Araştırma Makalesi

RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA

Sayı: 13 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR RU EN

RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA

Öz

Kafkasya, masalsı, gizemli ve şaşırtıcı doğasıyla dünyanın en güzel yerlerinden biridir. Bu özellikler sanatçıları her zaman cezbetmiştir. Görkemli dağlar, karla kaplı zirveler ve keskin kayalar, derin geçitler, çiçekli çayırlar ve sık ormanlar, hızla akan dağ nehirleri ve en saf suya sahip ayna gibi göller, yüksek gökyüzü ve tuhaf olduğu kadar sürekli değişen bulutlar gibi bölgenin güzel ve sıra dışı doğası, birçok seçkin sanatçıya güzel resimler yaratmaları için ilham vermiştir. Özgür karakterleri, özgün kültürleri, gelenek ve görenekleriyle buralarda yaşayan gururlu ve özgürlüğüne düşkün insanlar da sanatçıların ilgi ve hayranlık kapsamına girmiştir. Rus güzel sanatlarında Kafkasya teması “Kafkas Savaşı (1817-1864)” olarak adlandırılan dönemde ortaya çıktı. 19. yüzyılda romantik ve kahraman bir ruha sahip olan Kafkasya, sadece askerlerin değil, aynı zamanda bilim adamları ve gezginlerin, tarihçilerin, şairlerin, seyyahların, yazarların ve tabii ki ressamların da ilgi odağıydı. Kafkasya Valisi Mihail Semyonoviç Vorontsov’un (1782-1856) önerisiyle, sanatçılar Kafkasya’da konuşlanmış Rus birliklerine vakanüvis olarak dâhil edilmiştir. Onlar sadece savaş sahnelerini ve tarihi olayları değil, aynı zamanda Kafkasyalıların/dağlıların portrelerini, günlük yaşamı ve tabii ki görkemli manzaraları da resmettiler. Doğrudan izlenimlere dayanarak yaptıkları resimler, suluboyalar ve çizimler büyük bir gerçekçilikle karakterize edilir. Tüm bunların sonucunda her biri bölgenin büyüklüğü, güzelliği, gizemi ve benzersizliğini ortaya koyarak bir sanat mirasının ortaya çıkmasına vesile oldular. Bunun yanında Rusya İmparatorluğu hizmetine giren savaş ressamları, 19. yüzyılda zirveye çıkan “oryantalizm” ve “sömürgecilik” sistemlerini Kafkasya’daki işgalleri meşrulaştırma çabalarına girişmişlerdi. Bu ressamlardan biri de beş yıl boyunca Kafkasya’da görev yapan Alman asıllı Theodor Horschelt (1829-1871) idi. Alman asıllı Rus Savaş ressamı T. Horschelt Kafkas halklarının portelerine, bölgenin manzaralarına en önemlisi de savaşa odaklı eserler üretmiştir. Bu çalışmada, dönemin modasına da uyarak Kafkasya temalı eserler veren Horschelt’in işgallerdeki misyonu ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışmalarınızda kolaylıklar ve başarılar diliyorum.

Kaynakça

  1. Ahmedovna, Addulayeva Zarema. “Otobrajeniye sotsıokulturnoy realnostı kavkaza v tvorçestve russkih zapadnih khudojnikov XIX veka.” Nauçnaya Mısıl Kavkaza 3/63 (2010): 121-26.
  2. Akan, Mertçan. “Oryantalizm Bağlamında Kafkasya’da Rus Sömürgeciliği.” Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, 2017.
  3. Albert, H. von Joseph. Theodor Horschelt Sein Leben und Seine Werke: Spanien, Algier, Kaukasus: Nach den Original Zeichnungen Photographirt und in Albertitypie. Munchen: Verlag von, 1871. Erişim 10.06.2024. https://www.kavkazr.com/a/russko-kavkazskaya-voina-v-risunkakh-teodora-gorshelta/28579536.html
  4. Baddaley, F. John. Rusların Kafkasya’yı İstilası ve Şeyh Şamil. Çev. Sedat Özden. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 1989.
  5. Bilge, Sadık Müfit. Osmanlı Çağında Kafkasya ve Kafkasyalılar 1454-1829. C. II. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2023.
  6. Çaycıoğlu, Serdar Oğuzhan. “18. Yüzyıl Başlarında Rusya’nın Kafkasya Siyaseti: I. Petro’nun İran Seferi.” Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi 2 (2017): 115-132.
  7. Çaycıoğlu, Serdar Oğuzhan. “Çarlık Rusya’nın Kafkas Hattı’nı İnşası ve Kuzey Kafkasya’da Hâkimiyet Kurma Mücadelesi.” Belleten 86/306 (2022): 717-754.
  8. Esadze, Semen. Çerkesya’nın Ruslar Tarafından İşgali-Kafkas Rus Savaşlarının Son Dönemi. Çev. Murat Papşu. Ankara: Kafkas Derneği Yayınları, 1999.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yakınçağ Rusya Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

7 Ocak 2025

Kabul Tarihi

13 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Karataş, Ö. (2025). RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA. Rusya Araştırmaları Dergisi, 13, 33-57. https://doi.org/10.48068/rusad.1615224
AMA
1.Karataş Ö. RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA. RUSAD. 2025;(13):33-57. doi:10.48068/rusad.1615224
Chicago
Karataş, Ömer. 2025. “RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA”. Rusya Araştırmaları Dergisi, sy 13: 33-57. https://doi.org/10.48068/rusad.1615224.
EndNote
Karataş Ö (01 Haziran 2025) RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA. Rusya Araştırmaları Dergisi 13 33–57.
IEEE
[1]Ö. Karataş, “RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA”, RUSAD, sy 13, ss. 33–57, Haz. 2025, doi: 10.48068/rusad.1615224.
ISNAD
Karataş, Ömer. “RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA”. Rusya Araştırmaları Dergisi. 13 (01 Haziran 2025): 33-57. https://doi.org/10.48068/rusad.1615224.
JAMA
1.Karataş Ö. RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA. RUSAD. 2025;:33–57.
MLA
Karataş, Ömer. “RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA”. Rusya Araştırmaları Dergisi, sy 13, Haziran 2025, ss. 33-57, doi:10.48068/rusad.1615224.
Vancouver
1.Ömer Karataş. RUSYA İMPARATORLUK HİZMETLİSİ ALMAN SAVAŞ RESSAMI THEODOR HORSCHELT’İN ÇİZİMLERİNDE KAFKASYA: HALKLAR-SAVAŞ-PROPAGANDA. RUSAD. 01 Haziran 2025;(13):33-57. doi:10.48068/rusad.1615224

Rusya Araştırmaları Dergisi (RUSAD) | rusad.tr@gmail.com |

Bu eser Creative Commons Alıntı-Gayri Ticari-Türetilemez Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır. 21767
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivatives (CC BY-NC-ND 4.0) International License.

 

   *    *  16719 

18281   *    23335    *    28505