Yabancılara Türkçe öğretimi için söz varlığı listesi örneği: Tomas Terzian’ın Recueil de Mots: Français, Turcs, Grecs et Arméniens adlı eseri

Öz

Türkçe, tarihten günümüze öğrenilmek istenen diller listesinde sürekli olarak yer almıştır. Bunun akademik, siyasi, ekonomik, dini ve askeri sebepleri vardır. Dil öğrenmek için çeşitli malzemeler hazırlanır. Gramer kitapları, sözlükler, rehber kitaplar bunların başında gelir. Ayrıca öğrenilmesi gereken kelime listelerinin yer aldığı kelime seçkileri de bulunur. Dilci, öğretmen, tercüman ve yazar olan Tomas Terzian’ın Recueil de Mots: Français, Turcs, Grecs et Arméniens adlı eseri kelime seçkilerine çok dilli bir örnektir. Eser, 1882’de İstanbul’da Mecmû’a-yı Havâdis Matbaasında basılmıştır. Eserde tematik alanlar insan organları, akrabalık, yiyecek, giyecek, şehir, mobilya ve mutfak, ticaret, endüstri, eğitim, öğretim, zaman, kır ve köy hayatı, hayvan, sıfatlar, fiiller, takılar, zarflar, bağlaçlardır. Kelime hazinesi, bir kişinin veya bir topluluğun söz dağarcığında yer alan kelimeler toplamıdır. Yabancılara bunların kaçının öğretileceği önemli bir sorudur. Bunun kısa cevabı, öğrenicinin ihtiyacını karşılayacak kelimeler listesidir. Bu liste gerekli durumları ve kullanılan nesneleri kapsamalıdır. Terzian’ın oluşturduğu listede tam olarak 1710 kelime yer almaktadır. Bu kelimeler Terzian tarafından temalarına göre tasnif edilmiştir. Yaklaşık iki asır önce Terzian tarafından Türkçe dil öğrencisi için hazırlanan liste, yazı dilinde sıklıkla görülen bazı Arapça-Farsça kelime ve öbekler dışında güncelliğini korumaktadır. Terzian tarafından hazırlanan kelime hazinesi listesi, koyu sözcükler, Osmanlı Türkçesiyle madde başları; bunların yanında yer alan düz sözcükler, Türkiye Türkçesindeki anlamları; köşeli parantez içinde Fransızcaları ve yay ayraç içinde sayfa numaraları şeklinde verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kelime seçkisi,söz varlığı,Tomas H. Terzian,yabancılara Türkçe öğretimi

Example of vocabulary list for teaching Turkish to foreigners: Tomas Terzian’s Recueil de Mots: Français, Turcs, Grecs et Arméniens

Abstract

Turkish has been consistently in the list of languages to be learned since history. It has academic, political, economic, religious and military reasons. Various materials are prepared to learn the language. Grammar books, dictionaries, guide books are the leading ones. There is also a selection of words with word lists to learn. Tomas Terzian, a linguist, teacher, translator and author, is a multilingual example of his selection of words: Recueil de Mots: Français, Turcs, Grecs et Arméniens. The work was published in 1882 in Mecmû’a-yı Havâdis Printing House in Istanbul. The thematic areas in the work are human organs, kinship, food, clothing, city, furniture and kitchen, trade, industry, education, education, time, rural and village life, animals, adjectives, verbs, ornaments, adverbs, conjunctions. Vocabulary is the sum of words in a person's or a community's vocabulary. How many of these are taught to foreigners is an important question. The short answer is a list of words that will meet the needs of the learner. This list should include the required cases and the objects used. Terzian’s list contains exactly 1710 words. These words were classified by Terzian according to their themes. The list, prepared by Terzian for Turkish language students about two centuries ago, is kept up to date with the exception of some Arabic-Persian words and phrases frequently seen in written language. List of vocabulary prepared by Terzian, bold words, headings in Ottoman Turkish; Situated next to them plain words, Turkey meaning in Turkish; are given in square brackets in French and in brackets as page numbers.

Keywords

• Word selection,vocabulary,Tomas H. Terzian,teaching Turkish to foreigners

Kaynakça

1. Barın, E. (2003, Bahar). Yabancılara Türkçenin Öğretiminde Temel Sözvarlığının Önemi. TÜBAR, XIII, 311-317. Besse, J. C. (1829). Abrégé de la grammaire turque : contenant, outre les principes de cette langue, des idiotismes, des discours familiers, et un petit vocabulaire en français, turc et hongrois. Pest: O. Wigand. Korkmaz, Z. (1992). Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: TDK. Letellier, V. (1838 ). Vocabulaire Oriental, Français-Italien, Arabe, Turc et Grec. Paris. Mallouf, N. (1860). Guide en trois langues: Française, Anglaise et Turque. Paris: Maisonneuve. Özbay, M., & Melanlıoğlu, D. (2008, Haziran ). Türkçe Eğitiminde Kelime Hazinesinin Önemi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, V(I), 30-45. Terzian, T. (1871). Sandukht: oghbergutʻiwn i hing araruatss. Venedik: S. Ghazar. Terzian, T. (1882). Recueil de Mots: Français, Turcs, Grecs et Arméniens. Constantinople: Imprimerie du Medjmoua-i Havadis. Tomas Terzian. (2019, 08 25). http://earsiv.sehir.edu.tr: http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/6468 adresinden alındı