Anna Sewell’in “Black Beauty” adlı eserinin iki çevirisinin eserde geçen isimler bağlamında incelenmesi

Yazın çevirisi, gerek kaynak metnin içinde barındırdığı kültüre özgü motiflerin çeşitliliği gerekse bu kültüre özgü motiflere hedef metinde uygun olabilecek karşılıkların bulunabilmesi açısından çevirmen için bir dizi zorluk barındırmaktadır. Çevirmen kimi zaman bu kültüre özgü öğeleri ya da özel adları erek kültüre yabancı olarak çevirmekte, kimi zaman ise bunları erek kültüre uygun hale getirmektedir. Ancak bu karar bazen sadece çevirmenin elinde olmayıp eserin çevrildiği dönemin toplumsal arka planına da bağlı olabilmektedir. Bu yüzden bazı eserler zaman içerisinde toplumsal değişim, insanların beklentileri, edebi bakış açısının değişmesi gibi çeşitli nedenlerden dolayı yeniden çevrilmiştir. Bu yeniden çeviriler ile ilk çeviriler karşılaştırıldığında çevirmenlerin kararlarında farklılıklar olduğu göze çarpmaktadır. Yeniden çeviri hipotezi yeniden çevirilerin ilk çevirilere göre daha kaynak kültür odaklı olduğunu öne sürmektedir (Desmidt, 2009). Ancak çocuk yazını gibi merkezde sayılmayan türler bu hipotezin dışında kalabilmektedir. Yazın çevirisinde çevirmenin karşılaştığı kaynak kültüre özgü ögeleri okur, çevirmenin süzgecinden geçmiş olarak ikinci bir gözle görmektedir. Dolayısıyla çevirmenin bu kaynak metindeki ögeler üzerinde bilinçli ya da bilinçsiz olarak uyguladığı farklı çeviri stratejileri okura da yansır. Bu anlamda bu çalışmada Anna Sewell tarafından yazılan ve Türkçede çocuk edebiyatı kapsamında yer edinen “Black Beauty” adlı eserin iki farklı çevirisi üzerinde durulacaktır. Kitapta geçen belirli özel isimlere hedef metinde bulunan karşılıklar, çevirmenlerin uyguladığı “yerlileştirme” ve “yabancılaştırma” stratejileri kapsamında incelenmiştir.