В ТЕНИ ХОЛОДНОЙ ВОЙНЫ БОЙКОТ МОСКОВСКИХ ОЛИМПИЙСКИХ ИГР 1980 ГОДА И ТУРЦИЯ

Öz

Олимпийские игры, направленные на укрепление международного сотрудничества, являются важными мероприятиями, в которых принимают участие спортсмены из многих стран с разными идеологическими убеждениями и которые предоставляют стране-хозяйке возможность для пропаганды. Для Советского Союза (СССР), вызвавшего реакцию всего мира военной операцией в Афганистане в конце 1979 года, летние Олимпийские игры 1980 года в Москве были шансом повысить свой престиж. Однако Соединенные Штаты Америки (США) попытались помешать этому. Администрация США добавила бойкот Олимпийских игр в Москве к санкциям, которые она планировала ввести в связи с вторжением Советского Союза в Афганистан. Эта идея, выдвинутая в ходе дискуссий, превратилась в международную кампанию бойкота. Турция была одной из первых стран, протестовавших против вторжения в Афганистан, и в этот период в Турции развернулись две дискуссии по поводу участия страны в Олимпийских играх. Первая касалась определения ситуации в СССР и Афганистане как войны. Согласно правилам Международного олимпийского комитета (МОК), Олимпийские игры не могли проводиться в стране, находящейся в состоянии войны. С этой точки зрения, проведение Олимпийских игр в Москве противоречило правилам. Вторая дискуссия касалась того, какой орган должен принимать решение об участии в Олимпийских играх. Эта ситуация вызвала в Турции различные дискуссии о том, может ли спорт быть независимым от политики. В конечном итоге Турция по решению правительства не приняла участие в Олимпийских играх в Москве. Несмотря на различные реакции на это решение, правительство осталось непреклонным. Турецкие спортсмены, не принявшие участие в Олимпийских играх в Москве, были включены в альтернативную спортивную организацию, проводимую в США. Данная альтернативная организация была поддержана не только Турцией, но и многими западными союзниками. В ходе кризиса стало очевидно, что Олимпийские игры являются не только спортивным мероприятием, но и площадкой для отражения международной политики и идеологической борьбы. Данная работа основана на опубликованных документах и источниках того периода и направлена на анализ политической ситуации того времени и позиции Турции по данному вопросу.

Anahtar Kelimeler

• Советский Союз
• олимпиада
• кризис
• бойкот
• спорт
• холодная война

SOĞUK SAVAŞIN GÖLGESİNDE 1980 MOSKOVA YAZ OLİMPİYATLARI BOYKOTU VE TÜRKİYE

Öz

Uluslararası iş birliğinin arttırılmasını amaçlayan olimpiyatlar, farklı ideolojileri benimsemiş çok sayıda ülkeden sporcuların katıldığı ve ev sahibi ülke için propaganda imkânı sunan önemli organizasyonlardır. 1979 yılı sonunda Afganistan’da başlattığı askeri operasyon ile tüm dünyanın tepkisini çeken Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) için de 1980 Moskova Yaz Olimpiyat Oyunları, prestijini yükseltebileceği bir fırsat olarak görülmüştür. Ancak bu fırsat Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından engellenmeye çalışılmıştır. ABD yönetimi, Sovyetler Birliği’nin Afganistan işgali nedeniyle uygulamayı planladığı yaptırımlar arasına Moskova’da düzenlenecek olimpiyat oyunlarının boykot edilmesini de eklemişti. Tartışmalar sırasında öne çıkan bu fikir uluslararası bir boykot kampanyasına dönüşmüştür. Türkiye, Afganistan’ın işgalini protesto eden ilk ülkelerden biri olurken bu dönemde Türkiye’nin olimpiyatlara katılması konusunda iki farklı tartışma öne çıkmıştır. Birincisi SSCB ve Afganistan’daki durumun savaş olarak tanımlanmasıdır. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) kurallarına göre savaş halindeki bir ülkede olimpiyat oyunları düzenlenemezdi. Bu şekilde bakıldığında Moskova’da olimpiyat düzenlenmesi oyunların kurallarına aykırıydı. İkincisi de olimpiyatlara katılım kararının hangi kurum tarafından alınacağıydı. Bu durum, Türkiye’de sporun siyasetten bağımsız olup olamayacağı yönünde çeşitli tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Neticede Türkiye, hükümet kararı ile Moskova’daki olimpiyatlara katılmamıştır. Hükümete çeşitli tepkiler gelmiş olsa da hükümet kararlı davranmıştır. Moskova’daki olimpiyatlara katılmayan Türk sporcular, ABD’de düzenlenen alternatif spor organizasyonuna dahil edilmiştir. Söz konusu alternatif organizasyon, sadece Türkiye değil, pek çok Batılı müttefik tarafından da desteklenmiştir. Yaşanan krizde olimpiyatların sadece sportif bir organizasyon olmanın ötesinde, uluslararası politikaların ve ideolojik mücadelelerin yansıma alanı haline geldiği görülmektedir. Bu çalışma yayınlanmış belge kitapları ve dönemin basın kaynaklarına dayanarak dönemin siyasi çehresini ve Türkiye’nin bu konudaki tutumunu ele almayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sovyetler Birliği
• olimpiyat
• kriz
• boykot
• spor
• Soğuk Savaş

