Sözlü anlatımlarla 1984-1989 yılları arasında Bulgaristan’da Türklere uygulanan asimilasyon politikaları

Öz

Bulgaristan kurulduğu 1878 yılından itibaren homojen bir ulus oluşturmayı hedefledi. Bu amaç uğruna ülkesinde Osmanlı yönetimi altında asırlarca huzur içinde yaşayan azınlıkları asimile çabasına girişti. Bulgaristan’daki bu asimilasyon politikası planlı ve sinsice yürütüldü. Makedon, Pomak ve Roman gibi küçük azınlıkların asimilasyonu gerçekleştikten sonra en büyük nüfusa sahip olan Türklerin asimilasyonuna başlandı. İlk olarak Türklerin okulları devletleştirildi, toprakları ellerinden alındı, okullarda din dersleri kaldırıldı, camiler kapatıldı. Türkler gelenek ve göreneklerinden uzaklaştırılmaya çalışıldı. Bu zorbalıklarla karşılaşan Türkler, 1950 ve 1969-1978 yılları arasında iki kez kitlesel olarak Türkiye’ye göç etti. 1984 yılının Aralık ayında Bulgar Komünist Parti yöneticileri Bulgaristan’daki Türklerin aslının Bulgar olduğunu iddia eden Yeniden Doğuş Sürecini /Soya Dönüş Süreci’ni başlattılar. 1985 yılının Mart ayına kadar Bulgar nüfusunun yaklaşık %10’unu oluşturan tüm Türklerin isimlerini Bulgar isimleri ile değiştirdiler. Türkçe konuşmak, camiye gitmek, çocukları sünnet ettirmek, kurban kesmek, kısacası Türklere ait olan tüm dini ritüeller, gelenekler ve görenekler yasaklandı. Asimilasyon politikalarına direnen Türkler cezaevlerine, toplama kamplarına ve sürgünlere gönderildiler. Türkiye Bulgaristan’da yaşanan bu zalimliğe tepki gösterdi. Halkımız ülkemizin büyük illerinde gösteriler ve protesto mitingleri düzenledi. Türkiye Cumhuriyeti Devleti birçok uluslararası kuruluşa başvurarak Bulgaristan’da soydaşlarımıza yapılan asimilasyonu durdurmak için girişimlerde bulundu. 1989 Mayıs ayında Bulgaristan’da yapılan haksızlıklara karşı protestolar başladı ve kısa bir süre sonra Bulgar Komünist Parti yöneticileri soydaşlarımıza Türkiye’ye göç etme izni verdi. 2 Haziran 1989 tarihinden itibaren soydaşlarımız yüzlerce yıldır vatan bildikleri toprakları terk ettiler ve Türkiye’ye göç ettiler.

Anahtar Kelimeler

• Bulgaristan,asimilasyon politikalari,göç

Assimilation policies applied to Turks in Bulgaria between 1984-1989 with verbal lectures

Abstract

Since its establisment in 1878, Bulgaria has aimed to create a homogeneous nation. For this purpose, Bulgaria strived to assimilate the minorities in the country who lived peacefully under Ottoman rule for centuries. This assimilation policy in Bulgaria was carried out in a planned and insidious manner. After the assimilation of minor minorities such as Mecedonians, Pomaks and Romany, the assimilation of Turks with the largest population started. First of all, the schools of the Turks were nationalized, their lands were taken away, religion courses were removed in schools and mosques were closed. Turks were tried to be removed from their traditions and customs. Facing this despotism, Turks migrated to Turkey massively twice in 1950 and between 1969-1978. In December 1984, the leaders of the Bulgarian Communist Party launched the Re-birth Process/, which claims that the Turks in Bulgaria were originally Bulgarians. Until March 1985, they changed the names of all the Turks, who made up about 10% of the Bulgarian population, with Bulgarian names. Speaking Turkish, going to the mosque, circumcising the children, sacrificing, in short, all the religious rituals, traditions and customs belonging to the Turks were banned. The Turks who resisted the assimilation policies were sent to prisons, concentration camps and exiles. Turkey reacted to the brutality that occurred in Bulgaria. Our people organized demonstrations and protest demonstrations in the major provinces of our country. The Republic of Turkey has made attempts to stop the assimilation of our compatriots in Bulgaria referring to many international organizations. In May 1989, protests against the injustice in Bulgaria began and shortly after Bulgarian Communist Party officials gave permission for our compatriots to emigrate toTurkey. Since June 2, 1989, our compatriots have abandoned the land they know as their homeland for hundreds of years and emigrated to Turkey.

