu: Telgraf ve Twitter’ın Dromolojik Çözümlemesi. İnsan ve Toplum, 12(3), 193-219.
4. Alsaif, H. F., & Aldossari, H. D. (2023). Review of Stance Detection For Rumor Verification İn Social Media. Engineering Applications of Artificial Intelligence, 119, 105801. https://doi.org/10.1016/j.engappai.2022.105801
5. Anand, A., Patel, R., & Rajeswari, D. (2022). A Comprehensive Synchronization by Deriving Fluent Pipeline and Web Scraping through Social Media for Emergency Services. 2022 International conference on advances in computing, communication and applied informatics (ACCAI), 1-8.
6. Apriyanto, S., & Nurhayaty, A. (2019). Born in social media culture: personality features ımpact ın communication context. Icollit, 167–175.
7. Bargh, J. A., McKenna, K. Y. A., & Fitzsimons, G. M. (2002). Can You See the Real Me? Activation and Expression of the “True Self” on the Internet. Journal of Social Issues, 58(1), 33-48. https://doi.org/10.1111/1540-4560.00247
8. Bargh, J. A., Mckenna, K. Y., & Fitzsimons, G. M. (2002). Can you see the real me? activation and expression of the “true self” on the ınternet. Journal of Social İssues, 58(1), 33-48. https://doi.org/10.1111/1540-4560.00247

9. Baudrillard, J. (2010). Simülakrlar ve Simülasyon. Doğu-Batı Yayınları.
10. Bayraktar, R. (2022). İzleyiciye yönelik anlam arayışı: pasif izleyici, aktif izleyici ikileminden kullanıcıya, üretüketiciye. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(3), 335-341.
11. Beer, D. (2019). The Quirks of Digital Culture. Emerald Publishing Limited.
12. Belkofer, C. M. & McNutt, J. V. (2011). Sanat terapistleri için sosyal medya kültürünü ve bunun etik zorluklarını anlamak. Sanat Terapisi, 28(4), 159-164.
13. Bircan, U. (2015). Roland barthes ve göstergebilim. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 13(26), 17-41.
14. Bollmer, G.D. (2018). Theorizing Digital Cultures. Thousand Oaks, CA: SAGE.
15. Brennen, J. S. & Kreiss, D. (2016). Digitalization. The International Encyclopedia of Communication. Theory and Philosophy, 1-11. https://doi.org/10.1002/9781118766804.wbiect111
16. Bruijn, D. D., Mul, S. D., & Oostendorp, H. V. (1992). The influence of screen size and text layout on the study of text. Behaviour & İnformation Technology, 11(2), 71-78. https://doi.org/10.1080/01449299208924322
17. Bruns, A. (2015). Making sense of society through social media. Social Media+ Society, 1(1), 2056305115578679. https://doi.org/10.1177/20563051155786
18. Buchanan, N. T., Perez, M., Prinstein, M. J., & Thurston, I. B. (2021). Upending racism in psychological science: Strategies to change how science is conducted, reported, reviewed, and disseminated. American Psychologist, 76(7), 1097.
19. Castells, M. (2016). İletişim Gücü (Çev. E. Kılıç), İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
20. Cengiz, G. (2021). Siber suçlar, sosyal medya ve siber etik. İletişim Çalışmaları Dergisi, 7(3), 407-424. DOI: 10.17932/IAU.ICD.2015.006/icd_v07i3001
21. Cevher, R., & Yaşa, H. (2022). Dijital Medya, Web, Blockchain ve Gazetecilik. F. Ayaz ve B. Taşdelen (Ed.), Bir Yaşam Alanı Olarak Dijital Medya: Kuramlar, Uygulamalar, Tartışmalar içinde (ss. 9-39). Eğitim Yayınevi.
22. Chew, S. T. (2022). Social Media Culture Influences on Malaysian Digital News Reporting. Doctoral Dissertation. Malaysia: Tunku Abdul Rahman University College.
23. Citron, D. K. & Chesney, R. (2019). Deepfakes and the New Disinformation War. https://alinstitute.org/images/Library/DeepfakesAndDisinformationWar.pdf, [Erişim tarihi: 15.08.2023].
24. Creeber, G., & Martin, R. (2008). Digital Culture: Understanding New Media: Understanding New Media. UK: Mcgraw-Hill Education.
25. Çaycı, A. E. (2019). Sosyal medya’da dijital yemek kültürü. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 5(1), 120-136.