IN THE SHADOW OF THE COLD WAR: THE 1980 MOSCOW SUMMER OLYMPICS BOYCOTT AND TÜRKİYE

Öz

The Olympics, which are intended to promote international cooperation, are significant events that bring together athletes from various nations with diverse ideologies and backgrounds. These gatherings also offer propaganda opportunities for the host nation. The 1980 Moscow Summer Olympics were perceived as a potential opportunity for the Soviet Union (USSR) to enhance its international prestige. This was particularly notable in the wake of the Soviet military intervention in Afghanistan, which concluded in late 1979, garnering significant global attention. However, the United States (US) endeavoured to avert this prospect. The United States administration augmented its sanctions against the Soviet Union in response to its incursion into Afghanistan with a proposed boycott of the Olympic Games in Moscow. This notion, which emerged as a central theme in the discourse, culminated in the formulation of an international boycott campaign. Türkiye was among the first countries to voice opposition to the invasion of Afghanistan, and two distinct debates emerged concerning Türkiye's participation in the Olympics during this period. The initial inquiry pertained to the designation of the circumstances in the USSR and Afghanistan as a state of war. According to the regulations established by the International Olympic Committee (IOC), hosting the Olympic Games is not permitted in a nation engaged in armed conflict. From this perspective, the decision to hold the Olympics in Moscow was contrary to the established principles and regulations of the Games. The second debate centred on the matter of which institutional entity should be responsible for determining participation in the Olympics. This state of affairs has given rise to a series of discourses within Türkiye concerning the potential autonomy of sports from the realm of politics. Ultimately, Türkiye decided not to participate in the Moscow Olympics. Despite the government's decision facing a range of reactions, it maintained its position with unwavering resolve. Turkish athletes who did not participate in the Moscow Olympics were included in an alternative sports event held in the US. This alternative event received support not only from Türkiye but also from numerous Western allies. The crisis revealed that the Olympics had evolved into a multifaceted event, transcending its original scope as a mere sporting competition. It became evident that the Olympics had also emerged as a reflection of international politics and ideological struggles. The objective of this study is to examine the political landscape of the period and Türkiye's stance on this issue. The research is based on published documents and press sources from the time.

