Türkçe öğretmeni adaylarının internet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşim ile mobil öğrenme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı Türkçe öğretmeni adaylarının internet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşimleri ile mobil öğrenme tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu kapsamda Türkiye’nin batısındaki bir devlet üniversitesinin Türkçe öğretmenliği programında öğrenim gören farklı sınıf düzeyinden 197 öğretmen adayının görüşüne başvurulmuştur. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “İnternet Tabanlı Okuma Motivasyonu ve Etkileşim Ölçeği” ve “Mobil Öğrenme Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen bulguların analizi sonucunda verilerin normal dağılım gösterdiği saptandığından araştırmada bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü Anova analizleri ile aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. Analizler doğrultusunda katılımcıların internet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşimlerinin orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla beraber katılımcıların mobil öğrenme tutumlarının yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İnternet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşim ölçeğinin bütünü ve alt boyutları göz önüne alındığında cinsiyet, sınıf düzeyi ve bir günde ortalama internette geçirilen süre değişkenlerine göre anlamlı farklılığa ulaşılamamıştır. İnternet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşimlerinin ölçeğin bütünü, yeterlik, zorluk ve adanmışlık alt boyutlarında akademik başarı düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılığa ulaşılamamıştır. Ayrıca yine internet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşimlerinin ölçeğin bütünü, zorluk, adanmışlık ve kaçınma alt boyutlarında yıllık ortalama kitap okuma sayısı değişkenine göre anlamlı farklılığa ulaşılamamıştır. Mobil öğrenme tutumları içinde ölçeğin bütünü dikkate alındığında cinsiyet, sınıf düzeyi, akademik başarı, yıllık ortalama kitap okuma ve günde ortalama internette geçirilen süre değişkenlerine göre anlamlı farklılık görülmemiştir. Araştırma bulgularına göre Türkçe eğitimi öğretmen adaylarının internet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşimleri ile mobil öğrenme tutumları arasında zayıf düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İnternet tabanlı okuma
• mobil öğrenme
• okuma motivasyonu
• Türkçe öğretmen adayı

Examining the relationship between prospective Turkish teachers internet based reading motivation and engagement and mobile learning attitude

Abstract

The aim of this study is to examine the relationship between prospective Turkish teachers' internet based reading motivation and engagement and mobile learning attitude. In this context, the opinions of 197 pre-service teachers from different grade levels of Pre-Service Turkish Language Teachers of a state university in the west of Turkey were consulted. Relational screening method, which is one of the quantitative research methods, was used. “Internet Based Reading Motivation and Engagement Scale” and “Mobile Learning Attitude Scale” were used as data collection tools in the research. Based on the analysis, it was concluded that the internet-based reading motivation and engagement of the participants were at a medium-level. In addition, it was concluded that the mobile learning attitudes of the participants were at a high level. Considering the whole and sub-dimensions of the internet-based reading motivation and engagement scale, no significant difference could be reached according to the variables of gender, grade level and the average time spent on the internet in a day. No significant difference was reached in the sub-dimensions of internet-based reading motivation and interactions as a whole, competence, difficulty and dedication, according to the variable of academic standing. Considering the whole scale among mobile learning attitudes, there was no significant difference in terms of gender, grade level, academic achievement, annual average book reading and average time spent on the internet in a day. According to research findings, there is a weak, positive and significant relationship between prospective Turkish teachers' internet based reading motivation and engagement and mobile learning attitude.

Keywords

• internet-based reading
• mobile learning
• prospective Turkish teacher reading motivation

Kaynakça

1. Abdullah, F. ve Ward, R. (2016). Developing a general extended technology acceptance model for e-learning (GETAMEL) by analysing commonly used external factors. Computers in Human Behavior, 56, 238-256.
2. Akkaya, A., ve Toprak, F. (2020) Görsel okuryazarlık karikatürlerle Türkçe dersi işleme süreci. Elazığ:Asos yayıncılık
3. Ata, R., ve Alpaslan, M. M. (2019). İnternet tabanlı okuma motivasyonu ve etkileşim ölçeği Türkçe’ye uyarlama çalışması ve öğretmen adayları ile bir inceleme. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 9(2), 522-538.
4. Baki, Y. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının üst bilişsel okuma stratejilerinin okuma motivasyonu üzerindeki etkisinde sınıf düzeyinin ve cinsiyetin rolü. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 50(50), 15-42.
5. Braten, I., Brandmo, C., ve Kammerer, Y. (2019). A validation study of the internet-specific epistemic justification inventory with Norwegian preservice teachers. Journal of Educational Computing Research, 57, 877-900.
6. Bulun, M., Gülnar, B. ve Güran, M. S. (2004). Eğitimde mobil teknolojiler. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 3(2), 165-169.
7. Bulut, B. ve Karasakaloğlu, N. (2018). Digital reading disposition scale: A Study of Validity and Reliability. Universal Journal of Educational Research, 6(4), 613-618.
8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem akademi.

