Halide Edib Adıvar ve Lady Augusta Gregory'nin cinsiyet, dil ve anti-emperyalizm açısından kültürel milliyetçiliği

Öz

Bu makale, Leydi Gregory ve Halide Edip’in anti-emperyal perspektiflerinin ulusal kimlik anlayışlarını nasıl şekillendirdiğini göstermekte ve İngiliz sömürgeciliğine karşı eleştirel bir duruş sergileme biçimlerini ortaya koymakta ve sömürgecilik karşıtı milliyetçiliğin diğer ülkelerdeki yansımalarının, onların “ulus olma” düşüncesini nasıl etkilediğini vurgulamaktadır. Buna bağlı olarak, kültürel emperyalizme karşı direnişin bir parçası olarak ulusal değerleri ve gelenekleri korumaya odaklanan Halide Edib Adıvar ve Leydi Augusta Gregory'nin çağdaşları olan benzer anti-emperyalist sosyal reformcuların benzer milliyetçi ideallerini de ortaya koyuyorum. Uluslararası bir anti-emperyalizm anlayışı ile şekillenen bakış açılarının etkisiyle, Gregory ve Adıvar’ın uluslararası bağlantıları ve etkileşimleri, milliyetçiliğe olan ilgi ve alakalarını artırmıştır. Makale, cinsiyet, dil ve uluslararası temaslar gibi ulusal kimliğin bileşenlerinin, Leydi Gregory ve Halide Edip'in milliyetçi fikirlerini nasıl şekillendirdiğini göstererek analiz etmektedir. Bu makale, Halide Edip ve Leydi Gregory’nin kültürel ve edebi reform yoluyla ulus inşası tartışmalarına nasıl katkıda bulundukları, değişen siyasi fikirlerinin uluslararası olaylardan ve özellikle ulusötesi temaslardan nasıl etkilendiği ve kadınlar için yeni bir kimliğin oluşumu üzerindeki etkilerinin ne olduğu sorularına cevaplar aramaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Feminist,antiermperyalist,sosyal-reformcu,ulus devlet,kültürel,milliyetcilik,kimlik,cinsiyet,dil

The cultural nationalism of Halide Edib Adıvar and Lady Augusta Gregory from the aspects of gender, language and anti-imperialism

Öz

This article demonstrates how the anti-imperial perspectives of Lady Gregory and Halide Edib shaped their sense of national identity, illustrates the ways in which they took a critical stance against British colonialism and emphasizes how their subjective elaborations and interrogations of anti-colonial nationalisms in other countries influenced their sense of “nationhood.” Accordingly, I expose the similar nationalist ideals of anti-imperialist social reformers who were contemporaries of Halide Edib Adıvar and Lady Augusta Gregory, with a focus on maintaining national values and traditions as part of resistance against cultural imperialism. The transnational encounters and exchanges of Gregory and Adıvar developed their appreciation of nationalism along with a viewpoint shaped by international anti-imperialism. The article analyses the components of national identity such as gender, language, and transnational exchanges by showing how they shaped the nationalist ideas of Lady Gregory and Halide Edib. This article seeks answers to the questions of what Halide Edib and Lady Gregory contributed to the debates of nation building through cultural and literary revival, how their changing political ideas were influenced by international events and particularly transnational encounters, and what their influences were on the creation of a new identity for women.

Anahtar Kelimeler

• Feminist,anti-imperialist,social-reformer,nation-state,cultural,nationalism,identity,gender,language

Kaynakça

1. Adak, H. (2004). “An epic for peace (Introduction to Halide Edib’s Memoirs)”, in Memoirs of Halide Edip, Istanbul, Gorgias Press. Adak, H. (2003). “National Myths and Self-Narrations: Mustafa Kemal’s Nutuk and Halide Edip’s Memoirs and the Turkish Ordeal”, South Atlantic Quarterly, Vol.102, no. 2/3, 509. Adak, H. (2004). Otobiyografik Benliğin Çok-Karakterliliği: Halide Edib’in İlk Romanlarında Toplumsal Cinsiyet, İstanbul:İletişim. Adıvar, H. E. (2007). Ateşten Gömlek, İstanbul, Can. Adıvar, H. E. (1922). Conflict of East and West in Turkey, Lahore, Ripon Press. (Delhi: Maktaba Jamia Millia Islamia, 1929.) Adıvar, H. E. (1944). “Edebiyatta Tercümenin Rolü”, Edebiyatta Tercümenin Rolü, (1942-43 Üniversite Konferanslarından Ayrı Bası), Istanbul : Kenan Matbaası. Adıvar, H. E. (2007). Handan, İstanbul : Can. Adıvar, H. E. (2014). Hindistan’a Dair, İstanbul : Can. Adıvar, H. E. (1968). Kenan Cobanları-Maske ve Ruh, İstanbul : Atlas Kitabevi. Adıvar, H. E. (1926). Memoirs of Halide Edib, London, Lightning Source UK Ltd. Adıvar, H. E. (2007/2011). Mor Salkımlı Ev, İstanbul : Can. Adıvar, H. E. (1967). Raik’in Annesi, Atlas Kitabevi. Adıvar, H. E. (2007). Sinekli Bakkal, İstanbul : Can. Adıvar, H. E. (2009). Tatarcık, İstanbul : Can. Adıvar, H. E. (1930). Turkey Faces West, London : Yale University Press. Adıvar, H. E. (1928). The Turkish Ordeal: Being the Further Memoirs of Halide Edip, New York, London, The Century Co. Adıvar, H. E. (2011). Türkün Ateşle İmtihanı: Kurtuluş Savaşı Anıları, 6th ed. İstanbul : Can. Bell, C. O. (2008). “Being Ireland: Lady Gregory in Cathleen ni Houlihan”, The Ohio State University, Master’s Diss. Deane, S. (1985). Celtic Revivals: Essays in Modern Irish Literature 1880-1980, Boston, faber and faber. Durakbaşa, A. (2000). Halide Edib: Türk Modernleşmesi ve Feminizm, İstanbul: İletişim. Ellis-Fermor, U. (1954). The Irish Dramatic Movement, 2nd edn, London : Methuen. Enginün, İ. (2007). Halide Edip Adıvar’ın Eserlerinde Doğu ve Batı Meselesi, İstanbul:Dergah. Enloe, C. (1989). Bananas, Beaches and Bases. Making Feminist Sense of International Politics, Berkeley, University of California Press. Fogliani, M. (2014). “Lady Gregory: Exalting Folklore and Dialect as National Identity”, Journal of Italian Literature and Culture: La Fusta Devotion, Volume XXII. Göknar, E. (2013). “Turkish Islamic Feminism Confronts National Patriarchy: Halide’s Divided Self”, Journal of Middle East Women’s Studies 9(2). Graham, B. (1997). In Search of Ireland: A Cultural Geography, London : Routledge. Gregory, I. A. (1882). Arabi and His Household, London : Kegan Paul, Trench. Gregory, I. A. (1970). Cuchulain of Muirthemne: The Story of the Red Branch of Ulster. Gerrards Cross, Colin Smythe. Gregory, I. A. (1983). “Devorgilla”, Selected Plays. Gerrards Cross, Colin Smythe. Gregory, I. A. (1918). Gaol Gate, Dublin : Talbot Press. Gregory, I. A. (1912). Irish Folk History Plays, New York and London: G.P. Putnam’s sons