Anahtar Kelimeler

• Soviet Union
• olympics
• crisis
• boycott
• sport
• Cold War

Kaynakça

1. TDA, Fon: Batı, Kurum: 54 (ABD), Yer Bilgisi: 1918-12364-156.
2. TDA, Fon: Batı, Kurum: 54 (ABD), Yer Bilgisi: 1918-12364-135.
3. White House Library, U.S Declassified Documents Online, Gale Document Number: CK2349111002.
4. Foreign Relations of the United States (FRUS), 1977–1980, Volume VI, Soviet Union. ed. Melissa Jane Taylor. Washington: United States Government Printing Office, 2013.
5. Foreign Relations of the United States (FRUS), 1977–1980, Volume I, Foundations of Foreign Policy. ed. Kristin L. Ahlberg. Washington: United States Government Printing Office, 2014.
6. Foreign Relations of the United States (FRUS), 1977–1980, Volume XXX, Public Diplomacy. ed. Kristin L. Ahlberg. Washington: United States Government Publishing Office, 2016.
7. Foreign Relations of the United States (FRUS), 1977–1980, Volume XII, Afghanistan, ed. David Zierler. Washington: United States Government Publishing Office, 2018.
8. “ABD Ulusal Olimpiyat Komitesi, Moskova Olimpiyatları’nın Ertelenmesi İçin Resmen Başvurdu,” Milliyet, 10 Şubat 1980.

