Freud ve Jung ışığında masal ve psikanaliz

Öz

Sözlü ve yazılı geleneğin bir parçası olan masallar nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar ulaşır. Bir bilinç ürünü olan ve bilincin tüm sırrını himaye eden masallar derinlemesine analiz edilmeyi beklemektedir. Bilinçten türediği için ister istemez bilinçdışı özellikleri bünyesinde barındıran masalların analiz edilebilmesi için, farklı disiplinlerin bakış açılarına ihtiyaç duyulmaktadır. “Masal ve Psikanaliz” adlı bu çalışmada masalların içerdiği psikanalitik öğelerin çözümlenebilmesi için uygulanan psikanalitik bakış açısı açıklanmaya çalışılmaktadır. Farkında olmadıklarımızın farkına varmamızı sağlayan bu yöntemde, adını duyuran Freud ve Jung olmak üzere çalışmamızda bu iki psikanalistin öğretileri esas alınmıştır. Bu kuramcılar edebi metinleri rüyalara benzeterek masalların da rüyalar gibi birçok bilinçdışı öğeyi barındırdığının ve bunların aynı rüyalar gibi çözümlenmesi gerektiğinin altını çizerler. Biz de buradan hareketle çalışmamızda masalları psikanalitik yöntemle inceleme söz konusu olduğunda, Freudyen ve Jungçu bakış açıları ile masalların nasıl çözümlenebileceğini vermeye çalıştık. Freud’un ve Jung’un rüya çalışmalarını ayrıntılı bir şekilde ele alarak masallara da aynı şekilde uygulanabileceği konusunda detaylı bilgi verdik ve her iki kuramcının birbirlerinden ayrıldığı yönlere dikkat çektik.

Anahtar Kelimeler

• Masal
• psikanaliz
• Freud
• Jung
• rüya çalışması

Fairytale and psychoanalysis

Abstract

Fairy tales, which are a part of oral and written tradition, are passed down from generation to generation and reach the present day. The fairy tales, which are a product of consciousness and protect all the secret of consciousness, are waiting to be analyzed in depth. The perspectives of different disciplines are needed in order to analyze the fairy tales that inevitably contain unconscious features because they are derived from consciousness. In this study called "Fairy Tale and Psychoanalysis", the psychoanalytic perspective applied to analyze the psychoanalytic elements contained in fairy tales is tried to be explained. This method, which enables us to realize what we are not aware of, is tried to be explained on the basis of the teachings of these two psychoanalysts, Freud and Jung, who made their name known. These theorists liken literary texts to dreams and underline that fairy tales contain many unconscious elements like dreams and that these should be analyzed just like dreams. From this point of view, in our study, we tried to give how fairy tales can be analyzed with Freudian and Jungian perspectives when it comes to examining fairy tales with psychoanalytic method. By discussing Freud's and Jung's dream studies in detail, we gave detailed information on how it can be applied to fairy tales in the same way, and we drew attention to the aspects where both theorists differ from each other.

Keywords

• Fairy Tale
• Psychoanalysis
• Freud
• Jung
• Dream Study

Kaynakça

1. Beit, Hedwig von (1952). Symbolik des Märchens. Bern: Francke.
2. Dieckmann, Hans (1991). Gelebte Märchen- Lieblingsmärchen der Kindheit- Mit einem Vorwort von Bruno Bettelheim. Zürich: Kreuz Verlag AG.
3. Franz, Marie-Louise von (1970). Psychologische Märcheninterpretation- Eine Einführung. München: Kösel-Verlag.
4. Geçtan, Engin (1984). Psikanaliz ve Sonrası. Ankara: Dizgi Baskı: Maya Matbaacılık Yayıncılık.
5. Hall, James A. (1983) Jungian Dream Interpretation:A Handbook of Theory and Pratice Studies in Jungian Psychology; 13, Canada: Inner City Books, University of Toronto Press.
6. Jacobi, Jolande (1986). Die Psychologie von C. G. Jung- Eine Einführung in das Gesamtwerk- Mit einem Geleitwort von C. G. Jung. Frankfurt a. M.: Fischer Taschenbuch Verlag GmbH.
7. Neel, Ann F. (1983). Handbuch der psychologischen Theorien. Frankfurt a. M.: Fischer Taschenbuch Verlag.
8. Rıfat, Mehmet (1999). Masallara Yaklaşım Biçimleri. Kuram Dergisi. Kitap: 6.

9. Sarı, Ahmet-Akyıldız Ercan, Cemile (2008). Masalların Psikanalizi. Ankara: Salkımsöğüt Yayınları.
10. Spring, Walter (2001). Die Symbolik des Handelns im Märchen. Tun und Nicht-Tun im deutschen Märchen. Bern: Lang Verlag.
11. Stevens, Anthony (1999). Jung, (Çev. Ayda Çayır). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
12. Stumpfe, Ortrud (1992). Die Symbolsprache der Märchen. Münster: Aschendorffsche Verlagsbuchhandlung.