26. Çetin, B. N. (2019). Üretüketim olgusu bağlamında örtülü emek olarak dijital üretüketici emeği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 77, 349-382. https://doi.org/10.26650/jspc.2019.77.0099
27. Çobanoğlu, Y. (2019). Değişen kamusallığın yeni “siyaset yapma” mekânı olarak sosyal medya–(Politik kimlikler ile kamusal haklar ilişkisi bağlamında twitter örneği). OPUS International Journal of Society Researches, 10(17), 696-737.
28. Dağtaş, E., & Yoldaş, C. (2020). Üretüketici Emeğin Metalaşması: Twitter Örneğinde Eleştirel Ekonomi Politik Bir Çözümleme. İnsan ve İnsan, 7(26), 65-92.
29. Dhiman, D. B. (2023). Key ıssues and new challenges in new media technology in 2023: a critical review. Journal of Media & Management, 5(1), 1-4.
30. Erarslan, L. (2016). Sosyal Medyayı Anlamak (Bir Sosyal Medya Rehberi). İstanbul: Nobel Yaşam.
31. Ergül, G., & Yıldız, S. (2021). Sosyal medyada sosyal annelik: ınstagram anneliği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 611-627.
32. Ferraz, D., Rabel, E. J., Franzoni, A., & Del Rio Carral, M. (2022). Young women’s experiences of health and well-being in a postfeminist social media culture: The MeStories study protocol. International Journal of Qualitative Methods, 21.
33. Fuchs, C. (2010). Labor in Informational Capitalism and on the Internet. The Information Society, 26(3): 179-196.
34. Fuchs, C. (2015). Dijital emek ve Karl Marx. (T.E. Kalaycı ve S. Oğuz, Çev.) Ankara: NotaBene Yayınları.
35. Fuchs, C. (2016). Sosyal Medya Eleştirel Bir Giriş (Çev: İlker Kalaycı & Diyar Saraçoğlu). Notebene Yayınları.
36. Garcia-Navarro, L. (2020). Your “doomscrolling” breeds anxiety. National Public Radio. https://www.npr.org/2020/07/19/892728595/your-doomscrolling-breeds-anxiety-here-s-how-to-stop-the-cycle [Erişim tarihi: 15.10.2023].
37. Gezgin, S. (2018). Dijital Çağda İletişim. Eğitim Yayınevi.
38. Gobble, M. M. (2018). Digitalization, digitization and innovation. Researchtechnology Management, 61(4), 56-59. https://doi.org/10.1080/08956308.2018.1471280
39. Guan, L., Liang, H., & Zhu, J. J. (2022). Predicting Reposting Latency of News Content İn Social Media: A Focus On İssue Attention, Temporal Usage Pattern and İnformation Redundancy. Computers İn Human Behavior, 127, 107080.
40. Gupta, A., Lamba, H., Kumaraguru, P. & Joshi, A. (2013, May). Faking Sandy: Characterizing and İdentifying Fake İmages On Twitter During Hurricane Sandy. Proceedings of the 22nd international conference on World Wide Web, 729-736.
41. Güngör, N. (2016). İletişim: Kuramlar ve Yaklaşımlar. Siyasal Kitabevi.
42. Hall, S. (1973). Encoding and Decoding İn The Television Discourse. Centre for Contemporary Cultural Studies, University of Birmingham. Stenciled Occasional Papers, Media Series.
43. İspir, B. (2013). Yeni İletişim Teknolojilerinin Gelişimi. M. C. Öztürk (Ed.), Dijital İletişim ve Yeni Medya içinde (ss. 2-25). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Web-Ofset.
44. Jenkins, H., & Deuze, M. (2008). Convergence culture. Convergence, 14(1), 5-12.
45. Jenkins, H., Thorburn, D., & Seawell, B. (2004). Democracy and new media. Mit Press.
46. Jensen Schau, H., & Gilly, M. C. (2003). We are what we post? self-presentation in personal web space. Journal of Consumer Research, 30(3), 385-404. https://doi.org/10.1086/378616
47. Jevkins, H. (2008). Convergence Culture. New York University Press
48. Jones, S. & Kucker, S. (2018). Bilgisayarlar, İnternet ve Sana Kültürler. James Lull (Ed.). İletişim Çağında Kültür içinde (ss. 357-380). Hece Yayınevi.
49. Juntti-Henriksson, A. K. (2013). Experiences of Facebook among media students in northern Sweden: living in a social media culture. In Conference on Popular Culture and World Politics: 13/09/2013-14/09/2013. 1-7.
50. Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! the challenges and opportunities of social media. Business Horizons, 53(1), 59-68.
51. Karlsson, J. & Larsson, M. (2016). Adapting infinite-scroll with the user experience in mind. https://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:972535/FULLTEXT01.pdf, [Erişim tarihi: 18.08.2023].
52. Kaya, M. (2020). Ortaöğretim Öğrencilerinin Dijital Vatandaşlık ve Dijital Okuryazarlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi]. Mersin Üniversitesi.
53. Koç, N. E. (2020). Sosyal medya, katılımcı kültür ve kitle çevirisi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö8), 905-927.
54. Kucur, B., A. (2018). Transmedya Hikâye Anlatcılığı: Angry Birds Evreni Örneği. Arı Sanat Yayınları.
55. Kumar, S., & Shah, N. (2018). False İnformation On Web and Social Media: A Survey. Arxiv Preprint Arxiv:1804.08559.
56. Kurubacak, G. (2016). Yeni İletişim Teknolojilerinde Yeni Özellikler. Volkan Yüzer ve Mehmet Emin Mutlu (Ed.), Yeni İletişim Teknolojileri içinde (ss. 2- 21). Eskişehir Anadolu Üniversitesi Yayını.
57. Laughey, D., & Toprak, A. (2010). Medya çalışmaları: Teoriler ve yaklaşımlar. Kalkedon.
58. Lee, A. M. (2015). Social media and speed-driven journalism: expectations and practices. International Journal On Media Management, 17(4), 217-239.
59. Lee, S. D. (2001). Digital Imaging: A Practical Handbook. London: Neal Schuman Pub.
60. Lovink, G. W. (2012). What is the social in social media? E-flux Journal, 2012(40). https://research.hva.nl/en/publications/what-is-the-social-in-social-media [Erişim tarihi: 15.10.2023].
61. Lupinacci, L. (2021). ‘Absentmindedly scrolling through nothing’: liveness and compulsory continuous connectedness in social media. Media, Culture & Society, 43(2), 273-290. https://doi.org/10.1177/0163443720939454
62. Mackay, D. (2023). Infinite Scrolling, Dissociation, and Boredom Spiraling as the Drivers of Habitual Social Media Use. Doctoral dissertation. USA: Southern Connecticut State University.
63. Marbun, D. S., Juliandi, A., & Effendi, S. (2020). The effect of social media culture and knowledge transfer on performance. Budapest International Research and Critics Institute-Journal (BIRCI-Journal), 3(3), 2513-2520.
64. Matusiak, K. K., & Johnston, T. K. (2012). Digitization as a preservation strategy: Saving and sharing the American Geographical Society Library’s historic nitrate negative images”. Luciana Duranti ve Elizabeth Shaffer (Ed.). The Memory of the World in the Digital Age: Digitization and Preservation: An International Conference on Permanent Access to Digital Documentary Heritage conference proceedings, 1173-1188.
65. Mcafee A., & Brynjolfsson, E. (2012). Big data: the management revolution. Harvard Business Review, 90(10), 60-68.
66. Miller, D. & Horst, H. A. (2020). The Digital and The Human: A Prospectus For Digital Anthropology. In Digital anthropology. Heather A. Horst ve Daniel Miller (Ed.). Digital Anthropology içinde (ss. 3-35). USA-UK: Blommsburry Academic Publishing.
67. Moore-Corpier, F. A. (2019). Creativity Paradox in Social Media Culture. (Doctoral dissertation). USA: Regent University.
68. Morah, D. N., & Uzochukwu, C. E. (2019). Nigeria’s social media culture: exploring civic participation of youths in the 2015 presidential election. International Journal of Advance Study and Research Work, 2(1), 1-12. DOI: 10.5281/zenodo.2536136
69. Mutlu, E. (2005). Globalleşme, Popüler Kültür ve Medya. Ankara: Ütopya Yayınevi.
70. Nar, M. Ş. (2014). Yapısalcılık kavramına antropolojik bir yaklaşım: levi-strauss ve yapısalcılık. Antropoloji, (27), 29-46. https://doi.org/10.1501/antro_0000000225
71. Neuman, W. R. (2018). Dijital Fark Gündelik Hayatta Dijitalleşme ve Medya Etkileri Kuramı. İstanbul: The Kitap.
72. Ngo, T., Wischnewski, M., Bernemann, R., Jansen, M., & Krämer, N. (2023). Spot the bot: ınvestigating user's detection cues for social bots and their willingness to verify twitter profiles. Computers İn Human Behavior, 146, 107819.