9. “ABD, Afganistan’daki Asileri Eğittiğini Yazan Rus Yayınlarından Dolayı SSCB Dışişleri Bakanlığı’nı Kınadı,” Milliyet, 25 Mart 1979.
10. “ABD’de Moskova Olimpiyatlarına Katılacak Takımların Seçimi Sürüyor,” Cumhuriyet, 14 Mart 1980.
11. “ABD’nin Olimpiyatları Boykot Kararını Çin Resmen Destekliyor,” Cumhuriyet, 15 Nisan 1980.
12. “Afganistan’da Darbe Oldu,” Milliyet, 28 Aralık 1979.
13. “Afghan Foreign Minister Rejects Protest by U.S. on Dubs Slaying,” The New York Times, 20 February 1979.
14. “Afghan Guerrilla Says Soviet Has Greatly Expanded Adviser Forces,” The New York Times, 11 December 1979.
15. “Afghan Says No Soviet Troops Are Involved in War With Rebels,” The New York Times, 16 December 1979.
16. “Afghanistan Leader Reports Presence of 1,500 Russians,” The New York Times, 20 August 1979.
17. “Afghanistan Said to Subdue Military Uprising but Not Civilian Rebels,” The New York Times, 20 October 1979.
18. “Amerika Olimpiyat Komitesi, Başkan Carter’ın Boykot Önerisini Kabul Etti,” Cumhuriyet, 28 Ocak 1980.
19. “Amerika’nın Kararı ve Biz,” Cumhuriyet, 18 Nisan 1980.
20. “Amerikan Olimpiyat Komitesi Elinde Kalan Biletleri Türkiye’ye Satmaya Uğraşıyor,” Milliyet, 16 Mayıs 1980.
21. “An Exile Takes Over,” The New York Times, 28 December 1979.
22. “Approval in Moscow,” The New York Times, 28 December 1979.
23. “Bakan, Müsteşar ve Genel Müdür Vekili Karar Alınırken Başkentte Bulunmuyorlardı,” Cumhuriyet, 23 Mayıs 1980.
24. “Bakanlar Kurulu Moskova Olimpiyatlarına Katılmama Kararı Aldı,” Cumhuriyet, 23 Mayıs 1980.
25. “Bakanlar Kurulu: Sovyetler’in Afganistan’a Müdahalesi Bölge Varışı İçin Tehlikeli Ve Endişe Vericidir,” Milliyet, 30 Aralık 1979.
26. “Basketbol Ulusal Takımımız Avusturya’yı Yenmesine Karşın Finale Yükselemedi,” Cumhuriyet, 11 Mayıs 1980.
27. “Başkan Carter, Amerikan TV Şirketlerine, Olimpiyatların Yayınlanmasını Yasakladı,” Milliyet, 17 Nisan 1980.
28. “Başkan Carter, Olimpiyatların Başka Bir Kente Alınması İçin Yoğun Çalışmalar Yapıyor,” Milliyet, 19 Ocak 1980.
29. “Batı Avrupa Ülkeleri Olimpiyat Komiteleri Moskova’ya Gitmekten Yana,” Cumhuriyet, 3 Şubat 1980.
30. “Birçok Ülke, Moskova Olimpiyatları’na Katılmıyor. Sadece Türkiye Ve İsrail Henüz Kararını Vermedi…,” Milliyet, 13 Mayıs 1980.
31. “Birleşik Amerika Olimpiyat Komitesi, Başkan Carter’ı Destekleme Kararı Aldı,” Milliyet, 28 Ocak 1980.
32. “Boksta Olimpiyat Hazırlığına Bütçe Çıkınca Başlanacak,” Cumhuriyet, 29 Ocak 1980.
33. “Carter Kendi Kalesine Gol Atıyor,” Milliyet, 23 Ocak 1980.
34. “Carter, Moskova Olimpiyatları Yerine Başka Bir Spor Şöleni Düzenlemeye Çalışıyor,” Cumhuriyet, 19 Ocak 1980.
35. “Carter: Brejnev Afganistan Konusunda Doğru Söylemiyor,” Cumhuriyet, 2 Ocak 1980.
36. “Carter’in Yasal Olarak Olimpiyatlar Konusunda Karar Verme Yetkisi Yoktur,” Cumhuriyet, 2 Mart 1980.
37. “Carter’in Yasal Olarak Olimpiyatlar Konusunda Karar Verme Yetkisi Yoktur,” Cumhuriyet, 2 Mart 1980.
38. “Cenevre’de Toplanan 8 Ülke, Olimpiyatların Yerine Uluslararası Spor Şenliği Düzenlemeye Karar Verdi,” Milliyet, 20 Mart 1980.
39. “Dışişleri Bakanı Erkmen, Türkiye’nin Kesin Karar Vermeden Önce Diğer Ülkelerin Tutumunu Ve İslam Konferansı’nı Bekleyeceğini Açıkladı,” Milliyet, 25 Ocak 1980.
