Yabancılara Türkçe öğretimi alanında ek çalışma kâğıtları ile deyim öğretimi

Öz

Deyimler bir milletin tarihî geçmişini, yaşayış tarzını, maddi ve manevi kültürel değerlerini yansıtan söz varlığıdır. Deyimler, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında ehemmiyeti yüksek bir konudur. Bir milletin dilini öğrenmek aslında o dile ait kalıp ifadelerin doğru kullanımı ile mümkündür. Sağlıklı ve düzgün bir iletişimin gerçekleşmesi için de söz varlığımız olan deyimlerin yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında öğrenilmesi ya da doğru öğretilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında öğrencilere sunulan ek çalışma kâğıtları ile deyim öğretiminin etkili ve kalıcı olabilme yollarını belirlemek esas alınmıştır. Çalışma kâğıtlarında deyimi tahmin etmeye ve somutlaştırmaya yönelik görseller kullanılmış, daha sonra deyim hikâyesi ile birlikte metin içerisinde anlatılmıştır. Deyimlerin hikâyesi İskender Pala’nın ‘İki Dirhem Bir Çekirdek’ kitabından alınmıştır. Deyim öğretiminde kitapta yer alan 100 deyimden sadece dokuz tanesi üzerinde uzman görüşlerinden hareketle çalışma kâğıtları geliştirilmiştir. Bu araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda deyimlerin öğretimi hususunda yapılacak etkinliklerin ve ek çalışma kâğıtlarının daha etkili ve kalıcı öğrenmelere hizmet edebileceği tespit edilmiştir. Öğrenme eyleminin sadece sınıf içinde değil de günlük hayatta ve okul dışında da devam ettiği ulaşılan bulgulardandır. Öğrencinin sürece aktif katılımı ve bu şekilde takip edilmesi dil öğretimi açısından bir gereklilik arz etmektedir. Elde edilen bulgular bundan sonra yapılacak benzer çalışmalara örnek olabilecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi
• deyimler
• ek çalışma kâğıtları

Teaching idioms with supplementary worksheets in teaching Turkish to foreigners

Abstract

Idioms are lexical items that reflect the historical background, lifestyle, material and spiritual cultural values of a nation. Idioms are a subject of high importance in the field of teaching Turkish as a foreign language. Learning the language of a nation is possible with the correct use of the expressions of that language. Therefore, for effective and healthy communication, it is important that idioms should be learned or taught correctly in teaching Turkish as a foreign language. This study aims to determine the ways in which idiom teaching can be effective and permanent with supplementary worksheets presented to students in the field of teaching Turkish as a foreign language. The visuals aimed at guessing and concretizing the idioms were used in the worksheets and then explained in the text along with its story. The story of the idioms is taken from the book ‘İki Dirhem Bir Çekirdek’ by İskender Pala. Based on expert opinions, worksheets were developed on only nine of the 100 idioms in the book. Document analysis method was used in this study. It was determined at the end of the study that using activities and preparing supplementary worksheets would provide more effective and permanent learning of idioms. It is one of the findings that the learning continues not only in the classroom but also in daily life and outside the school. The active participation of the students in the process is a necessity for language learning. The findings of the current study would help to contribute ongoing literature in teaching Turkish to foreigners.

Keywords

• Teaching Turkish as a foreign language
• idioms
• supplementary worksheets

Kaynakça

1. Açık, F. & Akpınar, M. (2010). III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
2. Aksan, D. (2000). Her Yönüyle Dil: Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: Türk Dil Kurumu.
3. Aksan, D. (2009) Her Yönüyle Dil. Ankara: TDK.
4. Aksoy, Ö. A. (1983). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, İstanbul.
5. Baltacı, A. (2017). A Comparison of Syrian Migrant Students in Turkey and Germany: Entrepreneurial Tendencies and Career Expectations. European Journal of Educational Research, 6(1), 15-27. doi:10.12973/eu-jer.6.1.15
6. Bulut, M. (2013). Türkçe Eğitimi ve Öğretiminde Dil ve Kültür Aktarımı Aracı Olarak Atasözü ve Deyimlerin Önemi. Turkish Studies.8.13.564.
7. Dinçel Keray, B. ve Savur, H. (2019). Yabancılara Türkçe Deyim ve Atasözü Öğretiminde Kullanılabilecek Bir Araç: Tarkan Şarkıları, International Journal of Language Academy Volume 7/1 March 2019 p. 39/55.
8. Elçin, Ş. (1986). Halk Edebiyatına Giriş, Ankara: Sevinç Matbaası.

9. Erten Dalak, H. D. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde iletişimsel yaklaşımın deyim öğretimindeki başarıya etkisi (Master's thesis, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü).
10. Gipe, Joan P. (1978). Investigating techniques for teaching word meanings. Reading Research Quarterly. 624-644.
11. Göçer, A. (2009). Türkçe Eğitiminde Öğrencilerin Söz Varlığını Geliştirme Etkinlikleri ve Sözlük Kullanımı Sözlük Özel Sayısı. Turkish Studies, 4(4), 1025–1055.
12. Gün, M. & İkizçınar, B. (2019). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Ders Kitaplarındaki Okuma Metinlerinde Atasözü ve Deyimlerin Dağılımı Yedi İklim Örneği. International Journal of Language Academy, 7(3), 214–233.
13. Koparıcı, I. F. (2019). Yabancı Dil Olarak Türkçe B1 Seviyesinde Deyim Öğretimi/ Öğrenimi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara,
14. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
15. Mutlu, K. (2016). Yabancılara Türkçe Öğretiminde Benzer Atasözü ve Deyimlerin Önemi Ve Polonyalılara Türkçe Öğretiminde Bunların Kullanımı, Belleten, 64-2, 245-268 Pala, İ. (2014). İki Dirhem Bir Çekirdek, İstanbul: Kapı.
16. Patton, M.Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd Ed.). London: Sage Publications, Inc.
17. Tekin, E. ve Baş, B. (2019). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Kitaplarında Atasözü ve Deyimlerin Öğretim Stratejileri, Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 5(2), 157-171
18. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2002). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara, Seçkin.