Araştırma Makalesi

Öncesi ve sonrası ile felsefe ve edebiyatta vicdani sistem

Sayı: 21 21 Aralık 2020
  • Seda Arıkan *
PDF İndir
EN TR

Öncesi ve sonrası ile felsefe ve edebiyatta vicdani sistem

Öz

Vicdan, genelde felsefenin özelde ise ahlak felsefesinin her yüzyılda farklı yaklaşımlarla ele aldığı bir kavram olarak günümüz felsefe çalışmalarında da güncelliğini korumaktadır. Kişinin doğruya ve iyiye niyet etme ve bu değerler ışığında eyleme geçme kapasitesi olarak vicdanın soyut bir kavram olmaktan ziyade somut bir sistem olduğu unutulmamalıdır. Üzerine düşünülen veya düşünmeden anlık olarak gerçekleştirdiğimiz çoğu karar ve eylemimiz aslında vicdani sistem işleyişinin sonuçları olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma genel olarak vicdani sistemin nasıl bir mekanizma ile işlediğini, bu mekanizmayı oluşturan etmenleri, vicdani sistemin işleyişinde akıl, sezgi ve üst aklın gerektiği ve yetersiz kaldığı noktaları çeşitli felsefi yaklaşımlar ile irdelemeyi amaçlamaktadır. Vicdani sistemi öncesi ve sonrası ile değerlendirmek bu sistemi sadece eylemden önce ortaya çıkan bir karar alma süreci olarak değil, eylemden sonra devam eden bir ahlaki sorgulama sistemi olarak görmeyi gerektirmektedir. Bu bağlamda, vicdani muhasebe ile işleyen bir vicdani sistem akıl ve duygulardan bağımsız bir mekanizma olmamakla birlikte insanı ruhsal bir tutsaklık ya da özgürlüğe götürecek hayati bir işleyiştir. Bu çalışma, vicdani sistemin tekli bir mekanizma ile değil, çoğulcu işleyiş ile insanın aklı ve duygularıyla bağlantılı olarak nasıl ortaya çıktığını felsefi yaklaşımlar bağlamında ele alırken, edebiyatın soyut kavramları somutlaştıran doğasından faydalanarak vicdani işleyişin insan hayatındaki bazı yansımalarına ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arendt, H. (1971). “Thinking and Moral Considerations”. Social Research, Vol. 38, No.3, 417-446.
  2. Berg, T. V. (2012). “What is Moral Conscience?”. Homiletic&Pastoral Review (ISSN 0018-4268). http://www.hprweb.com/2012/01/what-is-moral-conscience/
  3. Cengiz, Y.; Çınar, S. (Ed.). (2018). İslam Düşüncesinde Vicdan Kavramı. Ankara: Nobel.
  4. Cevizci, A. (2015). Felsefe Tarihi: Thales’ten Baudrillard’a. İstanbul: Say.
  5. Çelik, Ş. (2018). “Batı Felsefesi Tarihinde Genel Hatlarıyla Vicdan”. İslam Düşüncesinde Vicdan Kavramı (Ed. Yunus Cengiz ve Selime Çınar). Ankara: Nobel.
  6. Darwin, C. (1871). The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex. Princeton: Princeton UP, 1981.
  7. Dostoyevsky, F. (1866). Suç ve Ceza. İstanbul: Cem Yayınevi, 1995.
  8. Erdoğdu, T. (2017). Özgürlükten Kurtulmak. İstanbul: Rumuz......................

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

21 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

27 Ekim 2020

Kabul Tarihi

20 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 21

Kaynak Göster

APA
Arıkan, S. (2020). Öncesi ve sonrası ile felsefe ve edebiyatta vicdani sistem. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 21, 406-423. https://doi.org/10.29000/rumelide.835775