40. “Dün Toplanan Türkiye Olimpiyat Komitesi Kesin Kararını 23 Mayıs’ta Verecek,” Cumhuriyet, 17 Mayıs 1980.
41. “Eczacıbaşı’nın Moskova Olimpiyat Köyü için Özel Olarak Ürettiği Sağlık Gerekçeleri Gönderiliyor,” Cumhuriyet, 5 Mart 1980.
42. “Fikret Ünlü: Sporcular ABD İle Sovyetler Arasında Bir Tercihe Zorlanıyor,” Cumhuriyet, 15 Temmuz 1980.
43. “Hükümet, Moskova Olimpiyatları İçin İzin Vermezse Uluslararası Federasyonlarda Görevli Yöneticilerimizin Üyelikleri Düşecek,” Milliyet, 12 Haziran 1980.
44. “Insurgency Poses Growing Threat To Afghanistan's Pro‐Soviet Rulers,” The New York Times, 24 June 1979.
45. “Kabil Sokaklarında Sovyet Askerleri Devriye Geziyor,” Milliyet, 29 Aralık 1980.
46. “Katar Ve Cibuti, Olimpiyatlardan Çekildiklerini Dünyaya Duyurdular,” Milliyet, 20 Ocak 1980.
47. “Kennedy, Olimpiyatların Boykot Edilmesine Karşı,” Cumhuriyet, 20 Ocak 1980.
48. “Killanin: Carter Başkanlık Seçimleri Uğruna Oyunları Kurban Etti,” Cumhuriyet, 17 Nisan 1980.
49. “Killanin: Sovyetler Birliği’nin Afganistan’ı İşgalini Olimpiyatları Boykot Ederek Protestoda Bulunmanın Bir Anlamı Yoktur,” Milliyet, 4 Ocak 1980.
50. “Lord Killanin, Olimpiyat’ın Boykot Edilmesi Çağrısına Karşı Çıktı,” Cumhuriyet, 4 Ocak 1980.
51. “Lord Killanin, Olimpiyat’ın Boykot Edilmesi Çağrısına Karşı Çıktı,” Cumhuriyet, 4 Ocak 1980.
52. “Milli Olimpiyat Komitesi Genel Sekreteri Turgut Atakol, Amatör Sporcular Derneği Üyelerine, ‘Siz İsterseniz Turist Olarak Moskova’ya Gidebilirsiniz’ Dedi,” Milliyet, 14 Temmuz 1980.
53. “Mini Olimpiyatlara Katılacak Atletlerimiz Dün ABD’ye Gitti,” Milliyet, 15 Temmuz 1980.
54. “Moskova Olimpiyat Oyunları için Ayrılan 10 Milyon Lira Federasyonlara Dağıtıldı,” Cumhuriyet, 22 Temmuz 1980.
55. “Moskova Olimpiyatları İçin İkinci Link Hattı Devreye Giriyor,” Cumhuriyet, 16 Haziran 1980.
56. “Moskova Olimpiyatları İçin Konulan Barajı Bugüne Dek Ülkemizde 7 Sporcu Aştı…,” Milliyet, 18 Nisan 1980.
57. “Moskova Olimpiyatları’na Katılacak Kafilemiz Son Şeklini Aldı, Moskova’ya 30 Sporcu, 20 Yönetici Gidiyor,” Milliyet, 13 Nisan 1980.
58. “Moskova Olimpiyatları’na Katılıp Katılmayacağımız 24 Mayısta Açıklanacak,” Milliyet, 27 Mart 1980.
59. “Moskova Olimpiyatları’na Katılmıyoruz,” Milliyet, 23 Mayıs 1980.
60. “Moskova Olimpiyatlarına Katılacak Türk Yöneticileri Kesin Olarak Belirlendi,” Milliyet, 28 Haziran 1980.
61. “Moskova Olimpiyatlarına Katılacak Türk Yöneticileri Olarak Belirlendi,” Milliyet, 6 Temmuz 1980.
62. “Moskova Oyunları Başlıyor”, Cumhuriyet, 19 Temmuz 1980; “Olimpiyat notları,” Cumhuriyet, 19 Temmuz 1980.
63. “Moskova Oyunları Sırasında Türk Bayrağı Kullanılmasına İzin Vermedik,” Cumhuriyet, 30 Haziran 1980.
64. “Moskova Oyunlarının Kaderi Sovyetlerin Durumunda Bağlı,” Cumhuriyet, 10 Ocak 1980.
65. “Moskova’ya Gidecek Türk Turistler İçin 36 Türkçe Bilen Rehber Yetiştirildi,” Milliyet, 28 Haziran 1980.
66. “Moskova’ya Katılmama Kararının Yeniden Gözden Geçirilmesi İstendi,” Cumhuriyet, 8 Temmuz 1980.
67. “Moskova’ya Niçin Gidilmez, Nasıl Gidilir?,” Milliyet, 25 Nisan 1980.
68. “Müslüman Ve Batılı Ülkeler Olimpiyatlara Katılmamak İçin Acele Karar Bekliyorlar…,” Milliyet, 3 Ocak 1980.