9. Churchill, N. (2016). Digital storytelling as a means of supporting digital literacy learning in an upper-primaryschool English language classroom. (Unpublished Doctoral dissertation, Edith Cowan University). Retrieved from https://ro.ecu.edu.au/theses/1774
10. Çam, E., Uysal, M., Kıyıcı, M., ve İşbulan, O. (2019). Mobil öğrenme tutum ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2019(13), 114-125.
11. Duran, E., ve Özen, N. E. (2018). Türkçe derslerinde dijital okuryazarlık. Türkiye Eğitim Dergisi, 3(2), 31-46.
12. Duran, E., ve Özkul, İ. D. (2015). Ekran okuryazarlığının gelişimi ve geleceğine yönelik tahminler. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(4), 281-297.
13. Elkıran, Y.M. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının hayat boyu öğrenme ve yetişkin eğitimi eğilimleri. Route Educational ve Social Science Journal, 8(6), 152-160.
14. Erbaş, Ç., ve Demirer, V. (2015). Eğitimde sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamaları. B. Akkoyunlu, A. İşman ve H. F. Odabaşı (Ed.), Eğitim teknolojileri okumaları 2015 içinde (s. 131-148). Ankara.
15. Fagerberg, T., Rekkedal, T. ve Russell, J. (2003). Designing and trying out a learning environment for mobile learners and teachers. Design, Development and Evaluation of Mobile Learning at NKI Distance Education, 2000-2005, 85.
16. Geçgel, H., Kana, F., Öztürk, N. E., ve Akkaş, İ. (2020). Öğretmen adaylarının okuma motivasyonları ve sosyal medyaya özgü epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 478-507.
17. George, D., ve Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference. Pearson Education India.
18. Gilster, P. (1997). Digital literacy. John Wiley ve Sons, Inc..
19. Göçer, A., ve Tabak, G. (2013). Öğretmen adaylarının ‘görsel okuryazarlık’ ile ilgili algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 517-541.
20. Guthrie, J.T., Anderson, E., Alao, S., ve Rinehart, J. (1999). Influences of concept-oriented reading instruction on strategy use and conceptual learning from text. Elementary School Journal, 99, 343-366.
21. Güneş, F. (2016). Kağıttan ekrana okuma alanındaki gelişmeler (from paper to screen developments in the field of reading. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(1), 1-18.
22. Güneş, F. ve Susar K.F. (2014). E-kitap okumaya yönelik tutum ölçeğinin (EKOT) geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 196 – 212
23. Kana, F. (2015). Ortaokul öğrencilerinin okuma stillerinin incelenmesi. Journal of International Social Research, 8(40).
24. Kanellopoulou, C., ve Giannakoulopoulos, A. (2021). Internet-Assisted Language Teaching: The Internet as a Tool for Personalised Language Exploration. Creative Education, 12(03), 625.
25. Karahan, B. Ü. (2015). Öğretmen adaylarının okumaya yönelik motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Kafkas Üniversitesi örneği). Electronic Turkish Studies, 10(11).
26. Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi . Ankara:Nobel yayın dağıtım.
27. Klimova, B. (2019). Impact of mobile learning on students’ achievement results. Education Sciences, 9(2), 90.
28. Knezek, G. ve Khaddage, F. (2012). Bridging formal and informal learning: A mobile learning attitude scale for higher education. British journal of social sciences, 1(2), 101-116.
29. Kukulska-Hulme, A. ve Traxler, J. (2005). Mobile learning: A handbook for educators and trainers. London: Routledge.
30. Kurudayıoğlu, M., ve Çetin, Ö. (2015). Temel beceriler ve Türkçe öğretimi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(3), 1-19.
31. Lai, C. L. (2020). Trends of mobile learning: A review of the top 100 highly cited papers. British Journal of Educational Technology, 51(3), 721-742.
32. Larson, L. C. (2012). It's time to turn the digital page: Preservice teachers explore e‐book reading. Journal of Adolescent and Adult Literacy, 56(4), 280-290.
33. Maci̇t, I., ve Demir, M. K. (2016). Dördüncü sınıf öğrencilerinin ekran okuma becerilerinin değerlendirilmesi. Turkish Studies (Elektronik), 11(3), 1647-1664.
34. Maden, S. (2012). Ekran okuma türleri ve Türkçe ögretmeni adaylarının ekran okumaya yönelik görüsleri/Screen Reading Types and Opinions of Prospective Teacher of Turkish Language towards Screen Reading. Dil ve Edebiyat Egitimi Dergisi, 1(3), 1.
35. Özden, M. (2019).Okur olarak Türkçe eğitimi lisans öğrencileri.Route Education and Social Science Journal Volume 6(11), December 2019 ss. 951-959.
36. Sulak, S.E. (2019). Dijital okuryazarlık ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Social Sciences Studies Journal, 5(3), 1329-1342.
37. Susar K.F. (2017). Ekrandan okumaya yönelik tutum ölçeğinin (EKYÖTÖ) eliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(1), 286-301.
38. Şahin, N. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının okuma motivasyonlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(19), 393-423.
39. Tanjung, F. Z., Ridwan, R., ve Gultom, U. A. (2017). Reading habits in digital era: A research on the students in Borneo university. LLT Journal: A Journal on Language and Language Teaching, 20(2), 147-157.
40. Turgut, K. ve Akdemir, E . (2019). Öğretmen adaylarının mobil öğrenmeye ilişkin tutumları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi , 13(19) , 500-526.
41. Qureshi, M. I., Khan, N., Gillani, H. S. M. A., ve Raza, H. (2020). A Systematic Review of Past Decade of Mobile Learning: What we Learned and Where to Go. International Journal of Interactive Mobile Technologies, 14(6).
42. Ulu, H. (2018). Ekran okuma öz yeterlik ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(1), 148- 165.
43. Ustabulut, M. Y. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının yaşam becerileri ile ilgili görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (1) , 205-219.
44. Ülper, H., ve Çeliktürk, Z. (2013). Öğretmen adaylarının okuma motivasyonlarının değerlendirilmesi: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi örneği. Journal of Social Sciences/Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11).
45. Wigfield, A., ve Guthrie, J. T. (1997). Relations of children’s motivation for reading to the amount and breadth of their reading. Journal of Educational Psychology, 89, 420–432.
46. Yurdakal, İ. H. ve Susar K.F. (2021). Öğretmen adayları için dijital okumaya yönelik tutum ölçeği (dotö): geçerlik güvenirlik çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 137-159.