Öge Gösterim Kuramına dayalı kavram öğretiminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersindeki başarılarına etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı Öge Gösterim Kuramına dayalı kavram öğretiminin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersindeki başarılarına etkisini inceleyerek bu kurama yönelik öğrenci görüşlerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Trabzon ili Yomra ilçesinde bulunan bir ortaokulun 2 farklı şubesinde öğrenim gören 45 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Sınıflardan biri deney, diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kavram başarı testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından kavram başarı testi her iki gruba da ön test olarak uygulanmıştır. 6 hafta süren uygulama sürecinde deney grubunda dersler Öge Gösterim Kuramı ile işlenirken kontrol grubunda programa dayalı öğretim süreci devam etmiştir. Uygulama sürecinin ardından her iki gruba kavram başarı testi uygulanarak araştırmanın nicel veri toplama süreci sona ermiştir. Araştırmanın nitel verileri ise deney grubu ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırma sonucunda kavram başarı testinden elde edilen verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, eşleştirilmiş gruplar t testi, yarı yapılandırılmış görüşme formunun analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Öge Gösterim Kuramına dayalı kavram öğretiminin öğrencilerin başarıları üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu ve öğrencilerin bu kuramın kullanımına yönelik görüşlerinin olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öge gösterim kuramı
• kavram öğretimi
• Türkçe öğretimi

The effect of concept teaching based on component display theory on 7th grade students’ achievements in Turkish lesson

Öz

The aim of this research is to investigate the effect of concept teaching with Component Display Theory (CDT) on middle school seventh-grade students’ academic achievements in Turkish lesson and to explore students’ views on this theory. To this end, the study used a mixed methods research design which combines quantitative and qualitative research methods. The sample consisted of 45 seventh-grade students attending two separate sections of a middle school located in the Yomra District of Trabzon. One section was treated as the experimental group and the other as the control group. The data were collected using a concept achievement test and a semi-structured interview form. The concept achievement test was administered to both groups as a pretest. During the six-week experimental procedure, lessons were taught using CDT in the experimental group and curriculum-based instruction in the control group. After the experimental procedure, the concept achievement test was re-administered to both groups. Thus, the process of quantitative data collection was ended. The qualitative data were collected through semi-structured interviews held with the experimental group. The quantitative data from the achievement test were analysed using an independent samples t-test and a paired-samples t-test and the qualitative data from the interviews were analysed through content analysis. The analysis results showed that concept teaching with CDT has a positive effect on students’ achievement and the students have positive views on the use of CDT in concept teaching.

Anahtar Kelimeler

• Component display theory
• concept teaching
• Turkish teaching

Kaynakça

1. Adır Erben, T. (2011). Öge Gösterim Teorisi modeli ile bilgi değişim tekniğinin birlikte kullanılmasının matematik öğretimindeki etkililiğinin araştırılması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
2. Akbaş, Y. (2008). Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin iklim konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde kavramsal değişim yaklaşımının etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
3. Aktepe, V. vd. (2017). “Hayat bilgisi dersinde kavram öğretimi ve kavram öğretiminde kullanılabilecek teknikler üzerine kuramsal bir çalışma”. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 3(1), 33-50.
4. Berg, B. L. ve Lune, H. (2015) Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (H. Aydın, Çev. Ed.). Ankara: Eğitim Yayınevi.
5. Büyüköztürk, Ş. vd. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegema Yayıncılık.
6. Creswell, Jw. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev. Ed.). Ankara: Pegema Yayıncılık.
7. Creswell, Jw. and Plano-Clark, Vl. (2007).Designing and conducting: mixed methods research (Third Edition). Thousand Oaks, California: Sage Publication.
8. Dede, Y. (2003). Arcs Motivasyon Modeli ve Öge Gösterim Teorisi'ne (component display theory) dayalı yaklaşımın öğrencilerin değişken kavramını öğrenme düzeylerine ve motivasyonlarına etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

9. Dede, Y. (2004). “Öge Gösterim Teorisi’nin bir uygulaması: Fonksiyon kavramının öğretimi”. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (2).
10. Eryılmaz, S. (2009). Web ortamında Öge Gösterim Kuramına göre tasarlanan kavram öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına, tutumlarına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
11. Eryılmaz, S. (2010). “Web ortamında Öge Gösterim Kuramına göre tasarlanan kavram öğretiminin uygulaması: Programlamada dizi kavramının öğretimi”. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 100-127.
12. Kaplan, Y. (1991). Enformasyon devrimi efsanesi. İstanbul: Rey Yayınları
13. Karataş Coşkun, M. (1999). Ögeleri Belirleme Kuramına dayalı kavram öğretiminin akademik başarı ve kalıcılığa etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
14. Karip, E. ve Köksal, K. (1996). “Etkili eğitim sistemlerinin geliştirilmesi”. Eğitim Yönetimi 2(2): 245-247.
15. Kılıç, F. (2008). “Kavramların öğretiminde kavram analizi yönteminin akademik başarıya ve bilişsel esnekliğe etkisi”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18/2, 223-238.
16. Kurt, E. (2018). Altıncı sınıf Türkçe dersi kavram öğretiminde animasyon ve hikâye kullanımının başarıya etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
17. MEB (2006). İlköğretim Türkçe Dersi (6, 7, 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara.
18. Orhan K. ve H. G. (2018). “Merrill’in Bileşen Gösterim Kuramı’na genel bir bakış”. Turkish Studies. 13/3, 495-524.
19. Öğüt, A. (2003). Bilgi çağında yönetim. Ankara: Nobel Yayıncılık.
20. Özmen, H. (2005). “Kimya öğretiminde yanlış kavramlar: bir literatür araştırması”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 3/1. 23-43.
21. Öztürk, P. T. (2011). İlköğretim 8. sınıf “canlılar ve enerji ilişkileri” ünitesinin kavram haritaları, yapılandırılmış grid ve tanılayıcı dallanmış ağaç teknikleri ile işlenmesinin öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersine karşı tutumlarına etkisi (Yayınlanmamıs yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
22. Sarıgül, Z. (2009). Çoktan seçmeli, yapılandırılmış grid ve kavram haritası tekniklerinin öğrenci başarısını ölçme açısından etkililiğinin incelenmesi ve öğrencilerin bu tekniklere ilişkin görüşleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
23. Şimşek, A. (2017). Öğretim tasarımı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
24. Tan, E. (2008). İlköğretim 7. sınıf dil bilgisi öğretiminde zarflar konusuyla ilgili yapılandırmacı yaklaşıma göre hazırlanmış çalışma yapraklarının öğrenci başarısına etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
25. Von Hurst, E. M. (1984). The effectivenes of component display theory in the remedition of self-İnstructional materials for japanese learners, unpublished doctoral dissertation, California: University of Southern California.