69. “NATO, Sovyetler’e Karşı Alınacak Önlemleri Görüştü,” Milliyet, 2 Ocak 1980.
70. “New Afghan President Says Taraki Is Alive, but Ill”, The New York Times, 24 September 1979.
71. “New Afghan Regime Says Moscow Agrees to Send in Additional Aid,” The New York Times, 29 December 1979.
72. “New Afghan Regime, Battling Foes Within, Blames Iranians for Unrest,” The New York Times, 20 March 1979.
73. “Olimpiyat Komitesi ABD’ye Yanıt Olarak Olimpiyat Komitesi Tüzüğünün Fransızca Metnini Yolladı,” Cumhuriyet, 17 Temmuz 1980.
74. “Olimpiyat Komitesi Hükümetin Tutumunu Protesto Etti,” Cumhuriyet, 24 Mayıs 1980.
75. “Olimpiyat Komitesi Katılma Eğiliminde,” Cumhuriyet, 18 Mayıs 1980.
76. “Olimpiyat Oyunlarına Türkiye’nin Katılması Konusunda Hiçbir Gelişme Yok,” Cumhuriyet, 6 Nisan 1980.
77. “Olimpiyat, Tartışması Sürüyor,” Cumhuriyet, 6 Şubat 1980.
78. “Olimpiyatlar, Moskova’da Yapılacaktır,” Milliyet, 14 Şubat 1980.
79. “Olimpiyatlara 29 Erkek Ve 1 Bayan Sporcu İle Katılacağız,” Milliyet, 10 Nisan 1980.
80. “Olimpiyatlara 90 Gün Kala Ankara’nın Politikası Ne Şiş Yansın Ne Kebap,” Cumhuriyet, 21 Nisan 1980.
81. “Olimpiyatlara Katılan Ülkeler Bayraksız Ve Marşsız Yarışacak,” Cumhuriyet, 1 Temmuz 1980.
82. “Olimpiyatlara Katılıp Katılmama Görüşü Bu Hafta Birçok Ülkede Karara Bağlanacak,” Milliyet, 4 Şubat 1980.
83. “Olimpiyatlara Katılmama Kararının Türk-Sovyet İlişkilerini Etkileyeceği Bildiriliyor,” Cumhuriyet, 24 Mayıs 1980.
84. “Olimpiyatları Boykot Eden 48 Ülke Türkiye’nin Aldığı Kararı ‘En Doğru Karar’ Olarak Gördüklerini Belirtti,” Milliyet, 23 Mayıs 1980.
85. “Olimpiyatların Öteki Yüzü,” Cumhuriyet, 1 Mart 1980.
86. “Olimpiyatların TV’den Yayını Da Tehlikeye Girdi,” Cumhuriyet, 23 Mayıs 1980.
87. “Parti Liderleri, Moskova Olimpiyatları’na Katılıp Katılmama Konusunda Görüşlerini Açıkladılar,” Milliyet, 2 Şubat 1980.
88. “Popov: Moskova Olimpiyatları Boykot Edilirse, Biz De 1984’te Los Angeles Olimpiyatları’na Gitmeyiz,” Milliyet, 29 Ocak 1980.
89. “Pravda Gazetesi: Carter, Kişisel Hırsını Tatmin İçin Olimpiyatları Sabote Ediyor,” Milliyet, 20 Mart 1980.
90. “Purge of Intellectuals By the Afghan Regime Reported Under Way,” The New York Times, 28 June 1979.
91. “Senato Başkanı İle MHP ve CGP Genel Başkanları Görüşlerini Açıkladılar,” Milliyet, 3 Şubat 1980.
92. “Soviet Buıldup Seen at Afghan Frontier,” The New York Times, 22 December 1979.
93. “Soviet Says Afghans Asked For its Help,” The New York Times, 29 December 1979.
94. “Sovyet Büyükelçisi: İlişkilerimizin Olumlu Gelişmesi Her İki Taraftan Da Gayret İster,” Cumhuriyet, 8 Haziran 1980.
95. “Sovyetler Sporcularımızı Davet Edince, Dışişleri ABD’deki Mini Olimpiyatlara Katılacağımızı Açıkladı,” Cumhuriyet, 12 Temmuz 1980.
96. “Sovyetler, Moskova Olimpiyatlarını Dünyanın Her Yanında Göstermek İçin Uzaya Uydu Yolladı,” Cumhuriyet, 18 Haziran 1980.
97. “Spor Adamları Politik Kararı Eleştirmedi,” Cumhuriyet, 23 Mayıs 1980.
98. “Suudi Arabistan Moskova Olimpiyatlarını Boykot Edecek,” Cumhuriyet, 7 Ocak 1980.
99. “Talat Asal: ABD’nin Olimpiyatları Boykotu Türk Hükümetini Bağlamaz,” Cumhuriyet, 23 Şubat 1980.
100. “Talat Asal: ABD’nin Olimpiyatları Boykotu Türk Hükümetini Bağlamaz,” Cumhuriyet, 23 Şubat 1980.