Keywords

• Bulgaria,assimilation policies,migration

Kaynakça

1. Atasoy, E. (2011). Bizden Olan Ötekiler Asimilasyon Kıskacında Bulgaristan Türkleri. Bursa: MKM Yayıncılık. Cambazov, İ. (2011). Bulgaristan Türk Basını tarihinde Yeni Işık (Nova Svetlena). İstanbul. Crampton, R. (2007). Bulgaristan Tarihi. (N. Ekici, Çev.) İstanbul: Jeopolitika Yayınları. Dayıoğlu, A. (2005). Toplama Kampından Meclis'e Bulgaristan'da Türk ve Müslüman Azınlığı. İstanbul: İletişim Yayınları. Demirhan, H. (2017). Canlı Tanıklarıyla Belene Toplama Kampından Anavatan Türkiye'ye Zorunlu Göç. H. Demirhan, & O. Köse (Dü.) içinde, Geçmişten Günümüze Göç (Cilt 2, s. 361-377). Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları. Dimitrov, V. (2000, December). In Search of Homogeneous Nation: The Assimilation of Bulgaria's Turkish Minority, 1984-1989. JEMIE (Journal of Ethnopolitics and Minority Issues in Europe) , 1-122. Eminov, A. (2000). There are No Turks in Bulgaria. K. Karpat içinde, In The Turks of Bulgaria: the history culture and political fate of minority (s. 203-222). İstanbul: Isis Press. Eminov, A. (1997). Turkish and Other Muslim Minorities in Bulgaria. London: Hurst&Company. Erdi, İ. B. (2009). Sınırlar Ötesinde Türk Kalmak. Ankara: Berikan Yayınevi. Ersoy-Hacısaliğoğlu, N. (2012). 1984-1985 İsim Değiştirme Meselesi ve Uygulamaları. 89 Göçü, Bulgaristan'da 1984-1989 Azınlık Politikaları ve Türkiye'ye Zorunlu Göç (s. 171-198). İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Balkan ve Karadeniz Araştırmaları Merkezi (BALKAR)&Balkanlar Medeniyet Merkezi (BALMED). Gülmen, O. (2011). Bulgaristan Türkleri Tarihinden Esintiler. Ankara: İtalik Kitapları. Karpat, K. (2010). Etnik Yapılanma ve Göçler . İstanbul: Timaş. Kayapınar, A. (2012). Bulgar Tarihçilerinin Komplo Teorilerinden Örnekler ve Bunların Bulgaristan'daki Türk azınlığına Etkileri. N. Hacısaliğoğlu, & M. Hacısaliğoğlu içinde, 89 Göçü, Bulgaristan'da 1984-1989 Azınlık Politikaları ve Türkiye'ye Zorunlu Göç (s. 99-121). İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Balkan ve Karadeniz Araştırmaları Merkezi (BALKAR)&Balkanlar Medeniyet Merkezi (BALMED). Kemaloğlu, A. (2012). Bulgaristan'dan Türk Göçü (1985-1989). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi. Maral, F. (2013). Bulgaristan'dan Türkiye'ye 1989 Göçü. İstanbul: Ayrım Yayınları. Memişoğlu, H. (1995). Bulgaristan'da Türk Kültürü. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. Sabev, O. (2012). Osmanlı Sonrasında Bulgaristan'da Yeniden Doğuş Süreçleri. N. Hacısaliğoğlu, & M. Hacısaliğoğlu içinde, 89 Göçü, Bulgaristan'da 1984-1989 Azınlık Politikaları ve Türkiye'ye Zorunlu Göç (s. 121-137). İstanbul: Yıldız teknik Üniversitesi Balkan ve Karadeniz araştırmaları Merkezi (BALKAR)&Balkanlar Medeniyet Merkezi (BALMED). Smith, A. D. (2009). Milli Kimlik. (B. S. Şener, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları. Şimşir, B. N. (2012). Bulgaristan Türkleri. Ankara: Bilgi Yayınevi. Şimşir, B. N. (1992). Bulgaristan Türkleri ve Göç Sorunu. Bulgaristan Türk Varlığı Bildirileri (s. 47-66). Ankara: T.T.K. Yalımov, İ. (2016). Bulgaristan Türk Topluluğu'nun Etnokültürel ve dinsel kimliği. Sofya: Müslümanlar Diyaneti Başmüftülüğü. Yıldırım, B. (2018). Bulgaristan'da Türk Varlığı ve Nüfusu. İstanbul: İlgi Kültür Sanat Yayıncılık.