73. Nguyen, N. (2020). Doomscrolling: Why we just can’t look away. https://www.wsj.com/articles/doomscrolling-whywe-just-cant-look-away-11591522200 [Erişim tarihi: 19.08.2023].
74. Nisa, I. C. (2022). The covıd-19 pandemic, social media culture, and public education. IDEAS: Journal on English Language Teaching and Learning, Linguistics and Literature, 10(1), 43-51. DOI: 10.24256/ideas.v10i1.2369
75. Odii, A. (2018). Social media culture: change and resistance, a tool for change management. A Journal of Theater and Media Studies, 13(2), 318-327.
76. Ortiz-Ospina, E., & Roser, M. (2023). The Rise of Social Media. Our world in data. https://ourworldindata.org/rise-of-social-media?ref=tms, [Erişim tarihi: 19.08.2023].
77. Özdemir, A. (2023). Dijital Dönüşümün Örgütsel Çevikliğe Etkisi. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Karabük Üniversitesi.
78. Özkan, Ö. (2019). Hakikat Sonrası Çağda Medyada Gerçekler: Maya Takvimi Söylentisinin Medyada Sunumu. Selçuk İletişim, 12(1), 64-91. https://doi.org/10.18094/josc.412140
79. Paasonen, S. (2021). Dependent, Distracted, Bored: Affective Formations in Networked Media. Mıt Press.
80. Parviainen, P., Kääriäinen, J., Tihinen, M. & Teppola, S. (2017). Tackling the digitalization challenge: how to benefit from digitalization in practice. International Journal of Information Systems and Project Management, 5(1), 63-77. https://doi.org/10.12821/ijispm050104
81. Pavlik, J. (2000). The impact of technology on journalism. Journalism Studies, 1(2), 229- 237. https://doi.org/10.1080/14616700050028226
82. Pavlik, J. & Mcıntosh, S. (2004). Converging Media: A New İntroduction to Mass Communication. New York: Oxford University Press, Inc.
83. Petrosyan. (2024). Number of internet and social media users worldwide as of January 2024. https://www.statista.com/statistics/617136/digital-population-worldwide/ [Erişim tarihi: 10.01.2024].
84. Piolat, A., Roussey, J. Y., & Thunin, O. (1997). Effects of screen presentation on text reading and revising. International Journal of Human-Computer Studies, 47(4), 565-589. https://doi.org/10.1006/ijhc.1997.0145
85. Righetti, N. (2021). Four Years of Fake News: A Quantitative Analysis of the Scientific Literature. First Monday. https://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/11645/10152, [Erişim tarihi: 21.08.2023].
86. Ritzer, G. (2009). Correcting an historical error. keynote address at the Conference on Prosumption, Frankfurt, Germany, March.
87. Ritzer, G., & Jurgenson, N. (2010). Production, Consumption, Prosumption: The nature of capitalism in the age of the digital ‘prosumer’. Journal of Consumer Culture, 10(1), 13-36. https://doi.org/10.1177/1469540509354673
88. Ritzer, G., & Rey, P. J. (2016). From ‘Solid’Producers and Consumers to ‘Liquid’Prosumers. İçinde Liquid Sociology (ss. 157-176). Routledge.
89. Ritzer, G., Dean, P., & Jurgenson, N. (2012). The Coming of Age of the Prosumer. American Behavioral Scientist, 56(4), 379-398. https://doi.org/10.1177/0002764211429368
90. Şakı Aydın, O. (2007). Alımlama araştırmaları ve kültürel çalışmalar geleneğinin katkısı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 119-131.
91. Satıcı, S., Tekin, E., Deniz, M., & Satıcı, B. (2022). Doomscrolling scale: Its association with personality traits, psychological distress, social media use, and wellbeing. Applied Research in Quality of Life, 18(2), 833-847.
92. Schlosser, A. E. (2020). Self-Disclosure versus self-presentation on social media. Current Opinion İn Psychology, 31, 1-6. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2019.06.025
93. Şen, R. (2021). 'Kurban'dan' Fail'e İzleyici Kimliğinin Değişen Konumu: Gaziantep Örneğinde Kadınların Hint Dizilerini Okuma Biçimleri. Gökhan Gökgöz, Emre Köksalan, B. Oğuz Aydın. (Ed.). İletişim ve Toplumsal Dönüşüm içinde (ss. 85-116). LiteraTürk
94. Şen, R. & Akgül, S. K. (2023). WhatsApp Dayanışma Grupları ve İletişim Uygulamaları: 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri. Afet ve Risk Dergisi, 6(4), 1410-1428.