101. “Taraki Yields Afghan Presidency And Party Posts to Prime Minister,” The New York Times, 17 September 1979.
102. “Toplama Takım ABD’ye Gidiyor,” Cumhuriyet, 13 Temmuz 1980.
103. “Toplama Takım ABD’ye Gitti,” Cumhuriyet, 15 Temmuz 1980
104. “Tough Choices for Afghanistan's Regime and Its Opponents.” The New York Times, 18 May 1979.
105. “TRT’de Dil Konusunda Baskı Artıyor,” Cumhuriyet, 4 Şubat 1980.
106. “Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, Moskova Olimpiyatı İçin Kararını Bugün Veriyor,” Cumhuriyet, 16 Mayıs 1980.
107. “Türkiye’nin, Olimpiyatlara Katılması Halinde Sporculara Sıkı Bir Disiplin Uygulanacak,” Milliyet, 21 Mayıs 1980.
108. “U.S. Asserts Afghans Ignored Pleas Not to Attack Abductors of Envoy,” The New York Times, 15 February 1979.
109. “U.S. Is Indirectly Pressing Russians To Halt Afghanistan Intervention,” The New York Times, 3 August 1979.
110. “U.S. Olympic Group Votes to Boycott the Moscow Games,” The New York Times, 13 April 1980.
111. “U.S. Reports Soviet Flying Many Troops To Afghan Conflict,” The New York Times, 27 December 1979.
112. “U.S. Sees More Soviet Activity,” The New York Times, 20 September 1979.
113. “U.S. to Slash Aid to Afghanistan, Partly Because of Death of Envoy,” The New York Times, 23 February 1979.
114. “U.S. Warns Moscow On Role in Afghanistan,” The New York Times, 24 March 1979.
115. “U.S. Will Withdraw Most of Staff From Afghanistan as Strife Grows,” The New York Times, 24 July 1979.
116. “Ulusal Basketbol Takımımız, 1980 Yaz Oyunları Elemelerinde, Bugün Norveç’le Karşılaşıyor,” Cumhuriyet, 6 Mayıs 1980.
117. “Ulusal Güreş Takımımız Moskovaya Gönderilmeyecek,” Cumhuriyet, 30 Nisan 1980.
118. “Uluslararası Olimpiyat Komitesi Carter’a Hayır Dedi”, Cumhuriyet, 14 Şubat 1980
119. “Ünlü: Sporcuları Hipodromdaki Atlar Gibi Amaç Dışı Kullanmak Cahilliktir,” Cumhuriyet, 18 Temmuz 1980.
120. “World News Briefs,” The New York Times, 16 October 1979.
121. “Yine Olimpiyat,” Cumhuriyet, 13 Şubat 1980.
122. Civralı, Selim Rumi. Moskova ’80 Soğuk Savaş’ın Doruk Noktası. İstanbul: İthaki Yayınları, 2021.
123. Erman, Kubilay. Afganistan’da Sovyet Nüfuzu Ve İşgali Etkileri ve Sonuçları. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi, 2017.
124. Morrison, Ray l. Government Documents Relating to the 1980 Olympic Games Boycott. A Contents Analysis and Bibliography. Illinois: 1982.
125. Rice, Andrew, “The 1980 Moscow Olympic Boycott as a Tool of American Foreign Policy.” Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, The The University of Western Ontario, 2021.
126. Sarantakes, Nicholas Evan, Dropping The Torch: Jimmy Carter, The Olympic Boycott, and The Cold War. New York: Cambridge University Press, 2011.
127. “Information about the visit of the Afghan party and state delegation, headed by Prime Minister of the Democratic Republic of Afghanistan Nur Mohamed Tarakhi to the USSR,” December 4, 1978, Wilson Center Digital Archive, Diplomatic Archive, Sofia, Opis 35, File 335. Translated by Assistant Professor Kalina Bratanova; Edited by Dr. Jordan Baev. Obtained by the Bulgarian Cold War Research Group. Erişim: 26.08.2024. https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/112458.