Alman karikatürlerinde Türklere karşı sosyopolitik söylem
Öz
Türk ve Alman toplumları arasındaki uzun yıllara
dayanan ilişkiler sonucunda doğal olarak olumlu ya da olumsuz önyargılar
oluşmuştur. Bu önyargılar, bir özelliği de bir insanın veya bir olayın bazı
özelliklerinin kısa, düşündürücü ve özlü bir fikir vermek amacıyla genellikle
hiciv-komedi özelliğiyle birlikte çarpıcı şekilde resmedilme sanatı olan
karikatür ile aktarılmaktadır. Bu çalışmada arşiv tarama tekniği ile derlenen
2015-2018 yılları arasında yayımlanmış Alman karikatüristlere ait örnekler hem
olumlu hem de olumsuz önyargılara göre sınıflandırılarak göze çarpan
oryantalist bakış açısına dayalı özellikler yorumlama yöntemiyle incelenmiştir.
Ayrıca, Türklerin ritüelleri veya geleneklerine Almanların bakış açıları da
değerlendirilerek, Türklerin hangi yönleriyle alay edildiği ya da hangi
yönlerinin övüldüğü sorularına imgebilimsel açıdan yanıt aranmıştır. Ayrıca bu
dönem yayımlanan karikatürlerde, daha çok siyasi söylemlerin gerçekleştirildiği
tespit edilmiş, bu karikatürler onur kırıcı olsa da grafik imge türüne giren karikatürler
grafik imge yorumlama tekniklerinden yararlanılarak aktarılmaya çalışılmıştır.
Bu inceleme öncesinde, genel anlamda gösterge ve imge kavramlarının tanım
karmaşasına da değinilmiş, imge ve gösterge kavramlarının yer yer benzerlik
gösterseler de aslında farklı kavramlar oldukları ve farklı bilimler
doğrultusunda inceleme alanlarına sahip oldukları saptanmıştır. Bu bağlamda,
imgeleri inceleyen bilim dalı olan imgebilim kavramı da farklı kuramcılar
doğrultusunda değerlendirilmiş ve bu bilim dalı için yeni bir tanım
geliştirilerek çalışmaya geniş bir bütünce oluşturulmuştur. Elde edilen imge,
grafik imge ve imgebilim kavramları iki ülke arasındaki tarihi ardalan da göz
önünde bulundurularak ortaya konmaya ve analiz edilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altıntaş, Y. Z. (2013). Prusya’dan Alman İmparatorluğu’na: Osmanlı ile İlişkiler, Perspektif, (218), 46-50. Best, O. F. (1980). Handbuchliterarischer Fachbegriffe: Definitionen und Beispiele, Frankfurt am Main: Fischer TaschenbuchVerlag. Büyüktopçu, M. B. (2014). Alman Karikatürlerinde Türk İmgesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Coşan, L. (2009). Tanrım Bizi Türklerden Koru, İstanbul: Yeditepe Yayınevi. Gombrich, E. H. (1992), Sanat ve Yanılsama: Resim Yoluyla Betimlemenin Psikolojisi, İstanbul: Remzi Kitabevi. Issiana, A. (2010). The Image of the Turk in Europe from the Declaration of the Republic in 1923 to the 1990s, İstanbul: IsisPress. Lammel, G. (1995). Deutsche Karikaturen, Stuttgart: Metzler Verlag. Logvinov, M. I. (2003). Studia Imagologica: zwei methodologische Ansätze zur komparatistischen Imagologie, Germanistisches Jahrbuch GUS „Das Wort“, s. 203-220. Mitchell, J. W. T. (2008). Bildtheorie, Berlin: Suhrkamp Verlag. Ortaylı, İ. (2015). Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu, İstanbul: Timaş Yayınları. Preston, M. J. (2006). Cartoons, University of Michigan Library: Scholarly Publishing Office. Rose, G. (2001). Visual Methodologies: An Introduction to the Interpretation of Visual Materials, Sage. Ulağlı, S. (2006). İmgebilim Ötekinin Bilimine Giriş, Ankara: Sinemis Yayınları. Yıldırmaz, S. (2019). Almanlar Yenildiği için Biz de Yenik Sayıldık: Bir Mitin İzini Sürmek, Toplumsal Tarih, (302), S.56-62. Yılmaz, V. (1993). Birinci Dünya Harbi’nde Türk-Alman İttifakı ve Askeri Yardımlar, İstanbul: Cem Ofset Matbaacılık.
- Karikatürler için Kaynakça Karikatür-1https://www.rnz.de/cms_media/module_img/277/138520_1_slidergallerydetail_image_7f5d07f9cb272445f90849f132a1d7ba.jpg ErişimTarihi: 11.09.2019 Karikatür-2 https://www.rnz.de/cms_media/module_img/347/173891_1_slidergallerydetail_image_d2ca60b5f1e16c715536a2765e741eca.jpg ErişimTarihi: 11.09.2019 Karikatür-3: https://www.rnz.de/cms_media/module_img/539/269550_1_slidergallerydetail_image_1b3307de018d6ec.jpg ErişimTarihi: 11.09.2019 Karikatür-4: https://www.rnz.de/cms_media/module_img/452/226174_1_org_image_971a589fa17ccd524ab642986381c79c.jpg ErişimTarihi: 11.09.2019 Karikatür-5: http://www.schwarwel.de/wp-content/uploads/2017/02/170228presse-col1000-karikatur-schwarwel.jpg ErişimTarihi: 11.09.2019
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kültürel çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
21 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
2 Ekim 2019
Kabul Tarihi
20 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019