95. Şener, G., Emre, P. Ö., & Akyıldız, F. (2015). Türkiye’de sosyal medyanın siyasi katılıma etkileri. Folklor/edebiyat, 21(83), 75-98.
96. Shabahang, R., Kim, S., Hosseinkhanzadeh, A. A., Aruguete, M. S., & Kakabaraee, K. (2023). “Give Your Thumb a Break” from Surfing Tragic Posts: Potential Corrosive Consequences of Social Media Users’ Doomscrolling. Media Psychology, 26(4), 460-479. https://doi.org/10.1080/15213269.2022.2157287
97. Shakeri, M., Kingston, R., & Pinto, N. (2015). Towards a Community Support System; Social Media Culture, Games and Planning tools. In Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media. 2015 ICWSM Workshop, 18-22.
98. Sharma, B., Lee, S. S., & Johnson, B. K. (2022). The dark at the end of the tunnel: Doomscrolling on social media newsfeeds. https://assets.pubpub.org/v4fk4vax/21646154347755.pdf [Erişim tarihi: 15.10.2023].
99. Storsul, T. (2014). Deliberation or self-presentation? young people, politics and social media. Nordicom Review, 35(2), 17–28. https://doi.org/10.2478/nor-2014-0012
100. Tang, M. J., & Chan, E. T. (2020). Social media: ınfluences and impacts on culture. In Intelligent Computing: Proceedings of The 2020 Computing Conference, (1), 491-501.
101. Taylor, B. C., Demont-Heinrich, C., Broadfoot, K. J., Dodge, J., & Jian, C. (2002). New media and the circuit of cyber-culture: conceptualizing napster. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 46(4), 607-629. https://doi.org/10.1207/s15506878jobem4604_7
102. Timisi N. (2005). Sanallığın Gerçekliği: İnternetin Kimlik ve Topluluk Alanlarına Girişi. Mutlu Binark ve Barış Kılıçbay (Ed.), İnternet, Toplum, Kültür İçinde (ss. 89-105). Ankara: Epos Yayınları.
103. Toffler, A. (1980). The Third Wave. New York: William Morrow and Company. Inc. Toffler The Third Wave.
104. Tomlinson, J. (2007). The culture of speed: the coming of immediacy. The Culture of Speed, 1-192.
105. Uluç, G., & Yarcı, A. (2017). Sosyal medya kültürü. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 52, 88-102.
106. Van Dijck, J. (2016). Ağ Toplumu. Epsilon Yayınevi.
107. Van Dijck, J., & Poell, T. (2013). Understanding social media logic. Media and Communication, 1(1), 2-14.
108. Vlieghe, J. (2014). Literacy İn A Social Media Culture: An Ethnographic Study Of Literary Communication Pratices. Doctoral Dissertation. Belgium: Ghent University.
109. Weishampel, A., Staicu, A. M., & Rand, W. (2023). Classification of social media users with generalized functional data analysis. Computational Statistics & Data Analysis, 179, 107647. https://doi.org/10.1016/j.csda.2022.107647
110. Yaşa, H. (2022). Çevre(cilik) hareketi olarak sosyal medyada sıfır atık hareketi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (49), 212-230. https://doi.org/10.52642/susbed.1156189
111. Yaşa, H. (2023). Kanaat Önderliği Bağlamında Influencerlar ve İçerikleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
112. Yaşa, H., & Birsen, H. (2024). Do influencers view themselves as opinion leaders? An examination of influencers and social media content [¿Se puede considerar a los influencers líderes de opinión? Un repaso a los influyentes y los contenidos de las redes sociales].Vivat Academia,157, 1-28. http://doi.org/10.15178/va.2024.157.e1545
113. Yoo, E., Rand, W., Eftekhar, M., & Rabinovich, E. (2016). Evaluating information diffusion speed and its determinants in social media networks during humanitarian crises. Journal of Operations Management, 45, 123-133. https://doi.org/10.1016/j.jom.2016.05.007
114. Yücel, H., & Bourse, M. (2017). Kültürel Çalışmaları Anlamak (Çev. H. Yücel.). İletişim Yayınları.