Yetişkinlerde Akdeniz Diyetine Uyumun COVID-19 Pandemisi Sürecinde Mental Sağlık Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi: Bir Pilot Çalışma

Abstract

Amaç: Sağlıklı bir diyet, genellikle vücudun enerji ve fizyolojik ihtiyaçlarını destekleyen, yeterli miktarda mikro ve makro besin ögesi içeren bir diyet olarak tanımlanır. Akdeniz Diyeti (AD), yeterli ve dengeli beslenmeyi teşvik eden bir beslenme modelidir ve sağlık üzerinde koruyucu etkileri olabilir. Bu araştırma, COVID-19 pandemisi sürecinde yetişkin bireylerin AD'ye uyumunun mental sağlık üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Veriler, bireylerin sosyo-demografik özelliklerini sorgulayan ve Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği’ni (MEDAS) ve Kısa Warwick Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği’ni (WEMİOÖ-KF) içeren çevrimiçi bir anket formuyla toplanmıştır. Anket formu, bir link oluşturularak sosyal medya veya e-posta yoluyla paylaşılmıştır. Formun paylaşılmasından yaklaşık bir hafta sonra ulaşılan ilk 129 birey (52 erkek, 77 kadın), bu çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: Bireylerin ortalama yaşı 26,5±7,37’dir. Erkeklerin çoğu (%59,61) zayıf veya normal ağırlıktayken kadınların çoğu (%50,65) fazla kilolu veya obezdir. Bireylerin çoğunun (%58,14) Akdeniz diyetine uyumu düşüktür ve ortalama MEDAS puanı 7,0±1,92’dir. Erkeklerde kırmızı et tüketimi, kadınlarda kuruyemiş tüketimi ile ilgili sorulara olumlu cevap verenlerin sayısı, zayıf veya normal kilolu bireylerde fazla kilolu veya obez bireylere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Bireylerin MEDAS puanları ile mental iyi oluş puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Yeterli ve dengeli beslenme, özellikle pandemi sürecinde hem fiziksel hem de psikolojik sağlık için çok önemlidir. Bu çalışmada bireylerin sağlıklı beslenme modeli olan AD'ye bağlılıklarının düşük olduğu belirlenmiştir. Pandemi döneminde Akdeniz diyeti ile ruh sağlığı arasındaki ilişkinin incelendiği daha geniş popülasyonlu çalışmaların yapılması faydalı olabilir.

Keywords

• Akdeniz Diyeti
• Mental Sağlık
• COVID-19

Evaluation of the Effects of Adherence to the Mediterranean Diet in Adults on the Mental Well-Being During the COVID-19 Pandemic: A Pilot Study

Abstract

Aim: A healthy diet supports the body's energy and physiological needs with adequate nutrients. The Mediterranean diet (MD) exemplifies balanced nutrition and can have protective effects on health. This research aims to evaluate the impact of adhering to the MD on the mental health of adults during the COVID-19 pandemic. Material and Methods: Data were collected through an online questionnaire including socio-demographic characteristics, the Mediterranean Diet Adequacy Scale (MEDAS), and the Warwick Edinburgh Mental Well-Being Scale (SWEMWBS). The questionnaire was shared via social media or email using a link. The study included 129 individuals (52 men, 77 women) who responded approximately one week after the questionnaire was shared. Results: The mean age of individuals was 26.5±7.37. Most men (59.61%) had a normal weight, while most women (50.65%) were overweight or obese. The majority of individuals (58.14%) showed low adherence to the MD, with a mean MEDAS score of 7.0±1.92. The proportion of underweight or normal-weight individuals who consumed red meat (in men) and nuts (in women) was significantly higher compared to overweight or obese individuals. However, there was no statistically significant relationship between the MEDAS scores and mental well-being scores of individuals. Conclusion: Adequate and balanced nutrition is crucial for physical and psychological health, particularly during the pandemic. This study revealed low adherence to the MD among individuals. Further research with a larger sample size is needed to investigate the relationship between the MD and mental health during the pandemic period.

Keywords

• Mediterranean Diet
• Mental Health
• COVID-19

References

1. Gönder M, Akbulut G. Güncel akdeniz diyeti ve potansiyel sağlık etkileri. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Derg. 2017; 2(2): 110-20.
2. Metin D, Bakir BO. The association between mediterranean diet and emotional status among university students. ESTÜDAM Halk Sağlığı Derg. 2021; 6(2): 159-68.
3. Eker ME, Karakaya S. Akdeniz diyeti, melatonin ve sağlık. Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji derg. 2018; 6(9): 1258-66.
4. Barbaros B, Kabaran S. Akdeniz diyeti ve sağlığı koruyucu etkileri. Beslenme ve Diyet Derg. 2014; 42(2): 140-7.
5. Sadeghi O, Keshteli AH, Afshar H, Esmaillzadeh A, Adibi P. Adherence to Mediterranean dietary pattern is inversely associated with depression, anxiety and psychological distress. Nutritional neuroscience. 2021; 24(4): 248-59.
6. Gasmi AN S, Tippairote T, Dadar M, Menzel A, Bjørklund G. Individual risk management strategy and potential therapeutic options for the COVID-19 pandemic. Clin Immunol. 2020: 215, 108409.
7. Chandra RK. Nutrition, immunity and infection: From basic knowledge of dietary manipulation of immune responses to practical application of ameliorating suffering and improving survival. Proc Natl Acad Sci USA. 1996; 93: 14304-7.
8. Di Renzo L, Gualtieri P, Pivari F, Soldati L, Attinà A, Cinelli G, et al. Eating habits and lifestyle changes during COVID-19 lockdown: an Italian survey. Journal of Translational Medicine. 2020; 18(1): 229.

9. Özenoğlu A, Çevik E, Çolak H, Altıntaş T. Effects of covid 19 pandemic on nutritional attitude and behavior and life style habits. Mediterranean Journal of Nutrition and Metabolism. 2021; 14(3), 325-341.
10. World Health Organization. Obesity: preventing and managing the global epidemic. 2000.
11. Pehlivanoğlu EFÖ, Balcıoğlu H, Ünlüoğlu İ. Akdeniz diyeti bağlılık ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması geçerlilik ve güvenilirliği. Osmangazi Tıp Derg. 2020; 42(2): 160-4.
12. Schröder H, Fito M, Estruch R, Martinez-Gonzalez MA, Corella D, Salas-Salvado J, et al. A short screener is valid for assessing Mediterranean diet adherence among older Spanish men and women. J Nutr. 2011; 141(6): 1140-5.
13. Demirtaş AS, Baytemir K. Warwick-Edinburgh mental iyi oluş ölçeği kisa formunun Türkçe'ye uyarlanmasi: Geçerlik ve güvenirlik çalişmasi. Electronic Journal of Social Sciences. 2019; 18(70): 664-6.
14. Stewart-Brown S, Tennant A, Tennant R, Platt S, Parkinson J, Weich S. Internal construct validity of the Warwick-Edinburgh mental well-being scale (WEMWBS): a Rasch analysis using data from the Scottish health education population survey. Health and quality of life outcomes. 2009; 7(1): 15.
15. Jayawardena R, Sooriyaarachchi P, Chourdakis M, Jeewandara C, Ranasinghe P. Enhancing immunity in viral infections, with special emphasis on COVID-19: A review. Diabetes & Metabolic Syndrome: Clinical Research & Reviews. 2020; 14(4): 367-82
16. Ingram J, Maciejewski G, Hand CJ. Changes in diet, sleep, and physical activity are associated with differences in negative mood during COVID-19 lockdown. Frontiers in psychology. 2020; 11: 2328.
17. De Lorenzo A, Gratteri S, Gualtieri P, Cammarano A, Bertucci P, Di Renzo L. Why primary obesity is a disease? Journal of translational medicine. 2019; 17(1): 169.
18. Özenoğlu A, Çevik E, Çolak H, Altıntaş T, Alakuş K. Changes in nutrition and lifestyle habits during the COVID-19 pandemic in Turkey and the effects of healthy eating attitudes. Mediterranean Journal of Nutrition and Metabolism. 2021; 14(3): 325-41.
19. Bullo M, Lamuela-Raventos R, Salas-Salvado J. Mediterranean diet and oxidation: nuts and olive oil as important sources of fat and antioxidants. Current topics in medicinal chemistry. 2011; 11(14): 1797-810.
20. Urpi-Sarda M, Casas R, Chiva-Blanch G, Romero-Mamani ES, Valderas-Martínez P, Arranz S, et al. Virgin olive oil and nuts as key foods of the Mediterranean diet effects on inflammatory biomarkers related to atherosclerosis. Pharmacological research. 2012; 65(6): 577-83.
21. Estruch R, Ros E, Salas-Salvado J, Covas M-I, Corella D, Aros F, et al. Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet supplemented with extra-virgin olive oil or nuts. New England journal of medicine. 2018; 378(25): e34.
22. T.C. Sağlık Bakanlığı, Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2010 (TBSA): Beslenme durumu ve alışkanlıklarının değerlendirilmesi sonuç raporu; 2014 (931). [Cited: 2021 March 7]. Available from: https://www.tegel.org.tr/türki̇ye-beslenme-ve-sağlik-araştirmasi-tbsa-2010/
23. T.C. Sağlık Bakanlığı, Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü. Türkiye’ye Özgü Besin ve Beslenme Rehberi (TÜBER); 2015. [Cited: 2021 March 10]. Available from: https://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/10915,tuber-turkiye-beslenme-rehberipdf.pdf
24. Alkan ŞB, Taşkin H, Ayrancı M, Öksüz A. Yaşam boyu sağlıklı ve dengeli beslenme için balık tüketiminin önemi. Food and Health. 2018; 4(1): 43-62.
25. Lassale C, Batty GD, Baghdadli A, Jacka F, Sánchez-Villegas A, Kivimäki M, et al. Healthy dietary indices and risk of depressive outcomes: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Molecular psychiatry. 2019; 24(7): 965-86.
26. Lopez-Olivares M, Mohatar-Barba M, Fernandez-Gomez E, Enrique-Miron C. Mediterranean diet and the emotional well-being of students of the campus of Melilla (University of Granada). Nutrients. 2020; 12(6): 1826.